Aýdan irgesindegi Aqsuǵym aýylynyń turǵyndary mal ustap qana qoımaıdy, sonymen qatar, ár aýladan tańerteń estiletin qus bitkenniń daýysy osy sharýashylyqty óristetkenderdiń de barshylyq ekeninen habardar etedi. Sondaı turǵyndardyń biri – Baǵıla Kúzbaeva.
Aýdan irgesindegi Aqsuǵym aýylynyń turǵyndary mal ustap qana qoımaıdy, sonymen qatar, ár aýladan tańerteń estiletin qus bitkenniń daýysy osy sharýashylyqty óristetkenderdiń de barshylyq ekeninen habardar etedi. Sondaı turǵyndardyń biri – Baǵıla Kúzbaeva. Qus ósirýdi birneshe jyldan beri kásip etip kele jatqan jan bul istiń de qyr-syryn ábden meńgergen. Jyl saıyn jer býsanyp, kók búr jarǵan shaqtan bastap, qus uıalaryn saılap, sýytpaı alǵan jumyrtqalardy ár qustyń baýyryna salý qamyna kirisedi. Buǵan qosa broıler, úırek, jumyrtqalaǵysh taýyq túrlerin balapan kúninde molynan satyp alyp baǵady.
– Shynyna kelsek, balapannyń kútimi balanyń kútiminen bir kem emes. Ásirese, broıler balapandary óte názik-aq, saryaýyz balapandar jetilip ketý úshin jem-sýyna qosyp, dárýmendermen aýyzdandyramyz. Munyń bári olardy shıratý úshin qajet, – deıdi Baǵıla apaı.
Ústimizdegi jylǵy kóktemde qusqa áýes jan 80 úırek, 50-den broıler, qaz, jumyrtqa berýshi taýyq balapandaryn satyp alypty. Sodan beri jas balapandardy jasyl shópke jaıyp, qanattary qataıǵansha bir tynym tappaǵan. Sol eńbektiń nátıjesi bolar broılerdiń úsh balapanynan basqasynyń bári et alyp, jetilip ketken. Áıtkenmen de kúnniń atysynan keshtiń batysyna deıin olardy qadaǵalaý Baǵıla apanyń kúndelikti jumysy.
– Qustyń sońynda júrgen maǵan balalarym «Apa, qaıtesiz azaptanyp, úıdegi qus ta jetpeıdi me qaraýǵa», deıdi. Biraq kóktem týa salysymen shójelerdi kórgende solardy alǵym, baqqym kelip yntyzarym aýyp turady. Jylda jasap júrgen kásibim ǵoı. Azdaǵan beınetke shydasań, kúzde sonyń bári ózińe zeınet bolyp qaıtady. Qustardy soıyp, tazartyp satamyn, úıden de kelip alyp ketip jatady. Qalǵanyn kelesi kóktemge deıin balalardyń nesibesi ǵoı dep muzdatqyshqa salyp tastaımyn. Qustardyń mamyǵyn da dalaǵa tastamaımyn, jastyq jasap qoıamyn. Izdegender kelip alyp jatady. Otbasymda jalǵyz men zeınetaqy alatyn, qalǵandary qoldaǵy bar irili-usaqty maldy qaraıdy. Jemshóbińniń bári satýly, sol kezde meniń de otbasy bıýdjetine qosqan úlesim kádege jarap jatady, – dep aǵynan jarylady qustyń tilin tapqan eńbekqor apa.
Shynynda da, biz kelgen kúni apaı túske deıin kelini Raýshan ekeýi jıyrmashaqty broıler, úırek soıyp, tazartyp, appaq qylyp jýyp, keptirip jatyr eken. Búginge deıin 25 qaz, 70 úırek, 47 broıler satyp ta úlgeripti. Árbir qustyń salmaǵy eki, úsh, tipti, bes kıloǵa deıin tartady. 2 myń jarym, 3 myń, 5 myń teńgeden satylǵan bul qustardyń otbasy qazanynyń búıirin toltyrýǵa qanshalyqty sep bolyp jatqanyn ózińiz esepteı berińiz. Osy jerde Elbasynyń «Jaqsy jumys izdegen adam jaqsy turady», degen sózi oıymyzǵa orala ketti.
Jyl sońynda qus ósirýshi kúrketaýyqtan tórt-bes, qazdan eki-úsh uıadan qaldyrady. Sosyn taǵy da ádettegideı kelesi kóktemde balapandardy mápeleý maýsymy bastalady. Apaımen áńgimelesip turǵanymyzda jan-jaǵymyzdan maımańdaı basqan qazdar men qoqılanǵan kúrketaýyqtar, jem izdep júgirgen taýyqtar qaýmalaı bastady. О́zderin baptaǵan jan jem beredi dep dámelenip júrgen sııaqty. Júrgen júristerine qarap qustardyń jınaǵan salmaqtaryn da oısha baǵamdap úlgerdik. Kórseń kóz toıatyn, satsań aqsha quraıtyn qus sharýashylyǵy tek tabys kózi ǵana emes, ár aýlanyń sáni de ǵoı, shirkin, dedik biz Baǵıla apaıǵa tabys tileı turyp.
Gúlshat Ibragımqyzy.
Batys Qazaqstan oblysy,
Shyńǵyrlaý aýdany.
