Alaıda osyny bárimiz birdeı túsine de, túısine de qoımaǵanymyz anyq. Sebebi keıde kóshede, qoǵamdyq kólikte kele jatyp, taban astynda jaltyrap jatqan monetaǵa kóz túsedi. Ádette sony ıilip kóterýge ılige almaı jatamyz. Ásirese 1 ne bolmasa 5 teńgelik monetany taptatpaýǵa tabandylyǵymyz jetpeı qalady. Ol-ol ma, qaltamyzdyń tesiginen túsip, hám abaısyz ashqanda ámııanymyzdan syńǵyrlap tógilip jatsa da qolymyzdy bir siltep, qutylýǵa asyǵatyndarymyz da bar. Satýshynyń aldyna ýystap tastaı salyp, «tıyn kóbeıip ketti» deımiz. Árıne, qaǵaz aqshadan qutylýǵa asyqpaıtynymyz, aıaqastynda jatsa aınalyp ótpeıtinimiz anyq. Sonda biz álgi aqsha men monetanyń qunyna ǵana mán beretin bolyp turmyz ǵoı. «Monetanyń eki jaǵy baryn» eskermeıtinimiz nelikten? 1 teńgelik monetanyń syrtynda ne beınelengen? Eltańba! Eldigimiz ben erkindigimizdiń, bostandyǵymyzdyń belgisine aınalǵan Eltańba. Asyl súıek arǵy atalarymyz kóre almaı armanda ketken Eltańba! Taban astynda taptalyp jatqan monetany kórgende osyny nege oıǵa almasqa?!
Jalǵyz Eltańba ǵana emes, óz aldyna táýelsiz el ekenimizdi álemge áıgilep turǵan Tý men Gımnimiz taǵy bar. Sebebi eltańbasy, týy, gımni joq egemen el bolmaıdy. Bir kezderi, Azattyqtyń sibirlep atqan aq tańynda bodandyqtan bosap, bostandyqqa umtylǵan jas memlekettiń jarqyn beınesin, ótkeni men keleshegin osy Memlekettik rámizder aıqyndap shyǵa kelip edi. Este joq eski zamandardyń tańbaly tarıhynan tamyr tartqan el ekenimizge osy qasterli nyshandar dálel. Bul týraly Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev bir sózinde «Memlekettik rámizder – bul bizdiń memleketimizdiń, bizdiń egemendigimizdiń berik negiziniń biri. Olar táýelsizdiktiń qasıetti biriktirýshi obrazyn bildiredi», degen bolatyn.
Iá, osydan tup-týra 29 jyl buryn Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik týy týraly», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik eltańbasy týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ánuranynyń mýzykalyq redaksııasy týraly» zańdarǵa qol qoıǵan edi. Sodan beri úsh onjyldyqqa jýyq ýaqyt ótipti. Keıin 2007 jylǵy 4 maýsymda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik rámizderi týraly» zań qabyldandy. Mine, sodan beri 4 maýsym Qazaqstanda Memlekettik rámizder kúni retinde merekelenip keledi.
Álbette, eldik pen erliktiń, birlik pen yntymaqtyń jarqyn beınesine aınalǵan Memlekettik rámizderimiz joqtan paıda bola salmaǵany anyq. Olardyń da óz tarıhy men avtorlary bar. Egemendiktiń úsh erekshe belgisin aıqyndap alý maqsatynda 1992 jyly Joǵarǵy Keńes Tóralqasy arnaıy jumys tobyn quryp, shyǵarmashylyq komıssııa taǵaıyndalǵan. Onyń quramyna elge tanymal qoǵam qaıratkerleri, bilimdi de bilikti mamandar engizilgen.
Eń bastysy, ózderine tapsyrylǵan tarıhı mindetti aǵa býyn abyroımen atqardy. Memlekettik rámizderdiń úlgisine qatysty el kóleminde jarııalanǵan konkýrstyń aýqymy tym keń edi. О́tken kúnderdiń óshpes deregine sensek, sol baıqaýǵa oraı qabyldaý komıssııasyna Eltańbanyń – 245, Gımnniń – 750, Týdyń 1 200 nusqasy kelip túsipti. Tańdaý ońaı bolmaǵanyn osy sandardyń ózi-aq ańǵartyp tur. Jalpy sany 2195 úlginiń arasynan ulttyń ustynyna, jas memlekettiń keleshek kelbetine aınalatyn nebári úsh-aq nusqany tap basyp tańdaýǵa qanshama kúsh-jiger jumsaldy deseńizshi!
Sol baıqaýdyń el jurtshylyǵy taǵatsyzdana kútken nátıjesi búginde barshaǵa aıan. Ortaq toqtamǵa kelgen komıssııa músheleri Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Sháken Nııazbekovtiń nusqasyn qup kórip, ol usynǵan úlgi Memlekettik Tý bolyp bekitildi. Eltańba boıynsha belgili sáýletshiler Jandarbek Málibekov pen Shot-Aman Ýálıhanovtyń týyndylary kóptiń kóńilinen shyqty. Qazaqstannyń Memlekettik Týy men Memlekettik Eltańbasynyń etalondary el Prezıdentiniń Rezıdensııasynda saqtalyp keledi.
Azat eldiń alǵashqy Gımni áýelde áıgili kompozıtorlarymyz Muqan Tólebaev, Evgenıı Brýsılovskıı jáne Latıf Hamıdıdiń áýeni men ataqty aqyndarymyz Muzafar Álimbaev, Qadyr Myrza-Áli, Tumanbaı Moldaǵalıev jáne Jadyra Dáribaevanyń mátinine jazylǵan edi. Keıin Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2006 jyly 6 qańtarda Parlament halqymyzǵa keńinen tanymal «Meniń Qazaqstanym» ánin jańa Gımn retinde bekitti. Búgin qolymyzdy júrek tusyna qoıyp shyrqap júrgen bul Gımn 2006 jyly 11 qańtarda Tuńǵysh Prezıdentimizdiń saltanatty ulyqtaý rásiminde oryndalǵan bolatyn. Ánniń avtory – Shámshi Qaldaıaqov. Mátinin jazǵandar – Jumeken Nájimedenov, Nursultan Nazarbaev.
Osy úsh qasıetti rámizimizdi búginde Qazaqstan halqy ǵana emes, Memlekettik Týymyz jelbirep, Memlekettik Gımnimiz shyrqalǵan, Memlekettik Eltańbamyz qasterlengen is-sharalar, halyqaralyq sporttyq jarystar arqyly dúnıejúzi tanıdy desek, artyq aıtpaspyz. Máselen, kúni keshe bokstan Azııa chempıonatynda Qazaqstannyń qyzdar quramasy segiz birdeı altyn medaldy qanjyǵalap qana qoımaı, kók baıraǵymyzdy segiz márte kókke kótertip, ánuranymyzdy da segiz márte áýelete shyrqatty. Memlekettik rámizderimiz osylaısha álem jurtshylyǵyna keńinen tanylyp, táýelsiz Qazaq eliniń abyroı-dańqy asyp tur.
О́tken jyly osy qasterli kún qarsańynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Twitter-degi jeke paraqshasynda «Eltańba, Tý, Ánuran – táýelsizdigimizdiń basty qundylyqtarynyń kórinisi, beıbitshiliktiń, birlik pen kelisimniń, ósip-órkendeýdiń belgisi. Biz halqymyzdyń múddesin qorǵaıtyn kúshti, bedeldi memleket qurý jolynda bıik belesterge birge jetemiz», dep jazdy. Árıne osy qasıetti rámizderimizdi Qurandaı qasterleýmen qatar, kózimizdiń qarashyǵyndaı qorǵaı da bilýimiz kerek. Onyń da óz jóni men zańdy joly bar.
Deıturǵanmen, rámizderimizdi qurmetteý kezinde bilmestikpen jańsaq basyp jatatyn sátterimiz de bar. Máselen, birer jyl buryn Týymyzdy balkonǵa ilemin dep synǵa qalǵan otandastarymyz bolyp edi. Osyny nazarǵa alǵan el Prezıdenti «Parlamenttiń birqatar depýtaty men patrıot azamattardyń elimizdiń Memlekettik rámizderin, atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Týyn keńinen qoldaný týraly usynysyn qoldaımyn. Qoldanystaǵy zańnamada Týymyzdy paıdalanýǵa qatysty shekteýler bar. Mysaly, páterlerdiń balkonyna nemese úılerdiń qabyrǵasyna Tý ilýge tyıym salynǵan. Zańnamalyq jáne normatıvtik aktilerdi, eń aldymen, Memlekettik rámizderdi paıdalaný qaǵıdalaryn qaıta qaraý qajet», dep osy mańyzdy máselege nazar aýdarǵan bolatyn.
«Kósh júre túzeledi» degen osy. Memlekettik rámizderdi qasterleý mádenıeti de osylaısha qalyptasyp, damyp keledi. Eń bastysy – Máńgilik El bolý muratyn kózdegen halqymyzdyń rýhyn asqaqtatyp turǵan Eltańbamyz árdaıym juldyzdaı jarqyrap, Týymyz san bıikte janarlardy jaýlaı jelbirep, Gımnimiz talaı alqaly jıyn men álemdik dodalarda áýelete shyrqala bergeı!
