Qoǵam • 23 Maýsym, 2021

Aǵa býynǵa artylǵan mindet zor

345 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Elimizdegi eń úlken quqyqtyq qurylymnyń táýelsizdik jyl­daryndaǵy alǵashqy qadamyn nyqtaý ońaıǵa túspegeni belgili. Úkimet tarapynan qabyldanǵan jańa reformalardy saýatty júzege asyrý úshin tyǵyryqtan jol taba biletin bilimdi, kórgen-túıgeni, tájirıbesi mol mamandarǵa úlken senim artyldy. Bul tusta osy salanyń aǵa býyn ókilderine artylǵan mindet te zor edi.

Aǵa býynǵa artylǵan mindet zor

Búginde oblys kóleminde 5 myńǵa jýyq ishki ister organda­rynyń ardageri turady. Olardyń basyn bir arnaǵa biriktirip otyr­ǵan oblystyq ishki ister organ­dary men Ulttyq ulan arda­ger­leri keńesi tarapynan atqa­ryl­ǵan sharýalar eleýli. Polı­sııa qyz­metkerleriniń kásibı sheber­ligin shyńdaý arqyly bedeli men mártebesin kóterý – keńes­tiń kún tártibinen túspeıtin kele­li mindetiniń biri. Ásirese pa­trıot­tyq tárbıe berýde aǵa býyn ókilderimen júzdesýdiń máni zor.

Ishki ister organdary ardager­leriniń ómiri búgingi jastarǵa ónege. Halqymyzdyń rýhanı qun­­dylyqtarynyń ishinde jasy úl­kendi qurmettep, olardyń óne­­geli ómirinen úlgi-ónege alý al­dyńǵy orynda turady. Osy qun­­dylyqtardy arqaý etken arda­gerler keńesi óńirdegi bereke-bir­likti nyqtap, uıysa jumys is­teýdi ózderine tuǵyr etip keledi.

Polısııa bolý ońaı emes. О́ıtkeni tártip saqshysynyń jumysy aýyr ári jaýapkershilik júgi salmaqty. Oǵan búkil jan-dú­nıeńdi, bolmysyńdy arna­ýyń qajet. Otyz jyldaǵy jetis­tik­terge osyndaı laıyqty jan­dardyń arqasynda jettik. Búgingi izbasarlar da sol sara soqpaqtan aýytqymaı, eldiń tynyshtyǵy úshin aıanbaı qyzmet etýi tıis.

Men eki dáýirde quqyq qor­ǵaý salasynda qyzmet istegen adam­myn. Ol kezde de, qazir de ish­ki ister salasyna qoıyl­ǵan ta­laptyń qatań ekenin baı­qaı­myn. Jalpy, bul salaǵa jum­saqtyqtyń juǵysa bermeıtini aıan. Biraq sol bir sekseninshi jyl­dary Máskeýge kóbirek jaltaq­taıtyn edik. Sol jaqtan pár­men kútetinbiz. Qu­daıǵa shúkir, qazir óz bıligimiz óz qoly­myz­da. Keńestik kezeńde maıor shenine jetýdiń ózi arman bolatyn. Qazir adal qyzmetimen kózge túsken qazaq jigitteri podpolkovnık, polkovnık, tipti general dárejesine deıin kóterilip jatyr. Bul árıne, jaqsy úrdis. Jigitterdiń polısııa qyzmetkeri bolýǵa yntasy, talaby arta túsedi. Biraq qazir zaman basqa, zań da soǵan saı jetilý ústinde. Zamana úderisinen bolar, búginde qyl­mystyń sıpaty da ózgerdi.

Qazir áldebir saraptamalyq jumys­tardy tipti tehnıkalyq tur­ǵy­dan júrgizýge, yqtımal qa­terler­di boljap, olardy al­dyn ala toı­tarýǵa bolady. Eń bas­tysy, ha­lyqtyń seni­mi­nen shyǵý úshin polısııa baryn salyp jumys istep jatyr. Ha­lyq qylmysty ashýǵa, sanyn azaıtýǵa kómektesýi, kúmándi nemese kúdik­ti jaıttar týraly polı­sııaǵa ha­bar­lap otyrýy tıis. Bul polısııa men halyqtyń bir-biri­men ty­ǵyz qarym-qatynasta bolyp, qo­ǵamda tártiptiń oryn alýyna alyp keledi.

Memleket basshysynyń tapsyr­masymen, servıstik modelge kóshý jáne «jurtqa jaqyn polısııa» qaǵıdatyn iske asyrý da – óte durys sheshim. Bul ju­mysta negizgi ról quqyq buzýshy­lyqtardyń aldyn alý sala­syn­daǵy negizgi býyn retinde ýchas­kelik polısııa ınspektor­lary qyzmetine beriledi. Atap aıtsaq, ýchaskelik polısııa qyzmetkeri azamattar úshin tanymal, qol­jetimdi, bedeldi bolýy kerek.

Buryn bizdiń kezimizde ýchas­kelik polısııa ınspektoryn quqyq buzýshylyq jasaǵandar ǵana tanıtyn. Búginde olar halyqpen jıi kezdesýler ótkizip, baıqasaq, ár aýdan óz ýchaskelik polısııa ınspektorlaryn jaqsy tanıdy. Bul da qazirgi polısııanyń halyqqa jaqyn ekenin kórsetedi. Damyǵan elderdiń tájirıbesine súıensek, polısııa halyqpen tyǵyz baılanysta jumys isteýi kerek. О́ıtkeni servıstik modelge kóshýdegi basty sýbekt – bul zańǵa baǵynatyn azamattar. Biz bul jaǵdaıda mentalıtet pen mádenıetti, zańnama men resýrstyq múmkindikterimizdi eskerýimiz qajet. Sondaı-aq «qadamdyq qoljetimdilik» prın­sıpi boıynsha polısııaǵa júginý prosesin qoljetimdi etý. Bul mobıldik posttar, polısııa qyz­metkerleriniń jedeldigin arttyrý, sonymen qatar qyz­metterdi sıfrlandyrý. Eń bas­tysy, halyqpen tyǵyz baılanys ári áriptestik ornatý kerek. Jergilikti halyqtyń problemasyn jergilikti qaýymdastyqpen birlese otyryp sheshý qajet.

Polısııa – bul halyq, al halyq – bul polısııa. Ishki ister organdary qyzmetkerleriniń polısııa qyzmetindegi servıstik modeldi iske asyrýy normatıvtik turǵydan bekitilýi tıis. Negizgi maqsat – qajettilikterge jaýap beretin jáne qoǵammen serik­testikte jumys isteıtin kásibı polısııa qurý.

 

Serjan TURSYNBEKOV,

Shymkent qalasy IIO men

Ulttyq ulan Ardagerler keńesiniń tóraǵasy, otstavkadaǵy polısııa polkovnıgi

Sońǵy jańalyqtar