Ekonomıka • 16 Shilde, 2021

Jeke kásipkerlikti jabý joly jeńil

1432 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizde jeke kásibin ashyp, bıznes ashýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp júrgender qatary kóbeıip keledi. Keıbireýler jeke kásibin dóńgeletkisi kelgenimen, ony ashý joldaryn bilmeıdi. Al ashqan kásibin toqtatý týraly sheshimge kelgender kásipkerlikti qalaı jabatynynan habarsyz. Endeshe, Qarjy mınıstrligine qarasty Memlekettik kirister komıteti mamandarynyń osy másele tóńiregindegi aqyl-keńesine nazar salyńyz.

Jeke kásipkerlikti jabý joly jeńil

Bıznes joly ońaı emes. «Alǵashqy kezde bıznesti sen asy­raısyń, sodan keıin bıznes ózin-ózi asyraıdy, sosyn bıznes seni asyraıdy» degen sóz beker aıtylmasa kerek. Kásibi dóńgelenip ketkender de, orta joldan toqtap qalǵandar da bar. Resmı derekterge súıensek, byltyr kúzde elimizde tirkelgen jeke kásipkerliktiń sany 1,2 mln-nan asypty. Biraq bir jyldyń ishinde olardyń sany 2,9%-ǵa qysqarǵan. Tirkelgen jeke kásipkerliktiń ishinde 200 myńdaıy jumysyn toqtatqan. Olardyń ishinde resmı túr­de kásibin toqtatý týraly ótinish bermegender de bar. Mem­lekettik kirister komıteti jeke kásip­kerlik jabylǵan bolsa, mindetti túrde salyq organdaryna habarlasyp, qyzmeti toqtaǵany jóninde ótinim qal­dyrý kerektigin eskertedi. Ká­sip­kerler bıznestiń túrine qaraı jylyna eki ret deklarasııa tapsyrady. Osy esepti tapsyrmaǵandarǵa ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Sondyqtan kásipker qyzmeti jóninde mindetti túrde tıisti mekemeni habardar etýi kerek.

Memlekettik kirister komı­teti basqarma basshysynyń oryn­­­basary Aınur Sartaevanyń aıtýynsha, kásipkerdiń basynda salyq qaryzy bolmasa, onda jeke tulǵany dara kásipker jáne jeke praktıkamen aınalysatyn tulǵa retinde tirkeýden shyǵarýdy salyq organy júzege asyrady. «Dara kásipker nemese jeke praktıkamen aınalysatyn adam qyzmetti toqtatý týraly she­shim qabyldaǵan kezde tirkelgen je­rindegi salyq organyna baryp, qyz­metti toqtatý týraly salyqtyq ótinishti, qyz­mettiń jekelegen túri­men aınalysatyn salyq tóleýshi retinde qyzmettiń bastalǵany nemese toqtatylǵany týraly habarlamany, taratý týraly salyq esebi jáne baqylaý-kassa mashınasyn esepten shyǵarý týraly salyqtyq ótinishti (eger bar bolsa) tapsyrýy kerek», deıdi A.Sartaeva.

Jeke kásipkerlikti ońaı­la­tyl­ǵan tártipte jabýǵa bo­la­dy. Bul kameraldyq baqy­laý­syz júzege asy­rylady. Ońaı­latylǵan tártip­pen qyzmetti toqtatý úshin jeke kásip­ker qo­sym­sha qun salyǵyn tóleýshi retinde tirkeýde turmaıtyn, birlesken kásipkerlik túrindegi qyzmetti júzege asyrmaıtyn bolýy kerek. Sondaı-aq kásibi myna qyzmet túrlerimen baılanysty bolmaýǵa tıis: benzın (avıasııalyqty qospaǵanda), dızel otynyn óndirý, benzındi, dızel otynyn kóterme nemese bólshek saýdada ótkizý, etıl spırtin jáne alkogol ónimin óndirý, olardy kóterme jáne bólshek saýdada satý, temeki ónim­derin óndirý jáne olardy kóterme saýdada ótkizý, oıyn bıznesi, taýarlardyń elek­trondy saýdasy. Buǵan qosa, salyqtyq tekserýler men táýe­kelderdi baǵalaý júıe­siniń nátıjeleri boıynsha irik­tel­gen salyq tekserýlerdiń tiziminde joqtyǵy, salyqtar men áleýmettik tólemder bo­ıynsha qaryzdary bolmaǵany eskeriledi. Qyzmetti toqtatý týraly salyqtyq ótinishti onlaın rejiminde salyq tóleýshiniń keńsesi arqyly da berýge bolatynyn esterińizge salamyz.

«Jeke kásipker retinde qyz­metin toqtatatyn taǵy bir ádis patenttiń qoldanylý mer­zimi aıaqtalǵan kúnnen bastalady. Alaıda kásipkerlik qyz­metin toqtata turý merzimi aıaqtal­­ǵannan keıin patent qunynyń ke­lesi esebi kúntizbelik alpys kún ishin­de usynylmasa, onda salyq orga­ny patent boıynsha jumys isteıtin dara kásipkerlerdiń qyz­metin ońaılatylǵan tártippen toq­tatady», deıdi komıtet ókili.

Jeke kásipkerdi nemese jeke praktıkamen aınalysatyn adamdy tirkeýden shyǵarý týraly aqparat ýákiletti organnyń www.kgd.gov.kz ınternet-resýrsynda «Elektrondy servıster/salyq tóleýshilerdi iz­deý» bóliminde nemese «E-Salyq Azamat» mo­bıl­di qosymshasynda esep­ten shyǵarǵan kúnnen bastap, úsh jumys kúni ishinde ornalastyry­lady.