Máselen, «Damý» kásipkerlikti damytý qory 2021 jyldyń birinshi toqsanynda kásipkerlerdiń jalpy somasy 7,4 trln teńge bolatyn 126,9 myń jobasyna qoldaý kórsetken. Onyń ishinde nesıelerdiń syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý baǵyty boıynsha 4,3 trln teńge kólemindegi 38,5 myń joba qordyń ıgiligin kórdi. Nesıelerdi kepildendirý boıynsha 667 mlrd teńge kólemindegi 22,8 myń jobaǵa qoldaý kórsetildi. Sonymen qatar ekinshi deńgeıli bankter, mıkroqarjy uıymdary, lızıngtik kompanııalar arqyly jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamalary aıasynda 2,4 trln teńgege 72 myń joba qoldaý tapty.
Osy oraıda shaǵyn jáne orta bıznes úshin memlekettik qoldaýdyń qoljetimdiligin arttyrý baǵytynda birqatar shara qolǵa alynǵanyn atap ótken jón. Mysaly, memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde túpkilikti qaryz alýshyǵa arnalǵan nesıelerdiń mólsherlemesi 6 paıyzǵa deıin birizdendirildi. Sondaı-aq bıznesti qoldaýǵa, damytýǵa baǵyttalǵan «Bıznestiń jol kartasy – 2025» memlekettik baǵdarlamasyndaǵy salalyq shekteýler alynyp tastaldy. О́tinimderdi qarastyrý ýaqyty 21 kúnnen 5 jumys kúnine deıin qysqardy.
Ekonomıkanyń zardap shekken sektorlaryn qoldaýǵa basymdyq berildi. «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy aıasynda portfeldik sýbsıdııalaý men kepildendirý engizildi. Budan bólek, «Damý» qorynyń bıznes prosesteri 94 paıyzǵa deıin avtomattandyryldy. Atap aıtqanda, sýbsıdııalaý boıynsha onlaın ótinimderdiń úlesi 2019 jyly 22 paıyz bolsa, qazir 97 paıyzǵa jetti. Sol sekildi kepildik berý úlesi de 22 paıyzdan 86 paıyzǵa deıin ulǵaıdy.
Kásipkerlerge usynylǵan kómektiń biri – nesıelerdiń syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý. Byltyr sýbsıdııalaýdyń atalǵan quraly boıynsha jalpy somasy 1,2 trln teńge bolatyn 14,7 myń jobaǵa qoldaý kórsetildi. Bul rette, joba sany 2015 jyldyń deńgeıimen salystyrǵanda 9 ese, al jumsalǵan qarjy 5 ese artqan. О́tken jyly jobalar sany boıynsha saýda (42 paıyz), qyzmet kórsetý (23 paıyz), óńdeý (12 paıyz), kólik jáne qoımalaý (9 paıyz) salalary kósh bastady. Saýda jáne qyzmet kórsetý jobalarynyń kóbeıýi daǵdarysqa qarsy sharalar sheńberinde «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasyndaǵy salalyq shekteýlerdi alyp tastaýmen baılanysty. 2021 jyldyń birinshi toqsanynda 277,5 mlrd teńge kólemindegi 6,2 myń joba sýbsıdııalanǵan.
Byltyr 7,3 myń joba nesıelerge ishinara kepildik berý quralynyń ıgiligin kórdi. Bul 2015 jyldyń deńgeıinen 8 ese joǵary. О́tken jyly kepildik berilgen jalpy soma kólemi – 275 mlrd teńge. Kórsetkish 2015 jylmen salystyrǵanda 10 ese kóp. 2021 jyldyń birinshi toqsanynda 89,1 mlrd teńge kólemindegi 6,9 myń jobaǵa kepildik berý quraly arqyly qoldaý kórsetildi. Tarqata aıtsaq, «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasy boıynsha 82,9 mlrd teńge kólemindegi 6,9 myń joba, «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy aıasynda 4,4 mlrd teńge kólemindegi 18 joba, «Damý – Optıma» baǵdarlamasy sheńberinde 1,8 mlrd teńge kólemindegi 15 joba qamtylǵan.
«Bıznestiń jol kartasy – 2025» jáne «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamalary aıasynda 2021 jyldyń birinshi toqsany boıynsha óńirler arasyndaǵy kásipkerlerdi qoldaý sharalarynyń nátıjesi de belgili. Osy jyldyń qańtar-naýryzynda atalǵan memlekettik baǵdarlamalar sheńberinde syıaqy mólsherlemesin sýbsıdııalaý quraly boıynsha 232 mlrd teńge kólemindegi 5 884 jobaǵa qoldaý kórsetildi. Qoldaý tapqan jobalardyń sany boıynsha Qyzylorda, Shyǵys Qazaqstan oblystary jáne Almaty qalasy kósh bastap tur. Al berilgen nesıeler somasy boıynsha Almaty oblysy, Almaty qalasy jáne Qaraǵandy oblysy aldyńǵy shepte.
Kredıtterge kepildik berý quraly boıynsha 87 mlrd teńge kólemindegi 6 892 joba qamtylǵan. Qoldaý kórsetilgen jobalar sany boıynsha Almaty jáne Nur-Sultan qalalary, sondaı-aq Jambyl oblysy kósh bastasa, berilgen nesıeler somasy boıynsha Almaty, Nur-Sultan qalalary jáne Pavlodar oblysy alda tur.
О́tken jyldyń tórtinshi toqsanynda «Bıznestiń jol kartasy – 2025» baǵdarlamasynyń birinshi baǵyty – «Mıkro-shaǵyn kásipkerlik nesıeleri boıynsha portfeldik sýbsıdııalaý jáne kepildik berý» baǵyty iske qosylǵanyn bilemiz. Ondaǵy maqsat – mıkro jáne shaǵyn kásipkerlerdi memlekettik qoldaý sharalarymen qamtýdy ulǵaıtý. Búginde osy baǵyt boıynsha 103,3 mlrd teńge kólemindegi 18,9 myń jobaǵa qoldaý kórsetilgen.
Jalpy, kásipkerlikti qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamalaryna qatysýshylar 2010-2019 jyldary 27 trln teńgeniń ónimin óndirgen. Sondaı-aq olar 2 trln teńge salyq tólep, 600 myń jumys ornyn saqtap qaldy. Onyń ishinde 170 myń jumys orny jańadan quryldy. Áleýmettik-ekonomıkalyq tıimdiliktiń jyldyq kórsetkishteriniń ortasha ósýi shamamen 30 paıyzdy qurady.
Joǵaryda atalǵan jáne qoldanystaǵy sharalar ótken jylmen salystyrǵanda bıyl qoldaý kórsetilgen jobalar sanyn 15 paıyzǵa arttyrýǵa múmkindik beredi degen boljam bar. 2021 jyly qoldaý tapqan kásiporyndar 10 myń jańa jumys ornyn quryp, 5,5 trln teńgeniń ónimi men qyzmetin usynady dep kútilýde.
