Pikir • 01 Maýsym, 2021

Baqytty ult – urpaǵymen maqtanatyn ult

133 ret kórsetildi

Bala – bolashaǵymyz. Elimizdiń kele­shek­tegi kelbeti búgingi urpaqqa qan­daı deńgeıde kóńil bólgenimizge, olarǵa qalaı tárbıe, bilim bergenimizge baılanysty. Son­dyqtan barlyq ıgilik balalary­myz­ǵa baǵyttalýy kerek. Sonda ǵana urpa­ǵy­myz­ben maqtanatyn ult bolamyz.

Qazaqta «Jas óspeı me, kókeıińdi tes­peı me?» degen naqyl bar. Búgingi bala – erteńgi úlken azamat degeni ǵoı. Olaı bolsa, elimizdiń keleshegine, jerimizdiń bolashaqtaǵy ıesine laıyqty qamqorlyq kórsetý, sanaly bilim, tálimdi tárbıe berý, ulttyq qundylyqtarymyzdyń jaýharlaryn boılaryna sińirip ósirý – memlekettik mańyzdy strategııalyq mindetterdiń biregeıi retinde qarastyrylǵany abzal. Qudaıǵa shúkir, 2020 jyldyń basyndaǵy esep boıynsha elimizde 0-17 jas aralyǵyndaǵy balalar sany 6 mıllıonnan asqan. Bul – el halqynyń úshten biri. Mine, osy balalarymyz qaýipsiz jáne taza ortada ómir súrýge, árqaısysy qoǵamda teń múmkindikterge ıe bolýǵa, zor­lyq-zombylyq ataýlyny bilmeı, kórmeı ósýge haqysy bar. Balalarymyzdyń osynaý quqy­ǵyn qorǵaýda memlekettiń mindeti men jaýap­kershiligi óte aýqymdy.

Memleket birinshi kezekte búgingi jas býyn­dy áleýmettik-rýhanı qoldaý, quqyqtyq tur­ǵy­da qorǵaý jáne basqa da máseleler bo­ıynsha qamqorlyq kórsetý baǵytyn zańnamalyq turǵyda rettep otyr. Sonymen qatar osy býyndy ýaqyt talabyna saı tárbıeleý, bilim berý, áleýmettik máselelerin sheshý maqsatynda túrli baǵdarlamalar, jol kartalaryn qabyldap, olardyń júzege asyrylýyn qamtamasyz etý ústinde. Bul baǵdarlamalarda bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, áleýmettik qamtamasyz etý salasynda balalar quqyqtaryn qorǵaý máseleleri júıelengen. Balalar múddesi úshin otbasy men balalardy qorǵaý boıynsha memlekettik saıasatty iske asyrý úshin el bıýdjeti myrzalyq tanytyp kele jatqanyn da atap kórsetken oryndy.

Osy tusta Prezıdenttiń 2020-2025 jyl­dar­ǵa arnalǵan «Halyq densaýlyǵy jáne den­saý­lyq saqtaý júıesi týraly» jańa ko­deks­­ke qol qoıǵanyn, Úkimetke ulttyq deń­­geıde balalardyń jaǵdaıyn jaqsartý jónindegi ulttyq saıasattyń tıimdiligin qada­ǵalaý úshin ulttyq monıtorıngtik tetik re­tinde bala­lar­dyń ál-aýqat ındeksin ázirleý jáne engizý jó­nin­de tapsyrma bergenin aıta keteıik.

Elimizde Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúni keń kólemde merekelenedi. Bul merekeniń qoǵamymyzdaǵy orny erekshe. Bul da óz kezeginde qazaqstandyq qoǵamnyń balalar múddesin bárinen joǵary qoıatynyn kórsetse kerek. El Prezıdenti adamı kapıtaldy arttyrýǵa basymdyq berip keledi. Osy oraıda búgingi balalar – bolashaqtyń kapıtaly ekenin, balaǵa bilim berýge jumsalǵan kúsh-jiger, tógilgen ter erteń aldymyzdan jaqsylyq, ıgilik bolyp oralatynyn umytpaǵanymyz jón. Bul mindet bizden balalarymyzǵa ýaqyt talabyna, zamana aǵymyna saı tárbıe-bilim berýde sergek bolýdy talap etedi. Sol úshin de keleshektiń kelbetin baǵamdap, soǵan sáıkes bilim berýge tyrysyp baǵýymyz qajet-aq. Bul qajettilik balalarymyzǵa IT bilim berý, zamanaýı qarjy salasynda saýatty bolýǵa úıretý, qala men aýyl mektepteri arasyndaǵy bilim sapasynyń alshaqtyǵyn azaıtý jáne t.b. baǵyttarda júıeli jumystar júrgizýdiń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Osylardyń údesinen shyǵý – bilimge bólinetin bıýdjet shyǵystarynyń úlesi jóninen álemdegi eń aldyń­ǵy qatarly elderdiń sanatyna qosylyp otyrǵan Qazaqstan úshin qıyn sharý emes.

Pandemııadan týyndaǵan qıyndyqtar balalar men olardyń otbasylarynyń jaǵdaıyna qatty áser etti. Karantındik shekteý sharalaryn engizý medısınalyq qyzmetterge qoljetimdilikti aıtarlyqtaı shektedi, oqýshylardyń saýatynyń tómendeýine ákeldi, balalarǵa turmystyq zorlyq-zombylyq kórsetý jaǵ­daı­larynyń azdap bolsa da kóbeıgeni baıqaldy. Aldaǵy ýaqytta atalǵan jaǵymsyz jaǵdaıattar joıylady dep úmittenemiz. Taǵy bir aıta keter jaıt, búgingi urpaqqa tárbıe, bilim berý isinde kemshilikterimiz joq emes. Olardyń qandaı kemshilikter ekeni ózimizge málim... Bir ókinishtisi, solardy túzeýde shabandyq tanytyp júrgen jaıymyz bar.

Atam qazaq perzentine tárbıe, bilim berýdi ishindirý-kıindirý mindetinen joǵary qoıǵan. Al qazir biz balalarymyzdyń aldyndaǵy ata-analyq mindetimizdi jartylaı oryndaıtyn bolyp bara jatqandaımyz. Naqtylaı aıtqanda, balamyzdyń qarnyn toq, kóılegin kók etsek, ata-analyq mindetimizdi tolyq ótedik dep oılaıtyn deńgeıge tómendep kettik. Bálkim, búgingi bala tárbıesine qatysty kemshiligimizdiń basty sebe­bi perzentterimizdi baǵyp-kútý mindetin tolyq durys túsine almaı júrgenimizden shyǵar.

Qoryta aıtqanda, balala­ry­myzdyń baqyt­ty bolǵany – elimiz­degi turaqtylyq pen bere­keli ómirdiń negizgi ólshemi. Urpa­ǵy­myz­ben maqtanatyn ult bolaıyq, aǵaıyn!

 

Sońǵy jańalyqtar

Ulylar úndestigi

Qazaqstan • Keshe

Baǵa baqylanady

Qarjy • Keshe

Meıirim shuǵylasy

Rýhanııat • Keshe

Kedergisiz orta kerek

Qoǵam • Keshe

Sıfrly damý: Jańa betburys

Tehnologııa • Keshe

Mahabbat áýeni

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar