Qoǵam • 26 Sáýir, 2021

О́zara syılastyq – bereke bastaýy

504 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Qordaı aýdanynda uıymdas­tyrylǵan baspasóz týry aıasynda elimizdegi birqatar buqaralyq aqparat quralynyń ókilderi Masan­shy aýylynda bolyp, kók­temgi dala jumystarymen tanysty. Negizinen, Masanshy aýylyn dúngen etnosynyń ókilderi mekendeıdi. Bul mańaı aýyl sharýa­shylyǵymen aınalysýǵa qolaıly.

О́zara syılastyq – bereke bastaýy

Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy bóli­miniń basshysy Ádilet Qaspaqbaevtyń aıtýynsha, búginde jergilikti sharýalar kóktemgi egis jumystaryn bastap ketken. Sonymen qatar egistik alqaptarǵa mıne­raldy tyńaıtqyshtar bólinip, aýyl­daǵy aýylsharýashylyq tehnıkalary 60-70 paıyzǵa jańarǵan. «Memleket qol­daýynyń nátıjesinde, ótken jyly lızıngke 158 tehnıka satyp alyndy. Al aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanynda 51 tehnıka alyndy. Sondaı-aq memleket tarapynan egis dalasyna arzandatylǵan dızel otyny bólinip otyr», deıdi ol.

Búginde Masanshy aýylynda 40-tan astam sharýa sharýashylyqpen aınalysady eken. Násibin qara jerden tergen jergilikti halyq jyl saıyn egis alqabyn keńeıtip, ónim kólemin ulǵaıtyp keledi. Olar kóbinese sábiz, pııaz sııaqty kókónis túrlerin egedi. Jalpy, atalǵan aýylda aýyl sharýashylyǵy salasy aıtarlyqtaı damyǵan deýge bolady. Máselen, aýdan boıynsha bıyl 134 myńnan astam egistik jerge egin egý josparlanǵan. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 14 098 gektarǵa artyq. Aldaǵy ýaqytta bul jumys jalǵasady. Al aýyl turǵyny, «Shenho» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy Ýdjýr Kerım búginde 200-den astam otbasyn jumyspen qamtyp otyr. Qojalyqqa tıesili 15 tehnıkamen sharýalar kún sa­ıyn egis dalasynda jumys isteýde. Sony­men qatar aýyl turǵyny Sheba Hımmanov ta aýyl ishinen 20 sotyq jerge qyzanaq, qııar, sarymsaq sııaqty kókónister egip keledi. Sharýa bıylǵy jyldyń ózinde úsh ret ónim alǵanyn aıtady.

Byltyr Qordaı aýdanynda bolǵan oqıǵa kezinde Masanshy aýylyndaǵy birqatar úı men kásipkerlik nysan zardap shekken bolatyn. Keıinnen memleket tarapynan olarǵa qoldaý kórsetilip, atalǵan nysandar az ýaqyttyń ishinde qaıta qalpyna keltirildi. Máselen, sol kezde aýyl turǵyny Iýsýf Parovtyń úıi órtengen. Oǵan búlingen baspanasynyń ornyna memleket 7 bólmeli úı salyp beripti. Bul týraly turǵyn baspasóz týry kezinde aıtyp berdi. Sol sııaqty, aýyl turǵyny Abdýrashıd Pýtordyń da baspanasy men aýyr júk kóligine órt tıgen eken. Atalǵan turǵynnyń úıi de búginde qalpyna keltirilgen. Aýylda ótken jyly úıi otqa oranyp, memleket qamqorlyǵynyń nátıjesinde qaıta qalpyna keltirilgen birsypyra adam bar. Bul rette jergilikti jurtshylyq qıyn-qystaý kezde qolushyn sozǵan memleketke alǵysyn bildirdi.

Masanshy aýyldyq okrýgi ardagerler keńesiniń tóraǵasy Dydyr Harsanuly búginde aýyl turǵyndarynyń beıbit ári tatý-tátti ómir súrip otyrǵanyn jetkizdi. Al kásipker Rabııa Jınlırova qaqtyǵys kezinde ıeligindegi birqatar kásipkerlik nysannyń órtenip ketkenin saldarynan 20 mıllıon teńge kóleminde zalal kelgenin aıtty. Qazir kásipkerlik nysandar qalpyna keltirilgen.

Mundaı qarqyndy jumystar aýdan­nyń Qarakemer aýylynda da jalǵasýda. Aýyldyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Erǵazy Bozshaevtyń aıtýynsha, aýylda 20 páterli 10 úı salynypty. Atalǵan úıler áleýmettik az qamtylǵan otbasylar men túrli sala mamandaryna berilgen.

