Danııa fýtbolyna qarap qyzyǵasyń...

Nege deısiz be? Sebebi mynada. Osy­dan bes jyl buryn Danııa FIFA reı­tınginde 42-orynda turǵan. Al ÝEFA koeffısıentinde el birinshiligi 24-satyǵa jaıǵasqan bolatyn. Bes jyl ishinde ulttyq qurama reıtıngtegi TOP-10 komandanyń qataryna endi. Danııa chempıonaty da 12-orynǵa kóterildi. Tipti qarjylyq turǵydan da eldegi klýbtar qıynshylyq kórip otyrǵan joq. Máselen, 2018-2019 jyldary eń tabysty on klýbtyń jartysy osy danııalyqtar edi.
Osynshalyqty qysqa merzim ishinde aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistikke jetýdiń syry nede? Munyń basty sebebi – memlekettiń sportqa qatysty ustanǵan saıa­satynda jatyr. El bıligi kásibı sportqa qarjy múldem quıǵan emes. Onyń ornyna buqaralyq sportty damytýǵa kóńil bóledi.
Mysaly, Danııada sport mınıstrligi degen atymen joq. Bul salaǵa baqylaý jasaý mádenıet mınıstrligine berilse, buqaralyq sportty damytý – jergilikti bıliktiń mindetinde. Onyń ózinde ár aýdan, qalanyń ákimshilikteri tek áýesqoı sportshylardy qoldaýǵa ǵana kóńil bóledi. Stadıondar, jattyǵý zaldaryn salyp, turǵyndardyń dene shynyqtyrýymen aınalysýyna barynsha jaǵdaı jasaǵan.
Kásibı sportshylar men klýbtar óz kúnderin ózderi kórýi tıis. Mysaly, Danııa­daǵy fýtbol klýbtarynyń bári bıýdjetten bir tıyn qarjy almaıdy. Kerisinshe, «Kopengagennen» basqalary ózderi oınaıtyn stadıondy memleketten jalǵa alǵan. Oǵan qosa, memleketke qatysy bar zańdy tulǵalardyń klýbtarǵa demeýshilik jasaýy­na tyıym salynǵan. Iаǵnı kásibı sportqa salyqtan jınalǵan halyqtyń aqshasyn jumsaýǵa ruqsat joq.
Degenmen, Danııa bıligi kásibı sportty múldem qoldamaıdy dep aıtý qıyn. Memleket buqaralyq sportty damytýǵa kúsh salady. Solardyń arasynan qara úzip shyqqany ǵana buqaralyq sportqa aýysady. Qalǵany – kásipqoı sporttyń enshisinde. Sondyqtan shyǵar, Danııa fýtbol klýbtarynyń eshqashan mol qara­jat shyǵaryp, shetelden fýtbolshy shaqy­ryp jatqanyn kórmeısiz. Kerisinshe, Anglııa, Ispanııa sekildi elderde oınaýǵa laıyq kásibı fýtbolshylardy daıyndap shyǵarady.
Áıtse de, keıingi ýaqytta Danııa chempıo­natyna qyzyǵýshylyq arta tústi. О́ıtkeni bes jyl buryn fýtboly damymaı turǵan soń klýbtar men federasııa aqyldasa kele, el chempıonatynyń formatyn ózgertýge sheshim qabyldaıdy. Sóıtip, shetelden attaı qalap Hypercube kompanııasyna ótinish jasaıdy.
Eldegi jankúıerlermen, fýtbol klýb­ta­rynyń basshylarymen, komanda bapkerleri men kapıtandarymen kezdesken kompanııa ókilderi Danııa naryǵyn zertteı kele, biregeı chempıonat formatyn usynǵan eken. Soǵan sáıkes el birinshiligindegi komandalar sany 12-den 14-ke deıin ulǵaıady. Sonymen qatar negizgi aınalym aıaqtalǵan soń klýbtar topqa bólinip, Chempıondar lıgasy men Eýropa lıgasyna beriletin joldamaǵa talasady.
Danııa chempıonatyndaǵy taǵy bir erek­shelik mynada. Komandalar telekórseti­limnen túsken qarajatty týrnır kestesindegi ornyna sáıkes bólip alady. Iаǵnı joǵary turǵany kóbirek qarjyny qaltasyna basady. Osyndaı erekshelikterdiń nátıjesinde el birinshiligi sheteldik ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrdy. Qazirgi tańda Danııadaǵy 24 klýbtyń 9-ynyń ıeleri –sheteldikter.
Bylaı qarasańyz, Danııa – 6 mıllıondaı turǵyny bar shaǵyn memleket. Sóıte tura fýtboly qaryshtap damyp, búginde Eýropa chempıonatynyń shırek fınalyna jol­dama alyp otyr. Osyndaıda, klýbtaryna mıl­lıardtaǵan teńge qarjy shashyp, balyq­shylardan utylyp júrgen qazaqstandyq komandaǵa qarap qarnyń ashady...