Úmitimizdi úkilep otyrmyz

Tokıo Olımpıadasynda kim­derge senim artamyz degende biraz bas qatyrýǵa týra ke­ledi. Sebebi segiz salmaqta joldama alǵan Sáken Bıbosynov (52 kg), Serik Temirjanov (57 kg), Zákir Safıýlın (63 kg) Abylaıhan Júsipov (69 kg), Ábilhan Amanqul (75 kg) Bekzat Nur­dáýletov (81 kg), Vasılıı Levıt (91 kg) jáne Qamshybek Qoń­qabaevtyń (+91 kg) qaı-qaı­sysyn alsaq ta júldege laıyq sportshylar. Alaıda ja­rys bolǵan soń, jeńis pen je­ńilis qatar júretini zańdy. Boks­shy­larymyzdyń deńgeıi men qazirgi shama-sharqyn saralaı kele, olardyń qandaı júlde alýǵa múmkindigi bar ekenin boljap kórdik.

Qola júlde

Olımpıadada 52 kılo sal­maqta el namysyn Azııa, álem chempıonattarynyń qola júl­degeri Sáken Bıbosynov qor­ǵaıdy. Sáken Olımpıada joldamasyna Iordanııa astanasy Ammanda ótken Azııa irikteý týr­nırinde qol jetkizdi. Shırek fınaldan súringen jerlesimiz qosymsha joldama úshin fılıp­pın Karlo Paalamdy jeńýi kerek boldy. Jeńdi de. Sákenge Tokıoda bıik tuǵyrdan kóriný úshin biraz ter tógý kerek. Se­bebi 52 kılo salmaqta álem jáne Olımpıada chempıony, ózbek- s­tandyq Shahobıddın Zoırov, Azııa jáne Azııa oıyndarynyń jeńimpazy, úndistandyq Amıt Pangal bar. Boljaýymyzsha, Bıbosynov jartylaı fınalǵa deıin jetý kerek. Al jartylaı fınalda joǵaryda atalǵan boks­shylardan basym tússe, sózsiz Olımpıada chempıony atanady. Al jeńilis tapsa, úshinshi oryndy qanaǵat tutady.

57 kıloda synǵa túsetin Se­rik Temirjanovtyń salma­ǵyn­da myqtylar jetip artylady. Ásirese, bul salmaqtyń qojaıyny – Azııa oıyndary men Azııa chempıonatynyń bar altynyn jınap alǵan ózbekstandyq Mırazızbek Mırzahalılov. Sondaı-aq Kýba, Brıtanııa, Moń­ǵolııa sekildi elderdiń boks­shylary álemdik, qurlyqtyq jarystardyń bas júldesin kezekpen alyp júr. Olımpıada chempıony degen ataqqa talas júrgizetin de solar. Serikke bas júlde alý qıynǵa soǵady. Bi­raq keminde qola medal úshin judyryqtasýǵa qaýqary jet­kilikti.

On jyldan beri Qazaqstan chempıonatyna turaqty qatysyp júrgen Zákir Safıýlınge Olım­pıada joldamasy endi buıyrdy. Basqa salmaq dárejelerimen salystyrǵanda 63 kıloda Olım­­pıadaǵa qatysatyn boks­shy­lar­dyń beseýi – Eýropa ne­mese álem chempıonatynda atoı sal­ǵandar. Eki dúrkin álem chempıo­ny, kýbalyq Endı Krýs, álem birinshiliginiń kúmis júl­degeri, amerıkalyq Keıshon Devıs, álem chempıonatynyń qola júldegeri, úndistandyq Manısh Kaýshık, Eýropa oıyndarynyń jeńimpazy, armenııalyq Oganes Bachkov jáne Eýropa birinshiliginiń kú­mis júldegeri reseılik Ga­bıl Mamedov bar. Desek te, biz Zakır­den júlde kútemiz. 34 jastaǵy saqa boksshynyń oǵan múmkindigi jetedi. Eki birdeı (2015, 2019 j.j.) Azııa chempıonatynda ju­dy­ryqtasyp, ekeýinde de kúmis júl­de alǵan Zakır bıik minberden kóriný úshin Tokıo Olımpıadasy sońǵy múmkindik ekenin jaqsy biledi.

«Qazaqtyń salmaǵy» dep ata­­lyp ketken 69 kıloda judy­­ryq­tasatyn Abylaıhan Júsipov – jasósipirimder men jastar arasyndaǵy barlyq bedeldi dodalarda oza shapqan boks­shy. Alaıda eresekter dýyna tús­kennen keıin Abylaı bas júlde degendi umytty. Ol 2017, 2019 jyldary ótken álem birin­shiliginde jartylaı fınalda sú­rindi. 2017 jyly Tashkentte ótken Azııa chempıonatynda kúmis medal aldy. Tokıoda baryn salatynyn aıtqan Abylaıdyń júlde alý úshin bul – ekinshi múm­kindigi. Rıoda ol jas bolsa, qazir tájirıbesi tolysqan 24 jas­taǵy boksshy. Oǵan eshteńe úıre­týdiń qajeti joq. Durys tak­tıka qoldansa, úzdikter qata­rynan kórinýi ǵajap emes. Bar bolǵany reseılik Andreı Zam­kovoı, ózbekstandyq Bobo-Ýsmon Batýrov, kýbalyq Ronıel Igle­sıas Sotolongo se­kildi álemde, Olımpıadada atoı salǵan boks­shylarmen birdeı ıyq tirestire urysqa shyqsa bolǵany.

