Tehnologııa • 15 Sáýir, 2021

Aqmolalyqtar Aqkólge qarap boı túzeıdi

10 ret kórsetildi

«Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy el áleýetin jańa bir deńgeıge kóterýge, órkenıetti eldermen úzeńgiles damýǵa serpin bergendigin aıtýǵa tıistimiz.

Búgingi tańda IT salasy erekshe suranysqa ıe. Aqparattyq tehnologııany barynsha je­tildirip jatqan qazirgi zamanda osy salany myqtap qolǵa almasaq, órkenıetti 30 eldiń qataryna ený ertegi ispettes bolyp qalar edi.

Oblystyń eldi meken­derinde 2019 jyldan bastap «Qazaqtelekom» AQ-tyń tal­shyqty-optıkalyq baılanys jelisi tartyla bastady. Eki jyl ishinde 36 eldi me­kendegi 129 memlekettik jáne bıýd­jet­tik mekeme joǵary jyl­damdyqtaǵy ınternet jelisine qosyldy. 176 aýyl talshyqty-optıkalyq baılanys jelisi jobasy júzege asyrylmaı turyp, ınternetpen qamtamasyz etilse, baǵdarlama qabyldanǵannan keıin taǵy da 40-qa taıaý aýyl qamtyldy.

Elimizdegi eń alǵashqy «aqyl­­dy qala» da bizdiń óńir­­de paıda boldy. Elbasy Nursultan Nazarbaev Aq­kól qa­lasyna jumys sapa­rymen kelgen kezinde «Qazaq­tele­k­kom» AQ jelilik magıs­traliniń tehnıkalyq toraby Málimetterdi óńdeý or­ta­lyǵynyń jumysymen ta­nys­qan bolatyn. Atalǵan orta­lyq shaǵyn qaladaǵy barlyq beınebaqylaý, baqylaý jáne esep júrgizý, órtke qarsy qa­ýipsizdik tárizdi birneshe júıe­den kelip túsetin málimetterdi muqııat jınaqtap, Smart Aqkol ahýaldyq ortalyǵyna jol­daıdy.

Joba jol jáne qoǵamdyq qaýipsizdikti, bilim berý meke­meleri men áleýmettik ny­san­darǵa beınebaqylaý júr­gizý, densaýlyq saqtaý sala­sy­nyń jumysyna monıtorıng jasaý, ǵımarattar men tur­ǵyn úılerdi eń sońǵy úlgi­degi «aqyldy» quraldarmen jab­dyqtaý arqyly qalanyń qa­lypty tynys-tirshiligin keshen­di qamtamasyz etýge ba­ǵyttalǵan. Elimizde aqparattyq tehnologııalardyń tıimdiligin egjeı-tegjeı zerttep, júzege asyrý Aqkólden bastaý aldy dep aıtýǵa ábden bolady.

Jańa jobanyń qandaı tıimdiligi bar degen saýalǵa jaýap berip kórelik. Aldy­men, bar tynys-tirshilik ala­qandaǵydaı aıqyn kórinip tu­ratyn jerde taldaý kúsheıdi. Ánsheıinde, kóshe boıynda oryn alyp jatatyn turmystyq sıpattaǵy tártip buzýshylyq kúrt azaıdy. Quqyq qorǵaý salasy qyz­met­kerleriniń aıtýyna qa­raǵanda, qoǵamdyq tártipti bu­­zýshylar jedel anyqtalady. Jedeldiktiń nátıjesinde quqyq buzýshylyq 50 paıyzǵa azaıǵan. Turǵyndardyń bilim deńgeıi men saıası belsendiligi arta tústi. Eldi eleń etkizgen sony sıpattaǵy jaqsylyq el ishine taramaı, jalpaq jurt odan úlgi almaı tura almaıdy ǵoı. Merdiger kompanııa ókilderi 6 myń úıdi aralap, jylý men elektr energııasyn esepteıtin qurylǵylardy jańalap berdi. Sóıtip az ýaqyttyń ishinde bir kezde kópshilik nazar aýda­ra bermeıtin shaǵyn qala kom­mýnaldyq qyzmetterdiń bar­lyq tutynýshysy tolaıym sıfr­lanǵan elimizdegi eń alǵashqy qala bolyp shyǵa keldi.

