Aqmola – «qyzyl aımaqta»

Aldymen búgingi ahýaldy taldap kórelik. Epıdemıologtardyń má­li­metine qaraǵanda, «jasyl aımaqqa» ta­ban tirep turǵan kúnniń ózinde oblys ortalyǵy men Shortandy, As­trahan, Birjan sal aýdandarynda dert deńgeıi tómendegen emes. Jaman indetti juqtyrý barysy Arshaly, Selınograd, Shortandy jáne Aqkól sııaqty Nur-Sultan qala­sy­nyń irgesindegi aýdandarda kóbirek baıqalǵan. Sebebi jol ashyq bolǵan soń jergilikti halyqtyń «qyzyl aı­maq­taǵy» astanamen eki arada at izin sýytpaı, tynymsyz qatynap jatýy.

Sońǵy táýlikterdegi málimetke zer salsańyz, oblysta zerthanada ras­tal­ǵan 15 370 jaǵdaı tirkelgendigin ańǵarasyz. Iаǵnı eresekter arasynda – 13 734, 14 jasqa deıingi balalar arasynda 1 636 jaǵdaı tirkelgen. Daýasyz derttiń saldarynan 104 adam ómirden ótti. Orny tolmas qaı­ǵy-qasiret. 15 370 naýqastyń 7 535 jaǵdaıy emhanaǵa óziniń habarlasýy­men anyqtalǵan. 5 734 adam – aýrý juqtyrǵandarmen qarym-qaty­nas­ta bolǵandar. Osy derekten-aq derttiń qanshalyqty qorqynyshty ekenin estimek túgil, kúndelikti kóz­de­ri­men kórip júrse de, saqtaný talap­ta­ryn oryndamaǵandardyń kóp­tigin ań­ǵa­rý­ǵa bolady. Naýqasqa shal­dyq­qan­dar­dyń taǵy bir toby, ıaǵnı, 2 101-i pro­fılaktıkalyq skrınıng kezinde anyqtalǵan.

Endigi bir ózekti másele – balalardy dert sheńgelinen aman alyp qalý bolyp tur. Búgingi mektep oqýshylary arasyndaǵy epıdemııalyq jaǵdaıǵa toqtalsaq, oqý jylynyń basynan zerthanalyq saraptamamen rastalǵan 991 COVID-19 jaǵdaıy tirkelgendigin aıtýǵa bolady. Onyń 399-y bilim oshaqtaryna baryp, al 592-si qashyqtan oqyǵan oqý­shy­lar. Demek, mektep qana emes, úıge de eresekterdiń dertti baıqamaı juq­ty­ryp ákelýi az bolmaı tur.

– Epıdemııalyq jaǵdaıdyń nasharlaýyna jol bermeý maqsatynda tórtinshi toqsandaǵy oqý prosesi ózge­rissiz ótedi, – deıdi oblystyń bas sa­nı­tarlyq dárigeri Aınagúl Mýsına.

Qalaıda derttiń aldyn alý sharalaryn tyńǵylyqty júrgizgen lázim. Qazir óńirde vaksınalaýdyń ekinshi kezeńi júrip jatyr. 24 vaksına egý oryny uıymdastyrylǵan. Ondaǵy vaksınany tasymaldaý, saqtaý jáne qoldaný jiti baqylaýda. Birinshi kom­ponentpen 1 298 adam vaksınalan­sa, ekinshi komponentti 1 287 adam qa­byl­daǵan.

Adamdardyń beıqamdyǵy, ózde­ri­niń jáne aınaladaǵy zamandas­tarynyń densaýlyǵyna, saqtyǵyna nemquraıdy qaraýy áli de tyıylatyn emes. О́ńirde «jaman tumaýdyń» qaıta bas kóterýi osynda jatqan tá­riz­di. Aǵymdaǵy jyldyń birinshi toq­sanyndaǵy monıtorıng barysyn­da ár túrli menshik nysandary 11 390 márte tekserilgen. Tekseris barysynda 223-inde karantın sharalarynyń saqtalmaǵany, jalpyǵa ortaq tár­tiptiń óreskel buzylǵany anyq­tal­ǵan. Aýrýdyń oshaǵy bolyp otyr­ǵan jer de osy emes pe? Tártip buz­ǵandarǵa 31 936 150 teńge somasynda 297 ákimshilik aıyppul salynǵan. Máselen, Býrabaı aýdanyndaǵy «Toı­hana», «Mereı» dámhanalary 50 adam qatysqan úılený toılaryn ótkizse, «Arzý» dámhanasynda týǵan kún saltanaty atap ótilgen. Al Kókshetaý qalasyndaǵy «Nur Sultan» meıramhanasynda qyz uzatý toıy uıymdastyrylypty. Step­no­gors­kidegi «Ehjoı» dámha­na­syn­da da shekteýlerge qaramastan, týǵan kún keshi toılanǵan. Oǵan qosa, KonforHotel qonaqúıinde karaoke-bardyń jumys istep turǵany belgili bolǵan. Osyndaı zań buzýshylyqtar úshin 1 502 255 teńge kóleminde 5 ákimshilik aıyppul sa­lynǵan. Mundaı mysaldardy kóp­tep keltirýge bolady.

О́ńirdiń bas sanıtar dári­ge­riniń málimetinshe, jańa shtam­dardyń paıda bolýyna baılanysty respýblıkada koronavırýs ınfeksııasynyń aınalymdaǵy shtamdary zerttelýde. Iаǵnı Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymymen birge, COVID-19 shtamdaryn anyqtaýǵa arnalǵan ekspress-PTR skrınıngtiń jańa ádisi engizilgen. Oblystaǵy on synamanyń bireýi oń nátıje kórsetken. Osyndaı zertteý nátıjeleri boıynsha «Brı­tan­dyq», «Ońtústik Afrıka», «Bra­zı­lııalyq» shtamdarǵa tán mýtasııa yqtımaldylyǵy anyq­talyp otyr.

Aýrýdyń aldyn alý úshin karan­tın­ sharalaryn kúsheıtken durys tárizdi. Tártip bolmaǵan jerde indettiń jalǵasa beretindigin, órshı túse­tindigin kóz kórip otyr.

Aqmola oblysy