Álimhanuly Mýngııamen judyryqtasýy múmkin

Haıme Mýngııanyń myqtylyǵy esh daý týǵyzbaıdy. Bıyl kúzde 25 jasqa tolǵaly otyrǵan Meksıkanyń batysyndaǵy Jańa Kalıfornııa shtatyna qarasty Tıhýana qalasynyń týmasy áýelde áýesqoı rıngte aıtarlyqtaı tabystarǵa qol jetkizdi. Atap aıtsaq, jastar men eresekter arasynda el chem­pıony atanyp, túrli halyqaralyq týrnırde top jardy. Desek te onyń ańsary kásipqoı rıngke aýdy. 2013 jyldyń jazynda ótken tusaýkeser kezdesýinde 16 jasar óren óziniń otan­da­sy Manýel Morany ońdyrmaı sabap tastady. Báseke ekinshi raýndta toqtatyldy. Sodan bergi segiz jyl ara­lyǵynda Haıme 37 jekpe-jek ót­kizip, barlyǵynda jeńiske jetti. 30 báseke merziminen buryn aıaqtaldy. Bir aıta keterligi, alǵashqy 26 kezdesýin ol tek óziniń jerlesterine qarsy ótkizgen eken. Tek sodan keıin baryp qana ózge memleketterdiń órenderimen qolǵap túıistire bastady.

2018 jyldyń 12 mamyrynda AQSh-tyń Nıý-Iork qalasynda uıym­das­tyrylǵan boks keshinde Mýngııa birin­shi orta salmaqtyń teńdessizi Sadam Álımen kúsh synasty. Sol kúnge deıin 27 kezdesýdiń tek bireýinde ǵana je­ńilgen amerıkalyq boksshy osy bá­seke barysynda tym dármensiz kúı keshti. Birinshi jáne tórtinshi raýndtar aralyǵynda Haıme ony tórt ret nokdaýnǵa jiberip, aqyry esinen tandyryp tyndy. Osylaısha, Haıme 21 jastan asqan shaǵynda WBO nusqasy boıynsha álem chempıony atandy.

Haıme Mýngııa chempıondyq tájin bes márte sátti qorǵady. Osy oraıda, ol ulybrıtanııalyq Lıam Smıt (26-1-1), kanadalyq Brendon Kýk (20-1), ja­ponııalyq Takesı Inoýe (13-0-1), ırlandııalyq Dennıs Hogan (28-1-1) jáne ganalyq Patrık Allotı (40-3) syndy tanymal bylǵary qolǵap sheberlerin jaqsylap turyp sabady. Byltyr orta salmaqqa aýysqan mek­sıkalyq saıypqyran áýeli Irlan­dııanyń ókili Garı O’Sallıvandy (30-3) san soqtyrdy. Bul básekeniń «máselesi» 11-raýndta sheshildi. 30 qazanda baga­malyq Týreano Djonsondy (21-2-1) jeńdi. Al 19 maýsymda polshalyq Kamıl Sheremetanyń (21-1) silikpesin shy­ǵardy. Sońǵy ret kezdesken boks­shylardyń ekeýi de báseke bel or­taǵa jetken tusta jekpe-jekti jal­ǵas­tyrýdan bas tartty.

Iá, bir kezderi Mýngııanyń qazaq­standyq boksshylarmen kezdesýi múmkin degen áńgimelerdiń de órbigeni ras. Alǵashynda Qanat Islamnyń, keıinnen Gennadıı Golovkınniń esimderi atal­dy. Tipten qos tarap arasynda kelis­sózder júrgizilip jatqany jaıynda da aıtyldy. Rasynda da, bul jekpe-jek­terdi jankúıerler taǵatsyzdana kútken edi. О́ıtkeni esimderi atalǵan boks­shylar shetinen myqty. Ondaı kez­desýlerdiń asa qyzyqty ári tartysty ótetinine eshkimniń kúmáni joq. Bi­raq bul básekelerdi kórý baqyty biz­ge buıyrmady. Joǵarydaǵy josparlar júzege aspady. Barlyq áńgime sóz júzinde qaldy.

Mine, endi Meksıkanyń maqtan tutar boksshysy qazaqtyń jaýjúrek jigitimen kúsh synasýy bek múmkin. Bul áńgimeniń shetin shyǵaryp otyrǵan Bob Arýmnyń ózi. Áıgili Top Rank Promotions kom­panııasynyń negizin qalaýshy BAQ ókil­derine bergen suhbattarynyń birinde Mýngııa men Álimhanuly arasynda jek­pe-jek ótkizýge aıryqsha yqy­las bildirip otyrǵanyn sóz arasynda aı­typ qaldy. Eger Arýmnyń oıy júzege asssa, san mıllıon kórermen asa qyzyqty jekpe-jektiń kýási bolatynyna kúmánimiz joq. Sebebi Haıme Mýngııanyń júrip ótken joly jaıynda biz joǵaryda egjeı-tegjeıli baıan­dadyq. Jánibek Álimhanulynyń da be­­deli kún ótken saıyn artyp keledi. Bú­gingi tańda ol WBO nusqasy boıynsha álemdik reıtıngte ekinshi oryndy ıelenýde. WBC pen IBF-tyń TOP-10 boksshysynyń qataryna enip otyr. Ring jýrnalynyń tiziminde jetinshi satyǵa jaıǵasty. Bul – óte jaqsy kór­set­­kish. Al eń bastysy, osy jekpe-jek ótip, Jánibek jeńiske jetken jaǵ­­­daıda qandasymyzdyń álemdik táj úshin talasýyna tamasha múmkindik týady.

Qazirgi kezde WBO nusqasy boıyn­sha orta salmaqtyń tizgini 33 jas­taǵy AQSh boksshysy Demetrıýs An­dradeniń qolynda. 2007 jyly Chı­kagoda álem chempıony atanǵan ol 2008 jyly Rıo Olımpıadasynda óner kórsetti. Alaıda ǵalamdyq dodada Demetrıýstyń joly bolmady. Sodan ol kásipqoılar arasynda kúsh synasýdy qup kórdi. Sol kezden beri 30 kezdesý ótkizgen amerıkalyq apaı­tós barlyǵynda jeńiske jetip, 18 qarsylasyn esinen tandyrdy. Ár jyldary túrli salmaq dárejesi men túrli nusqalardyń altyn belbeýin ıelendi. Biraq odan qazaqtyń uly qaımyǵyp otyrǵan joq. Kerisinshe, san márte jekpe-jekke shaqyryp, «men seni uryp jyǵamyn» dep qoqan-loqqy da kórsetti. Ázirge chempıon únsiz. Qalaı bolǵanda da, Jánibektiń Andrademen aıqasatyn kúni jaqyndap keledi. Túbi bir bul kezdesýdiń kýási bolatynymyz anyq.