Ádebıet • 24 Mamyr, 2021

Jas qalam jaıyp qanatyn...

1080 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Ýaqyt tegershigi qozǵalǵan sátten beri ár kezeńniń óz jazýshysy, óz tarıhshysy bar dep bilemiz. Iаǵnı kez kelgen qoǵamnyń psıhologııasyn óz sýretkeri baıandaıdy. Al qazirgi qazaq ómiri kórkem shyǵarmada qalaı beınelep júr? Ádebı saýaldamamyzdyń kezekti qonaqtary – ádebıetimizdiń jas býyn ókilderi.

Jas qalam jaıyp qanatyn...

Baýyrjan Igilik, aqyn:

 «Ne jazsam?» degen suraqtan qashyp, únemi qoz­ǵalysta júrýge tyrysamyn. Oqý, izdený, árıne óz aldyna mindetti sharýa. Alaıda men úshin jol júrip, tańsyq jer men tanymaıtyn ortadan áńgime tyńdaý mańyzdy. Sapar barysynda kóptegen taǵdyr ıelerimen suhbattasý múmkindigi týady. Mysaly, qazir poıyzda ómirinen syr shertken keıýananyń peshenesi tolǵantyp, kezekti bir balladanyń jeteginde júrmin... Ne jazsam da, eń bastysy, shynaıy bolýyn qalaımyn. Jańalyq ashyp, batystyń stılin ákelý, shy­ǵystyń sarynyn qosý maq­satymda joq. Adam psıhologııasy, taǵdyr joly qatty qyzyqtyrady. Jazam degen adam taqyryptan tarlyq kórmes, sebebi ómirdiń ózi jazmyshtar galereıasy.Úńil de jyrla!

Álisher Rahat, jazýshy:

–  «Parallel» atty ro­man jazyp jatyrmyn. Osy­men, shataspasam, on úshin­shi ret bastadym. On-jıyrma shaqty bet jazamyn da, toqtap qala beremin. Endigisin sońǵy nusqa shyǵar dep oılaımyn. Jaza almaı, toqtap qalatynym karantınniń áseri me deımin. О́ıtkeni velosıpedti aıdaý úshin alǵa júrý qalaı mańyzdy bolsa, ómirde bir orynda turyp qalǵannyń da shyǵarmashylyqqa áseri sondaı bolar. Biraq endi-endi tirshiligimiz qalypqa kelip,  qalamen birge tynysymyz da ashylyp jatqandaı.

«Parallel» – me­niń alǵashqy romanym «Mahab­batym – constant» sekildi mahabbat taqyrybyn qoz­ǵaıdy. Oqıǵa Almaty qala­synda ótedi. Adamnyń ishki álemindegi ózgerister syrtqa qandaı formada shyǵa­ty­ny jaıly jáne ólim al­dyndaǵy adamnyń jantalasy sýretteledi.

Berikbol Batan, jazýshy:

– Eger ıdeıany qorytyp, oısha damytyp ári birinshi romandaǵy jetpegeni men ketken qatelikterin qaıta zerttep júrý jazý prosesine kiretin bolsa, alǵashqy keze­ńinde júrmin dep aıtýǵa bolatyn shyǵar. Sebebi jazýǵa degen motıvasııamen qoldy, oıdy ustaıtyn kedergilerdiń bári sol birinshi kitaptyń praktıkasynan paıda bolady eken. Odan bólek jalpy qoǵamdyq deńgeıdegi depressııalyq kóńil kúı de áser etetin syńaıly. Ekinshi shyǵarma da shytyrman oqı­ǵaǵa toly roman bolady, sondyqtan eń bastysy, jazǵym kelgen taqyryptyń bárin tolyq zertteýim kerek.

Al taqyrybyn áli qoıǵan joqpyn. Oqıǵada óz ıdeıalarynyń jolynda bárin qurban etýge daıyn jandardyń ómiri baıandalady. Árıne, birinshi romandaǵy keıipkerlerimde óz maqsattarynyń sońyna túskender edi. Bul joly aıyr­mashylyq janrlyq turǵydan ǵana bolady. Realızmdi jazǵym keledi. Iаǵnı ýaqytpen keńistik qazir­gi sátti qamtıdy.

 

Daıyndaǵan

Marjan ÁBISh,

«Egemen Qazaqstan»

 

Sońǵy jańalyqtar