Álem • 29 Maýsym, 2021

AQSh Iran nysandaryna zymyran jiberdi

178 ret kórsetildi

AQSh jaqynda Irak pen Sırııadaǵy Iran qoldaıtyn qozǵalystarǵa qarsy birqatar áýe shabýylyn uıymdastyrdy. Bul áreketke AQSh-tyń Iraktaǵy obektileri men áskerine jiberilgen basqarýsyz ushaqtar sebep bolyp otyr.

Jeksenbi kúngi málimde­me­sinde AQSh áskeri nysana retinde Sırııadaǵy birneshe nysan men oq-qarý qoı­masyn, Irak­taǵy bir nysandy kózdegenin habar­lady.
Málimdemede shabýyldyń saldarynan qansha adamnyń qa­za tapqany týraly aqparat beril­medi. Degenmen Sırııadaǵy adam quqyqtary máselesin qa­­daǵalaıtyn brıtanııalyq uıym oqıǵadan eń kemi bes adamnyń kóz jumǵanyn, birneshe kisiniń jara­qat­tanǵanyn málim­dedi. Sırııalyq SANA memleket­tik aq­pa­rat agenttigi 3 adamnyń jáne 1 balanyń óltiril­genin jazdy.
Bul tapsyrmany prezıdent Djo Baıdenniń ózi bergen. Bes aı buryn saılanǵan prezıdent osymen ekinshi ret Iranǵa shabýyl jasaýdy buıyrǵan.
«AQSh qajet, oryndy sheshim qabyldap otyr. Bul eskalasııa táýekelin tómendetedi. Sonymen qatar osylaısha ashyq úndeý tastady», dedi Pentagonnyń baspasóz hatshysy Djon Kırbı.
«Nysannyń Iranǵa tıesili bo­lýy­nyń da sebebi osynda» dep túsindirdi Kırbı.
Irak polısııasy bolsa, The Associated Press basylymyna el astanasy Baǵdatta 4 polıseıdiń qaza bolǵanyn habarlapty. Oqıǵa Sırııamen shektesetin aımaqta bolǵan. Marqumdar Iran tarapyn qoldaǵan kórinedi. Irak po­lısııasy «biz óz halqymyzdy qor­ǵaımyz jáne kez kelgen jaǵ­daıǵa jaýap berýge da­ıynbyz» dep otyr.
Jyl bastalǵaly Irak AQSh-qa qarsy 40 sha­býyl jasaǵan kórinedi. Osy oqıǵalardan soń Islam memleketine qarsy is-qımyl júrgizgen AQSh-tyń eki 500 jaýyngeri keri qaıtarylǵan.
Iran Syrtqy ister mınıstri Saed Hatıbzade bul shabýylǵa qatysty pikir bildirdi. «AQSh aımaqtaǵy qate saıasatyn áli de jalǵastyryp keledi. Búgingi sha­býyl buǵan deıingi prezıdenttiń sanksııasy ǵana emes, qate saıa­saty áli de qoldaý taýyp otyrǵanyn kórset­ti», dedi ol.
Búgingi tańda Irakta AQSh-tyń 2 500 jaýyngeri bar. Reuters agenttigine suhbat bergen AQSh-tyń eki ókili Iran áskeri de qar­sy jaýap berip, 5 zymyran ji­bergenin aıtty.
AQSh F-15 pen F-16 joıǵysh ushaqtaryn jibergen eken. Bir qyzyǵy, Baıden ákimshiligi Iranmen 2015 jylǵy ıadrolyq kelisimin qaıta qolǵa alǵysy keledi. Sarapshylar bul turǵyda Iranǵa senýge bolmaıtynyn eskertedi. Al basqarýsyz ushaq­tarmen jasalǵan shabýyl arqyly Iran esh ýaqytta Irak pen Sırııada AQSh-tyń bolýyn qoldamaıtynyn bildirdi dep túsindiredi. Degenmen Baıdenniń ózi sońǵy áskerı áreketke qatysty pikir aıtýdan bas tartty.
AQSh Qorǵanys mınıstriniń burynǵy hatshysy Loýrens Korb shabýyldy «Baıdenniń janama úndeýi» dep boljaıtynyn aıtty. Muny ol Baıden kóksegen ıadrolyq kelisimdi qaıta qarastyrýǵa sebep deıdi.
«Bulaı deýge negiz kóp. О́ıtkeni ol alǵashqy soqqyny qyzmetine resmı kiriskennen keıin bir aıdan keıin jasady. Meniń oıymsha, bul tegin emes jáne ony belgi retinde qabyldaý kerek. Iаdrolyq kelisimniń 7-raýndy qarsańynda taǵy bir soqqynyń uıymdastyrylýy da teginnen emes», dedi ol.
Irak úkimeti bolsa, amerı­kalyq áskerdiń zymyra­nyna shabýyl jasap, jergilikti demokrat belsendilerdi óltir­gen Iranmen ıdeologııalyq baılanysy bar toptarmen kúresýde.
Maýsymnyń basynda Irandy qoldaıtyn Irak mılısııasynyń qolbasshysy Qasym Mýslıh terror­lyq shabýyldarǵa qatysy bar dep aıyptalyp, tutqyn­dal­dy. Úkimet úıin tintý kezinde qajetti dálelder tabyl­ǵan.
Kongrestiń ókilder palata­synyń spıkeri Nensı Pılosı óz málimdemesinde «AQSh shabýyly belgili bir qaýipke qarsy maqsatty áreket bolyp sanalady. Bizdiń táýelsizdigimizdiń saqshylary – qaharmandardy qorǵaý negizgi basymdyǵymyz» dedi.

Sońǵy jańalyqtar

Ana tilinde oqýdan nege qashady?

Bilim • Búgin, 00:05

Abaı murasy asqaqtady

Abaı • Búgin, 00:04

Ulttyq mereke

Abaı • Búgin, 00:02

Et máselesine ep kerek

Ekonomıka • Búgin, 00:01

Jedel járdem nege keshigedi?

Medısına • Keshe

Ult ustazy jáne Batpaqty mektebi

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Jaýynger jyr

Tanym • Keshe

Talant pen taǵdyr

О́ner • Keshe

Shıpaly sýlar shejiresi

Aımaqtar • Keshe

Tańbaly tanymy

Tanym • Keshe

Sırk

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar