Pandemııa halyqtyń ál-aýhaty men kásibine keri áserin tıgizdi. Al azamattarǵa qoldaý kórsetý – partııanyń basty ustanymdarynyń biri. Partııanyń oblystyq fılıaly da pandemııa kezinde atyraýlyqtarǵa qol ushyn sozyp, kómek kórsetti. Saılaýaldy baǵdarlamanyń da kóksegeni osy. Azamattarǵa kómek kórsetý, olardyń ál-aýqatyn jaqsartyp, sapaly ómir súrýine jol ashý.
«О́zgerister joly: Ár azamatqa laıyqty ómir!» atty saılaýaldy baǵdarlamanyń ár baǵyty boıynsha qazir Atyraý oblysynda júıeli jumys jospary qurylyp, jaýaptylar iske kiristi. Jol kartasynda 7 basym baǵyt boıynsha 128 is-shara, 91 kórsetkish josparlanyp otyr. Atalǵan is-sharalardyń 34,7%-i «Áleýmettik qyzmetke baǵdarlanǵan aımaq» baǵytyna, 26,6%-y «Ekonomıkalyq turaqty aımaq» baǵytyna, 15,3%-y «Jaıly aımaq» baǵytyna tıesili. Qalǵan 23,4%-yn basqa baǵyttar quraıdy.
Is-sharalardyń basym bóligin qamtıtyn «Áleýmettik qyzmetke baǵdarlanǵan aımaq» baǵytynda qarastyrylǵan ilkimdi ister arqyly bilim, densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik salada sapaly qyzmetterge qoljetimdilik artady. Sondaı-aq oblys turǵyndarynyń ómir surý jaǵdaıyn jaqsartýǵa kúsh salynbaq.
Jol kartasynda kórsetilgen jospar boıynsha jyl saıyn jalpy sany 65-ten kóp jas mamandy aýyldarǵa, eldi mekenderge turaqtandyrý maqsatynda áleýmettik kómek kólemi ulǵaıady. Ásirese, baspana, balabaqsha, sonymen qatar qajetti kómekpen tolyq qamtý josparlanyp otyr. 2021-2025 jyldary aralyǵynda óńirdegi medısına mamandarynyń biliktiligi men tájirıbesin arttyrý maqsatynda 25 dárigerge shet elderdegi eń ozyq tehnologııamen jabdyqtalǵan medısınalyq klınıkalarǵa joldama berý qarastyrylǵan. Oǵan qosa, aldaǵy 5 jyl ishinde 10 medısınalyq nysannyń qurylysy aıaqtalmaq. Osy ýaqyt aralyǵynda 3 aýdannyń ortalyq aýrýhanalaryna jáne 7 dárigerlik ambýlatorııasyna kúrdeli jóndeý júrgiziledi. Mundaı aýqymdy jobalardy júzege asyrý arqyly munaıly óńirdegi ómir súrý uzaqtyǵy ortasha eseppen 75,3 jasqa deıin artady.
Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq salasy boıynsha Atyraý oblysynda 3,5 mln sharshy metr turǵyn úıdi paıdalanýǵa berip, 7 myń otbasyn baspanamen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. О́ńir boıynsha 7 kárizdik-tazartý ımarattaryn salý jáne qaıta jańǵyrtý jumystary qolǵa alyndy.
«Áleýmettik qyzmetke baǵdarlanǵan aımaq» baǵytyndaǵy basty maqsattyń biri – bilim sapasyn jaqsartý. Oblysta úsh jastan bastap balalar oqý oryndarymen 100% qamtamasyz etilgen. Dese de, 5 apatty mektep, 12 úsh aýysymdy mektep bar. Bul balalardyń sapaly bilim alýyna belgili bir deńgeıde keri áserin tıgizetini ras. Osy oraıda, Nur Otan partııasy ózine júktelgen mindetterge basa nazar aýdarmaq. 2021-2025 jyldary oblys boıynsha 11 jańa mekteptiń qurylysy bastalady dep josparlanǵan. Sondaı-aq, aýdandarda 56 balabaqsha salý kózdelip otyr. Al, kúrdeli jóndeýdi qajet etetin bilim ordalarynda jóndeý jumystaryn júrgizý aldaǵy bes jyldyń ishinde tolyq qamtylady. Oblys ortalyǵyndaǵy «Oqýshylar saraıy» jumysyn zamanaýı deńgeıge kóterý kózdelgen. Dýaldyq oqytýmen bitirgen tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynyń túlekterin 100% jumysqa ornalastyrýǵa, muǵalimderdiń pándik qaýymdastyqtaryn quryp, toqsan saıyn keleli keńes ótkizý arqyly pedagog kadrlardyń kásibı biliktiligin arttyrý jumystary jol qoıylady.
О́ńirde múmkindigi shekteýli jandar úshin kedergisiz orta qurý – partııanyń basty maqsaty. Qolaıly orta qalyptastyrý úshin áleýmettik jáne kólik ınfraqurylym obektilerin 75%-ǵa beıimdeý josparlandy. Buǵan deıin qolǵa alynǵan «Kedergisiz keleshek», «Baqytty otbasy», «Ardagerlerdi ardaqtaıyq» jobalary ári qaraı óz jalǵasyn tappaq.
«Ekonomıkalyq turaqty aımaq» baǵytynda kózdelgen turaqty ekonomıkalyq damý jáne halyqtyń ómir súrý deńgeıin jaqsartý jumystary basty nazarda. Oblystyń ekonomıkalyq turaqtylyǵy óndiris, aýylsharýashylyq, qurylys jáne saýda salasyn damytý arqyly júzege asatyny belgili. Munaı ónerkásibi salasynda jumystyń turaqtylyǵy arqasynda pandemııa kezinde aımaq ekonomıkadaǵy shyǵyndar men jumysshylardyń jappaı bosatylýyn tejedi. Bolashaqta ónerkásipti damytýǵa, otandyq óndirýshilerdi qoldaýǵa, básekege qabiletti jáne ımportty almastyratyn ónimder shyǵaratyn jańa óndiris oryndaryn ashýǵa basa nazar aýdarylady. Sonymen qatar, Nur Otan partııasy eńbek jaǵdaıyn jaqsartý, otandyq jáne sheteldik jumysshylardyń jalaqy aıyrmashylyǵyna jol bermeý máselesin únemi baqylaýda ustaıdy.
«Ekonomıkalyq turaqty aımaq» baǵyty boıynsha óńirimizde munaı kólemin 49 mln tonnadan 2025 jylǵa qaraı 55 mln tonnaǵa jetkizý josparlanyp otyr. Al munaı-hımııa óndirisiniń kólemin 5 jyl ishinde 35%-ǵa arttyrý kózdelgen. 2021-2025 jyldar aralyǵynda 10 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý – saılaýaldy baǵdarlamanyń jol kartasyna engizildi. Azamattardy turaqty jumyspen qamtamasyz etý maqsatynda 63 ınfraqurylymdyq jobaǵa 7 myńnan astam adam qyzmetke ornalastyrylady.
Jol kartasynda qarastyrylǵan 7 basym baǵyttyń 15,3%-yn «Jaıly aımaq» baǵyty boıynsha azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrý, taza sý men taza aýanyń, jaǵdaıy jaqsy joldardyń qoljetimdi bolýy úshin júıeli jumystardy qolǵa almaq. Atyraý oblysy – munaıly óńir bolǵandyqtan, aımaqtaǵy óndiristik zaýyttardyń aýa sapasyna áser etetini sózsiz. Sol sebepti, Saılaýaldy baǵdarlamanyń «Jaıly aımaq» baǵyty boıynsha birqatar jumys júzege asady. 2021-2025 jj. I sanattaǵy iri óndiristik munaı-gaz kásiporyndarda (NSOS, TShO, AMО́Z jáne t.b.) atmosferalyq aýany onlaın-rejimde baqylaý júıeleri ornatylady.