Jıyn barysynda Qordaı aýdanynyń ákimi Rústem Dáýlet aýdannyń búgingi ahýaly týraly suhbat berdi. Ákim óz sózin­de ótken jyly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qordaıǵa sapa­rynda halyq tarapynan áleýmettik máse­lelerdiń kóterilgenin aıtty. Nátı­jesinde, Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, Qordaı aýdanyna el Úkimetiniń, Jam­byl oblysy ákimdiginiń qoldaý kór­­set­kenin jetkizdi. Ákimniń aıtýynsha, byl­tyr aýdandaǵy 392 jobaǵa 35 mlrd teń­ge bólingen. Onyń ishinde 11 mlrd teńgege 22 aýyl gazdandyry­lyp, aýdan búginde gazben 95 paıyz qam­tyl­ǵan. Sol sııaqty, 6,9 mlrd te­ńgege kó­she­ler jón­del­gen. О́z sózinde aýdan ákimi aýylishilik joldar­­ǵa, aýyl­dar­dy abat­­tandyrýǵa jáne jaryq­tan­dyrý ju­mystaryna da memleket tarapynan kóp kóńil bólinip otyrǵanyn aıtty. Sonymen qatar ótken jyly 41 úı men 13 kommersııalyq nysan zardap shek­ken bolsa, búginde olardyń bári mem­leket jáne demeýshiler tarapynan qal­py­na keltirilgen. Sondaı-aq 135 mln teń­gege jýyq qarajatqa aýdan tur­ǵyn­dary­na kómek kórsetilgen. Jal­py, búginde Masanshy aýylyn meken­deıtin dúngen ultynyń ókilderi qazaq tilin úırený ústinde. Aýyldaǵy №13 orta mekteptiń dırektory Qambar Iman­q­ulovtyń aıtýynsha, atalǵan bilim o­shaǵynda 936 bala oqıdy. Bul bala­lar­dyń ishinde tek 34 balanyń ǵana ulty qazaq. Alaıda sabaq barlyq bilim alý­shyǵa qazaq tilin­de júr­gi­zi­ledi. Biz­ben kezdesýde atalǵan orta mek­­teptiń 9-sy­nyp oqýshysy, dún­gen ul­­ty­­nyń ókili Zeı­nep Hıba qazaq tilin jaq­­sy kóretinin, qurmet­teı­tinin, sol úshin mem­lekettik tildi úı­ren­genin aıtyp, aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqa­taev­tyń «Sheshe, sen baqyttysyń» óleńin oqyp berdi.

Búgingi tańda Qordaı aýdanynyń Sortóbe aýylynda 24 myń halyq tura­dy. Mundaǵy turǵyndardy negizinen dún­gen etnosynyń ókilderi quraıdy. Qazi­rgi kezde aýyldyń birligi jarasyp, y­n­tymaǵy artyp keledi. Ásirese, dún­gen etnosynyń ókilderi qazaq tilin úı­renýde belsendilik tanytýda. Aýyldaǵy «Dostyq» balabaqshasynda búginde 27 bala tárbıelenýde. Balabaqsha meńgerýshisi Hedjer Idybonyń aıtýynsha, balalar qazaq tilin úırenýge qushtar eken. Bul maqsatta tıisti jumystar júrgizilip keledi. Sondaı-aq aýyl turǵyny Ledjeı Syrov ta aýyldaǵy ahýaldyń turaqty ekenin aıtty. Aýyl jastaryn ımandylyqqa baýlý maqsatynda ótken jyly Sortóbe aýylynan «Imamdar úıi» ashylǵan bolatyn. Atalǵan ortalyq aýyldyqtardyń túrli suraqtaryna jaýap berip, ıslam, ıman tur­ǵysynda dáris ótkizip keledi. Munda ke­leli rýhanı basqosý ótip, Sortóbe aýy­lyna arnaıy kelgen Almaty qalasy, «Baıken» meshitiniń naıb ımamy Nurbolat Dúısebaev kópshiliktiń suraqtaryna jaýap berdi. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń Jambyl oblysy bo­ıynsha ókil ımamy Beıbit Myrza­geldıev te suhbat berdi. «Búginde Qor­daı aýdanyndaǵy 62 meshitte 91 dinı qyz­metker jumys isteıdi. Onyń ishinde 30 qazaq, 59 dúngen etnosynyń ókili bar. «Otandy súıý – ımannan» demekshi, bul ortalyq halyqty týra jolǵa shaqyra­tyn jer. Sondaı-aq jergilikti ımamdar da qazaq tilinde ýaǵyz aıtýǵa daıyndalyp jatyr», deıdi Beıbit Myrzageldıev.

Bul kúnde qaıta túlegen Qordaı aýdany­nyń eki aýylyndaǵy jaǵdaı búginde turaq­ty. Jergilikti jurtshylyq memleket qol­daýyna alǵys bildirýde. Aýyldyqtar ózara túsi­nistik arqyly beıbitshilik pen tatý­lyqty qoldap, tirshiligin jalǵastyrýda.

 

Jambyl oblysy,

Qordaı aýdany