Qala turǵyndary kom­mý­naldyq qyzmetke aqy tó­leý, ózderiniń kókeılerinde júr­gen aryz-shaǵymdardy, árqıly buıymtaılardy jer­gilikti basshylyqqa jet­kizý tá­riz­di jaılardyń buryn­ǵy­­men salystyrǵanda álde­qaı­­da jeńildegenine dán rıza. Bu­ryn tabandarynan taý­sy­­­lyp, uzyn-sonar kezekke turyp, basshylardyń aldyna másele qoıatyn mundaı sa­ýal­dar qazir messendjer ar­qyly júzege asyrylady. Qala kóshelerine jyly aıaldamalar salynyp, uıaly telefondy qýattaıtyn qurylǵylar ornatylǵan. Mundaı múmkindik kóshe turmaq, saıabaqtaǵy oryn­dyqtarda da bar. Taǵy bir aı­ta keterligi, qoǵamdyq mem­le­kettik mekeme kólikterine túgeldeı GPS qurylǵylary or­­natylyp, qozǵalystary ba­qylaýǵa alynǵan.

– Burynǵydaı balalardyń kúndeligin aqtaryp, oqý úlge­rimin táptishtep qarap otyr­maısyń, – deıdi qala turǵy­ny Aıgúl Bektemisova. – Qara­pa­ıym halyq úshin óte qolaıly jaǵdaı.

Barlyq aqparat bir orta­lyqqa jınaqtalady. Qaladaǵy 4 mektepte, aýdandyq aýrýhanada qoljetimdi Wi-Fi jumys istep tur. Mektep demekshi, álem­di jaman indet jaılaǵan kezde mektep oqýshylary men joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri ınternet jelisiniń joqtyǵy nemese álsizdiginen kóp beınet kórgeni málim. Oblystaǵy jalpy bilim beretin mektepterdiń bári 100 paıyz jyldamdyǵy 4 Mbıt/s bolatyn ınternet jelisine qosylǵan. Onyń 36-y spýtnıktik jabdyq arqyly júzege asyrylady. Sapa týraly sóz sabaqtaıtyn bol­saq, 189 mektepte ınternet jyldamdyǵynyń 8 Mbıt/s-ten joǵary ekendigin aıta ketý­ge bolady. Bul bilim oshaq­ta­rynyń 59-y spýtnıktik jab­­dyq arqyly qamtamasyz etilgen.

Jyldyń basynan beri 59 mektepte jyldamdyǵy 8 Mbıt/s-ge, 86 bilim oshaǵynda 10 Mbıt/s-ge deıin kóbeıtildi. Jaǵ­daıdyń jaqsarýyna talap pen jaýapkershilik septigin tıgizip tur. «Qazaqtelekom» AQ jyl saıyn bilim oshaq­taryndaǵy ınternet jyl­dam­dyǵyn arttyrý ba­ǵy­tyn­da jumys júrgizip keledi. 2020 jyly óńirdegi 90 bilim oshaǵyndaǵy ınternet jyl­damdyǵy 4 Mbıt/s-den 8 Mbıt/s-ge deıin ulǵaıdy. Onyń ishinde ınternetke qol­jetimdi bolýyna múmkindik be­retin spýtnıktik jabdyq radıokópirge aýystyryldy. Al­daǵy jospar da birshama aýqymdy. Jyldyń sońyna deıin oblystyń 35 mektebinde jyl­damdyqty 8 Mbıt/s-ge deıin kóbeıtý mejelenip otyr.

«Astel» baılanys spýt­nıktik jabdyǵy mektep­ter­degi ınternet jelisiniń jyl­damdyǵyn arttyrý tehnologııalaryn ázirleýde. Osyndaı ilkimdi is arqyly ótken jyly 40-qa taıaý bilim oshaǵyndaǵy jyldamdyq 4 Mbıt/s-den 8 Mbıt/s-ge deıin kóbeıdi. Osy oqý jylynda 59 mektepte ınternet jyldamdyǵyn arttyrý josparlanýda.

Olqylyqtyń oryn alǵan tustary da bar, oblystyń 43 eldi mekeninde baılanys pro­­vaıderleri men uıaly baı­lanys operatorlarynan turaq­ty ınternet joq. Áıtse de bul eldi mekenderindegi bilim oshaqtarynda ınternet jelisine qoljetimdilik bar.

 

Aqmola oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Boryshymdy abyroımen ótesem deımin

Rýhanııat • Búgin, 07:43

Ardagerler azaıyp bara jatyr...

Qazaqstan • Búgin, 07:38

Elbasy jáne Qazaqstan armııasy

Elbasy • Búgin, 07:36

«Tumardyń» jeńimpazdary anyqtaldy

Oqıǵa • Búgin, 07:33

Toǵanas batyr týraly tolǵanys

Tarıh • Búgin, 07:21

Almaty qalasynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar