Almatydaǵy «Atajurt» baspasynan belgili jazýshy-jýrnalıst, dıplomat, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstan Jýrnalıster akademııasy «Altyn juldyz» dıplomynyń ıegeri Serikqalı Baımensheniń «Dáneker» dep atalatyn esse-áńgimeler jınaǵy jaryq kórdi.
Almatydaǵy «Atajurt» baspasynan belgili jazýshy-jýrnalıst, dıplomat, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstan Jýrnalıster akademııasy «Altyn juldyz» dıplomynyń ıegeri Serikqalı Baımensheniń «Dáneker» dep atalatyn esse-áńgimeler jınaǵy jaryq kórdi.
Aty aıtyp turǵandaı, bul kitap – alystaǵy aǵaıyndy atajurtpen jalǵaıtyn dánekerlikti dáripteýimen, ıgi maqsatqa izashar bolatyn adamı izgilikti izetteýimen erekshelenedi. Sondaı-aq, qazaq ultyn ulyqtaıtyn ataýlar men belgilerge, armanda ótken arystardyń ómir-ǵumyryna qatysty tyń derekter baıypty baıandalady. Kitaptaǵy kez kelgen týyndy tarıh-tanym-taǵylym-tárbıe tizbegi aıasynda, sol maqsatqa saı túzilgen.
Qalamger Serikqalı Baımensheniń esimi Reseı qazaqtaryna jaqsy tanys. Ol – Qazaqstannyń Reseıdegi elshiliginde eńbek etken jyldary eki el arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtýǵa Reseı jerinde turyp jatqan otandastarynyń abzal isterin nasıhattap, atamekenge jetkizýge kóp úles qosqan azamat. Ol, ásirese, el gazeti «Egemen Qazaqstannyń» Reseıdegi tilshisi mindetin qoǵamdyq negizde qosa atqara júrip, gazette kóptegen kókeıkesti shyǵarmalaryn jarııalady.
Avtor respýblıkalyq basylymdarda jaryq kórgen osy eńbekteriniń birqataryn «Dáneker» kitabyna engizipti. Olardyń ishinde Kishiaraldaǵy kesene», «Jaqsyny izdeý», «Áı, qap!», «Qubash, Pýshkın, Shákárim», «Turar turǵan úı», «Qupııa qulpytas», «Beseýdiń besigi», «Qıyrdaǵy qazaq jurty», «Máskeýlik» Momyshuly», «Jeńisker jyr», «Aqjúrek», «Almaty» stansasy», «Teńbil dop», «Serpin», «Asylzada», «Sońǵy suhbat», «Pýtın joly» sııaqty áńgime-esseleri bar. Avtor bul eńbekterinde Reseı ómirine, osy eldegi qandas baýyrlarǵa, qazaqstandyq ataýlarǵa qatysty kóptegen keleli taqyryptardy qozǵaıdy.
Reseıdegi qandastar Máskeýdegi qazaq qoǵamdyq uıymdarynyń negizin qalaýshylardyń biri, óziniń sanaly ǵumyryn «qazaǵym», «ultym», «Qazaqstanym!» dep ótkizgen qadirli aqsaqal Qaıdar Qumarbekovti jaqsy biledi. «Dáneker» kitabynan sol asyl azamat týraly «Aqjúrek» degen áńgimeni oqyp, qatty áserge bólendik. Qaıdar aǵa ózi syrqattanyp jatqanda «Atamekennen alysta júrgen qandas baýyrlaryń týraly, qazaǵymnyń isteri jaıynda áli de jaza ber, jazatyn nárse az emes …», dep kitap avtoryna ótinish-tilegin joldaǵan eken. Osy esse-áńgimesin avtor bylaısha túıindepti: «Beý, dúnıe-aı, shyn asyl, jaıdary aǵa, jany – jaz, aqjúrekti qaıran aǵa; shyqpaısyń eshqashan da oıdan, aǵa; ózińdeı tabylady qaıdan, aǵa?!. Júrýshi eń óz ortańda jaınap, aǵa; basqan iziń óshpesteı jatyr áli; oramda Taza toǵan saırap, aǵa...». Qalamgerdiń jaqsyny osylaı joqtaýy júregimizdi eljiretpeı qoımady.
Atalǵan kitapty Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń «Atajurt» baspa ortalyǵy 2000 dana taralymmen shyǵarǵan eken. Bul az taralym Qazaqstannyń ózinen de aýyspaıtyn shyǵar, sol sebepti, Qaýymdastyq basshylyǵynan osy kitaptyń Reseı qazaqtaryna da jetýin oılastyrýdy suraımyz. Sonymen birge, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Qazaqstan elshiligimen birlesip Máskeýde Reseı qazaqtary úshin osy kitaptyń arnaıy tanystyrylymyn uıymdastyrsa, quba-qup bolar edi.
Orynbasar QÝANDYQOV,
Máskeý óńirlik «Qazaq tili» qoǵamy tóraǵasynyń orynbasary, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty.