Oblys aýmaǵynda aýa-raıyn turaqty túrde baqylaıtyn
45 stansa bar, alaıda, málimetter serverge keshigip túsedi. Sol sebepti olar óz ózektiligin joǵaltyp otyr, ıaǵnı gaz shyǵaryndylary shekti mólsherden asyp ketse, qajetti shara der kezinde qoldanylmaıdy. 2025 jylǵa qaraı atmosferalyq aýaǵa shyǵarylatyn lastaýshy zattardyń kólemin 300 myń tonnadan 264,3 myń tonnaǵa deıin 11,9%-ǵa azaıtý kózdelip otyr.
Jol sapasyn jaqsartý – halyqtyń jaqsy ómir súrý sapasynyń kórsetkishi. Oblys turǵyndarynyń kórshiles memleketterge avtomobıl arqyly qatynaý múmkindigi mol. Alaıda, sapasyz salynǵan joldardyń qol baılaý bolatyny belgili. Nur Otan partııasy budan ári jol sapasyn jaqsartýdy qolǵa aldy.
«Jastar – el bolashaǵy» retinde Elbasy, partııa tóraǵasy N.Nazarbaev olarǵa úlken senim artatynyn jetkizgen edi. Jańa urpaq elimizdiń strategııalyq baǵytynyń qozǵaltqyshyna aınalýy kerek. Saılaýaldy baǵdarlamanyń «Jastarǵa arnalǵan aımaq» baǵyty boıynsha da júıeli jumystar legi jalǵasyn tabady.
Oblysta jalpy 8 jastar resýrstyq ortalyǵy jumys isteıdi. Olar jastardyń patrıottyq tárbıemen kemeldenýine, rýhanı jańǵyrýyna, azamattyq-quqyqtyq kózqarastarynyń qalyptasýyna, jastar arasynda buqaralyq sportty damýyna zor úles qosyp keledi. Bul baǵyttaǵy ilkimdi isterdiń qatary artpaq. О́ńirdegi 14-29 jas aralyǵynda 133,1 myń jas oblys halqynyń 20,6%-yn quraıdy. Endi olardy qoldaý maqsatynda Nur Otan partııasy jyl saıyn 5 myńnan kem emes jasty jumysqa ornalastyrýdy kózdep otyr. «Jasyl el» eńbek jasaqtarynyń jumysyn uıymdastyrý arqyly jaz mezgilinde 700-den asa jas jumysqa tartylady. «Jas kásipker» baǵdarlamasy aıasynda jyl saıyn óz isin ashýǵa jáne bıznesti júrgizýge keminde 50 jas azamatqa nesıe beriledi. «Dıplommen-aýylǵa» baǵdarlamasy boıynsha keminde 150 jas mamandy jumyspen qamtý qarastyrylǵan. Osy josparly jumystardy atqara otyryp, 2025 jylǵa deıin jumyssyzdyq deńgeıi 2,2%-ke deıin tómendeıdi.
Topyraǵy kıeli Atyraý aımaǵy talaı dúldúl tulǵany, ónerdiń daýsyz daryndaryn Qazaqqa syılady. Olardyń eren eńbegi el esinde úzdiksiz jańǵyryp turýy tıis. Bul máseleniń de Saılaýaldy baǵdarlamada kórinis tabýy – zańdylyq. «Tarıhy men mádenıeti baı aımaq» baǵyty boıynsha aldaǵy 5 jyl ishinde Qasym han, R.Otarbaev eskertkishterin turǵyzýdy josparlap otyrmyz. Sebebi, Qasym han – el irgesin bútindegen biregeı tulǵa bolsa, Raqymjan Otarbaevtyń ádebıet álemindegi orny erek. Olardyń esimi urpaq jadynda máńgi saqtalýy úshin eńseli eskertkishteri qala tórinde tursa ıgi edi. Sonymen birge 2021-2025 jj. 4 murajaı ashý (Dombyra, Munaı, Anaǵa qurmet, Mahambet qoryǵynyń murajaılary) qajet. Oǵan qosa, óńirde tarıhı jáne qasıetti oryndarǵa iri qazba jumystaryn júrgizý (Aqtóbe-Laetı, Saraıshyq qalashyǵy, Tas keshý kerýen saraıy, Mııaly jáne Qudaıbergen qorǵandary) qarjy kózderiniń retine qaraı qolǵa alynady. Osy sekildi aýqymdy jobalardyń el birligi men tatýlyǵyna, táýelsizdiginiń turaqtylyǵyna qosar úlesi mol bolmaq.
