Aqtóbe qalasynda jylma-jyl kólik keptelisi kúrdeli problemaǵa aınalyp keledi. Jaqynda júrgizýshilerdiń de, jolaýshylardyń da «bas aýrýyna» aınalǵan osy problemany sheshetindeı eki birdeı avtojol paıdalanýǵa berilip, qaladaǵy kólik qozǵalysyn birden anaǵurlym jeńildetip tastady dese de bolǵandaı.
Aqtóbe qalasynda jylma-jyl kólik keptelisi kúrdeli problemaǵa aınalyp keledi. Jaqynda júrgizýshilerdiń de, jolaýshylardyń da «bas aýrýyna» aınalǵan osy problemany sheshetindeı eki birdeı avtojol paıdalanýǵa berilip, qaladaǵy kólik qozǵalysyn birden anaǵurlym jeńildetip tastady dese de bolǵandaı.
Aqtóbe qalasyndaǵy 11-shaǵyn aýdandaǵy Ákimjanov-Áz Naýryz ótpeli kópir jolynyń ashylýyn turǵyndar qýanyshpen qarsy aldy. Is-sharaǵa oblys ákimi Arhımed Muhambetov, Aqtóbe qalasynyń ákimi Erhan Omarov, «Moststroıtelnyı otrıad-25» JShS merdigerlik uıymynyń ókilderi, qalanyń qurmetti azamattary, memlekettik organdar, kommýnaldyq kásiporyndar ókilderi, qala turǵyndary qatysty.
– Qala kórkeıip keledi. О́ńirimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq ál-aýqaty jaqsaryp, adamdardyń baqýatty turmysy qalyptasýda. Avtokólikter de kóbeıe túsýde. Burynǵy avtojoldar endi tarlyq ete bastady. Sondyqtan, qazirdiń ózinde mundaı máseleni sheshýdiń aldyn alýdamyz. Sonyń biri – 11-shaǵyn aýdan men eski qalany tikeleı qosatyn jańa jol ótkeli. Bul kópirdi salýdaǵy maqsatymyz – jol qozǵalysynyń qaýipsizdigin retteý jáne eki aýdannyń arasyndaǵy kólik aǵymyn azaıtý. Keńes Odaǵy kezinde oblysta bar bolǵany 40 myńdaı kólik bolsa, qazir bul kórsetkish tórt esedeı ósti. Bul ekonomıkamyzdyń damyp, turǵyndardyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsarǵandyǵyn kórsetedi, – dedi oblys ákimi Arhımed Muhambetov.
Jol ótpesi qurylysy jónindegi jumystar ótken jyldyń tamyz aıynda bastalǵan bolatyn. Kópirdiń salynýyna qalany ekige bóletin temirjol arqyly ótetin ótpelerdiń jetkiliksizdigi, avtovokzal aýdanynda únemi kólik keptelisiniń paıda bolýy, kópirlerdegi salmaqty azaıtý qajettiligi sebep boldy.
Jańa jol ótpesi Keńes Nokın men Sáńkibaı batyr aınalma jol trassalaryna shyǵa otyryp, qalanyń eski bóligi men 11- shaǵyn aýdanyn qosýǵa múmkindik beredi.
Sol kúni qalanyń soltústik aınalma joly da saltanatty jaǵdaıda ashyldy. Aınalma jol «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq avtodálizine kiredi. Oblys ákimi Arhımed Muhambetov el ekonomıkasy úshin mańyzdy magıstraldyń Aqtóbe óńirinde birinshi bolyp tabysty aıaqtalýymen kópshilikti quttyqtap, bul jobanyń basqa da ınfraqurylymdardy jan-jaqty damytýǵa septigin tıgizetindigin aıtty.
Jalpy uzyndyǵy qyryq shaqyrymdaı qashyqtyqty qamtıtyn bul qurylys jumysy 2011 jyly bastalǵan-dy. Onyń mańyzdylyǵy – batystan shyǵysqa, shyǵystan batysqa qaraı kúndiz-túni aǵylyp jatatyn ártúrli aýyr salmaqtaǵy san alýan kólikterdiń burynǵydaı oblys ortalyǵyna kirmeı, qala syrtynan saparyn jalǵastyra beretindiginde bolyp otyr. Bul shahardyń ekologııalyq tazalyǵyn saqtaýǵa da yqpal etedi.
«Qazavtojol» aksıonerlik qoǵamy Aqtóbe fılıalynyń dırektory Baǵylan Baımaǵambetovtiń aıtýynsha, qazirgideı qalada kólikter kóbeıip turǵan jaǵdaıda osy aınalma joldyń salynýy da birqatar problemalardy sheshýge qol jetkizedi eken. Iаǵnı, kólik keptelisi seıiledi, ekinshiden, qalanyń atmosferalyq aýasynyń taza bolýynada mańyzy zor. Aınalma joldy salý kezinde osy aýmaqta ornalasqan sharýa qojalyqtary tirliktiń el ıgiligi úshin qajet ekenin sezinip, ózderine usynylǵan basqa jerlerge túsinistikpen qonys aýdardy. Buǵan bólingen 73,3 mıllıon teńge memleket bıýdjetine qaıtarylǵan.
Jol salý jumystaryna 12,1 mlrd. teńge qarjy jumsalǵan. Qurylystyń jabyndysy júk kólikteriniń 13 tonnalyq biligine eseptelgen. Munda ózekterdiń ústinen ótetin tórt jańa kópir salyndy jáne «bede japyraǵy» tárizdi úsh, eki deńgeıli kólik júrisi aıryǵy iske qosyldy. Joldyń eni 9 metrdi quraıdy.
Jobany júzege asyrý barysynda bes júzge deıin adam eńbek etti. Joldyń barlyq qurylys jumystaryna qazaqstandyq materıaldar men buıymdar paıdalanyldy. Aqtóbelik júrgizýshiler qazirdiń ózinde ótpeli kópir men aınalma joldyń ıgiligin kóre bastady. Bul kólik keptelisin edáýir jeńildetip, jolaýshylardyń barar jerlerine burynǵydan góri anaǵurlym erte jetýine qolaıly boldy.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
