Pikir • 02 Sáýir, 2021

Shymshyqtardyń shataǵy

4870 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bir kúni erli-zaıypty shymshyqtardyń uıasynda urys shyǵyp shoqysyp qalypty desedi. Olardyń kúńkildesip jatqanyn ań men qustyn tilin túsinetin Súleımen patsha esitip turdy. Urǵashy shymshyq «kúıeýiniń» aıtqanyna kónbeı, qashyp júrgen kórinedi. Sonda kijinip turǵan erkek shymshyq júnderin kúdireıtip: «Eger men qalasam, Súleımen patshanyń sáldesin sheship alyp, teńizge laqtyryp jiberem. Sen maǵan qarsy keletin kimsiń?» dep aı­qaı­ǵa salyp jatyr deıdi.

Shymshyqtardyń shataǵy

Áńgimeni esitip turǵan Súleımen paıǵambar kúlimsirep: «Áı, shymshyq! Sen, shynymen de, meniń sáldemdi teńizge laqtyra alasyń ba?» dep suraıdy. «Joǵa, ýa, Allanyń paıǵam­ba­r­y! Árıne, joq. Biraq erkektiń bári sózin ót­kizý úshin irileý áńgime aıtatyny bar emes pe? Son­­daı tirlik qoı meniki», depti erkek shym­shyq uıalyp.

Sonda Súleımen patsha urǵashy torǵaıǵa qarap: «Al sen she? Kúıeýińnen nege qashyp júr­siń? Ol seni jaqsy kóredi eken ǵoı?», dep suraq qoıady.

«Joq, ýa, Allanyń paıǵambary! Ol meni jaqsy kórmeıdi. Tek saıraǵan tilimen ǵana jaqsy kóremin deıdi. Arǵy jaǵynda ondaı emes. Bul menen basqa shymshyqtardy da jaqsy kóredi», dep jaýap qaıyrady urǵashysy.

Osyny kórip, esitip turǵan Súleımen paıǵambar bir sát tereń oıǵa shomyp baryp, aıtqany mynaý eken: «Ýa, Qudaıdyń qudireti! Kip-kishkentaı shymshyqtyń ózi bir júrekke eki mahabbat syımaıtynyn qalaı bildi eken? Al adamdar she? Qalaısha olar qyzyldy-jasyldy dúnıeni, mal-múlikti, baılyqty sonsha jaqsy kórip turyp ta, Allany da jaqsy kóremin deıdi?».

Paıǵambardyń da ózine oı salǵan bul áfsanany árkim óziniń júregin mazalaǵan jaıttarǵa buryp alyp, ártúrli tarqatyp alsa da bolǵandaı eken. 

Sol oqıǵaǵa kýá bolǵan sý patshasy Súleı­men: «Ýa, Alla Taǵalam! Júrekterge О́zińe degen mahabbatty ǵana ornyqtyrshy! Senen artyq eshkimdi, esh nárseni jaqsy kór­meıikshi», dep jylap turyp duǵa etken eken.

Mine, jahandy ýysynda ustaǵan pandemııa taǵy da basyn kóterdi. Byltyr dál osy ýaqytta – sáýirde indet juqtyrǵandar sany kóbeıe bastaǵan kezdiń ózinde koronavırýstyń bar ekendigine senbeıtinder kóp edi. Bul «ǵa­lamdyq saıasat», dep túrli boljam aıtyp júr­gen jandardyń da baqılyq bolǵanyn kórdik.

О́mir degen – ótirik, ólimniń haq ekendigine qaıta-qaıta kóz jetkizip, álem soǵyspaı-aq, táýbesine kelgendeı boldy. Qundylyqtar ózgerdi. Indet baılyqtyń da, basqasynyń da densaýlyq joq jerde quny kók tıyn ekendigin adamzattyń esine salyp ótti. Kózdiń jaýyn alǵan nebir kóılekter kıilmeı, altyn-kúmister taǵylmaı, saltanaty asqan meıramhanalardyń shamdary aılar boıy jaǵylmaı qaldy.

Adamnyń da balasy shymshyqtardaı óz uıa­larynan shyǵa almaı qalǵan kúnderde kim­niń shańyraǵy bekem, kimniń shańyraǵy shatqaıaqtap turǵany kórindi. Bir úıde tursa da dedektep júrip, birin-biri kórmeıtin otbasy músheleri uzaq jyldardan keıin óz jaqyn­da­rynyń janyna úńilýge múmkindik alǵan joq pa?!

Búkil álemde pandemııa kezinde ajyrasýǵa umtylǵandar sany kóbeıdi. Koronavırýstyń «otany» bolǵan, otbasynyń bútindigine strategııalyq, tipti ıdeologııalyq turǵyda asa mán beretin Aspanasty elinde karantınnen keıin birin-biri kórmesteı bolyp, ketisýge aryz bergender sany kúrt kóbeıdi. Zańgerler neke buzýǵa ótinish bergenderdiń kóptigi sonshalyqty tirkeýge úlgere almaı jatty.

Al Japonııada «koronavırýstyq» ajyrasýlar dúmpýin toqtatý úshin Kasoku deıtin jyljymaıtyn múlik agenttigi aıla oılap tapqandaı bolyp, uzaq ýaqyt birge oq­shaý­lanýda otyrǵandyqtan, júıkeleri tozǵan erli-zaıyptylarǵa bólek turýǵa bolatyn bólmelerdi jalǵa bere bastaıdy. Tize berseń, mundaı oqıǵalar, tipti kóp. Keı­bir «koronavırýstyq» ajyrasýlardyń sebep­terine adam tańǵalady.

Kerisinshe, bir-birimen ońasha qalýǵa eshqashan ýaqyty bolmaı kelgen, syılastyǵy men seniminen ajyramaǵan juptar karantın­degi kúnderden lázzat alyp, damyl taýyp, uıadaı úılerinde bala-shaǵasymen birge «shy­qy­lyqtasyp», baqytty shaqtardy bastan keshirgeni daýsyz.

Shymshyqtardan shyqqan shataq sııaqty, bir júrekke eki mahabbat sııa ala ma? Adam­nyń da qudaıy – jalǵyz. Qus ekesh qus ta satqyndyqty, baıany joq qosarly ómirdi keshirmeıdi eken-aý. Biraq pendeler ózimizden basqa tirshilik ıelerinde de parasat, muń, qyzǵanysh, qýanysh pen qaıǵy bar ekenine kózimizdi jumyp qaraıtynymyz ókinishti.

Adam balasyna úlken synaqtar kelgen kezde ony tize qosqan tatýlyqpen ǵana, birimizge birimiz kóngende ǵana jeńe alatynymyz aıan. Áıtpese álemdi sheńgeline qaıta túsirgen bul indet burynǵysynan da qaýiptirek, burynǵydan da juqpaly.

 

Sońǵy jańalyqtar

Ǵasyrlar ǵıbraty

Naýryznama • Búgin, 10:15

Shapandar sherýi

О́ner • Búgin, 10:10

Júz jyl burynǵy jyr

Tarıh • Búgin, 10:05

Jelkildep ósken jas urpaq

Tárbıe • Búgin, 10:00

Qustarǵa qamqorlyq

Qoǵam • Búgin, 09:55

Buqarany biriktiretin meıram

Mereke • Búgin, 09:50

Tazalyq – tártip pen bereke bastaýy

«Taza Qazaqstan» • Búgin, 09:45

Rýhanı ónegesi aǵyl-tegil

Naýryznama • Búgin, 09:40

Sarandaǵy «sary qazaq»

Qoǵam • Búgin, 09:35