«Ashyq jáne esep beretin jergilikti atqarýshy organdar» baǵytynyń bereri kóp. О́ıtkeni, ár eldiń damýy – bılik pen buqara arasyndaǵy baılanysqa tikeleı qatysty. Memlekettik saıasattyń negizgi baǵyttarynyń biri – jemqorlyqpen kúres bolsa, partııanyń osy baǵyt boıynsha atqarar jumys jospary bekitildi. Árıne, basty nazarda – osy ózekti másele.
Azamattarǵa elektrondyq sıfrlyq qoltańbany alý jóninde túsindirý jumystaryn jandandyrý boıynsha byltyr 30 is-shara ótse, bıyl onyń sanyn 42-ge jetkizý josparlanǵan. Jyl saıyn bul kórsetkishti arttyrý kózdelip otyr. Elektrondyq formatta kórsetiletin memlekettik qyzmetter alý boıynsha túsindirý jumystarynyń sanyn bıyl 68-ge jetkizý máselesi qaraldy. Sonymen qatar Atyraý qalasy men aýdan ákimdikteriniń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy komıssııalarynda jyl saıyn, jalpy sany 50-den az bolmaıtyn máseleni qarastyrý jaıy da nazardan tys qalmady. Turǵyndardy mazalaǵan ózekti máseleni eskerýsiz qaldyrmas úshin áleýmettik "Telegram" chatyn ashyp, óńirde bolyp jatqan túıtkildi túıindi baqylaýǵa alý ár depýtatqa mindet bolyp tapsyryldy.
Nur Otan partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynda kórsetilgen «Qaýipsiz aımaq» baǵytynda Atyraý óńirin oblys turǵyndary úshin esh kedergisiz aımaqqa aınaldyrý kózdeldi. Atyraýlyqtardyń, oblys qonaqtarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda 2025 jylǵa deıin óńirde beınebaqylaý kameralar sany 1600-ge jetedi. Aldaǵy 5 jyl ishinde 8 ýchaskelik polısııa pýnktin salý kózdelip otyr.
Oblystyń «Jol kartasynda» josparlanǵan is-sharalardyń jalpy qarajat kólemi 2 123 329 mln. teńgeni quraıdy. Sonyń ishinde 208 471 mln teńgesi – respýblıkalyq bıýdjet esebinen, 87 951 mln teńge – jergilikti bıýdjet esebinen, 1 826 908 mln teńgesi – basqa kózder esebinen qarastyrylyp otyr. 2021 jylǵy josparlanǵan is-sharalarǵa 888 782 mln teńge qarajat qarastyrylǵan. Onyń ishinde, respýblıkalyq bıýdjetten
33 724 mln teńge, jergilikti bıýdjetten 16 803 mln teńge, basqa kózder esebinen 838 255 mln teńge josparlanǵan.
Oblys, qala jáne aýdan kóleminde árbir sala jáne basty baǵyttar boıynsha jaýapty maslıhat depýtattary aıqyndalyp, oblystyq jáne aýmaqtyq keńester iske kiristi. Aldaǵy ýaqytta josparly jumystar óz nátıjesin bere bastaıdy.
Saılaýaldy baǵdarlamanyń ár baǵytynda kórsetilgen atqarylýy tıis jumystar, álbette, halyq ıgiligi úshin. Barlyq baǵyt boıynsha jumys jospary quryldy. Jumysshy toptyń da jıyny jıi ótip turady. Aımaqtyń damýy bılik pen buqara arasyndaǵy tyǵyz baılanystyń nátıjesi. Halyqtyń ár usynysy men ótinishine nazar aýdarý – Nur Otan partııasynyń basty ustanymy.
N.OJAEV,
Nur Otan partııasy oblystyq fılıaly
tóraǵasynyń birinshi orynbasary