Kúmis júlde

Atqa mingen, kókpar tartatyn sportshylardyń boıynda úreı bolmaıdy, deıdi biletinder. Sol ras sekildi. Sebebi 75 kılo salmaqta synǵa túsip júrgen álem chempıonatynyń kúmis júldegeri Ábilhan Amanqul – qoly qalt etse, kókparǵa qatysyp, salym salyp júrgen boksshy. Alaıda sol kókpar shapqany keıde ózi­ne zııanyn tıgizip te jatady. Sebebi osydan bir apta buryn Ábil­hannyń jeke bapkeri Nurlan Aqúrpekovpen sóıleskenimizde, Ábilhan áli de babynda emes eke­nin aıtqan edi. Oǵan sebep – jara­qaty. Jaraqat alǵannan keıin, jattyǵýdy ótkizip alady. Al durys jattyǵý bolmaǵan soń nátıje de kóńil kónshitpeıtini anyq. Alaıda biz Ábilhannan kóp nárse kútemiz.

Ábilhannyń qarsylastary jeterlik. Birinshisi – 2017 jy­ly Gambýrgte ótken álem chempıo­natynyń fınalynda ese jibergen ýkraınalyq Aleksandr Hıjnıak. Sondaı-aq Mennı Pakıaonyń otan­dasy Eýmır Marsıal. Soń­ǵy jyldary kásipqoı boksqa da kóp kóńil bóle bastaǵan fılıppın boksshysy otandasymyzdan Azııa irikteý jarysynda basym túsken. Sonymen qatar 2019 jyl­ǵy álem chempıony reseılik Gleb Bak­shı de osy salmaqtaǵy basty qarsylastyń biri.

Dál qazir 91 kılo salmaqta Rıo Olımpıadasynyń fınalısi, Azııa chempıonatynyń úsh dúrkin jeńimpazy, álemdik jarystyń eki dúrkin qola medal ıegeri Vasılıı Levıtke jurt nazary túsip otyrǵany anyq. Sebebi Rıo-2016-da reseılik Evgenıı Tıshenkomen ótken fınaldyq aıqasta tóreshilerdiń kómegimen Vasıanyń qalaı «jeńilgeni» kóz aldymyzda. Biraq qazir jaǵ­daı basqasha. Búginde Vasıa bes jyl­daǵydaı babynda emes. Son­dyq­tan qorjynynda barlyq iri do­danyń medali bar Levıt keminde Rıodaǵy jetistigin qaıtalap jatsa, sonyń ózi erlik bolar edi. О́ıtkeni 91 kıloǵa deıingi sal­maqta Olımpııa oıyndarynyń bas júldesinen úmittenip otyr­ǵan myqtylar barshylyq. Ási­rese, 81 kılodan 91 kıloǵa aýys­qan kýbalyq Hýlıo Sesar La Krýzdyń qulshynysy erekshe. Sheteldiń kóptegen buqaralyq aqparat qu­raldary 91 kılonyń altynyn dál osy La Krýz alady dep boljam jasap otyr. Sarapshylardyń mun­daı boljamdary beker emes. О́ıtkeni 2019 jyly álem chempıonatynda 81 kılo salmaqta bizdiń Bekzat Nurdáýletovten nokdaýn alǵan Kýba qabylany sońǵy kezde salmaq qosyp, soqqylaryn nyqtaı túsken. Sonymen qa­tar Le­vıtke basty qarsylas retinde álem chempıony Mýslım Gad­jı­magomedov (Reseı), álem chem­pıo­natynyń kúmis júldegeri Hýlıo Kastılo (Ekvador), álem chem­pıo­natynyń qola júldegeri Ra­doslav Pantaleev (Bolgarııa) bar.

Altyn júlde

Jaqynda ǵana ótken Azııa chempıonatynda 81 kılo salmaq­ta synǵa túsken Bekzat Nur­dáýletovtiń júldesiz qalǵany durys boldy. Sebebi 2019 jyly Ekaterınbýrg qalasynda ótken álem chempıonatynda jeńiske jetkennen keıin Bekzat myqty degen birde-bir jarystan júldesiz oralǵan emes. Endi sol jibergen qateliginen sabaq alyp, Tokıoda bas júlde úshin baryn salady dep úmittenemiz. 23 jastaǵy boks­­­shynyń basty qarsylastary qatarynda Shabbos Negmatýloev (Tájikstan), Arlen Lopes (Kýba), Loren Alfonso Domıngez (Ázer­­baıjan) jáne Bendjamın Ýıt­taker (Ulybrıtanııa) syndy byl­ǵary qolǵap sheberleri bar.

Elimizdiń jankúıerleri asa aýyr (+91) salmaq dáre­je­sinde álemniń eki dúrkin kúmis júldegeri Qamshybek Qoń­qabaevqa erekshe senim artatyny jasyryn emes. О́ıtkeni boks­tan ulttyq qurama komandanyń kapıtany Qamshybek – naǵyz kóshbasshy boksshy. Onyń ústine, Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi oǵan senim artyp, Kók týymyzdy us­tat­qany bar. Osyndaı aýyr júkti arqalaǵan otandasymyz Tokıoda bas júlde alsa deımiz. Áıtkenmen, Qamshybektiń ejelgi qarsylasy bar ekeni belgili. Ol – ózbekstandyq Bahodır Jalolov. Ekeýi osyǵan deıin jeti ret kezdesken. Sonyń tórteýinde ózbek boksshysy basym tústi. Ásirese álem, Azııa chempıonattarynyń fınalynda ózbek boksshysynyń joly bolyp júr. Eger Qamshybek chempıon bolýdy kózdese, birinshi kezekte osy Jalolovqa qarsy tyńǵylyqty daıyndalýy tıis.

«Sońǵy týrnırlerde fınalda ózbek boksshysymen kezdesip júrgennen keıin kóbisi meni fınalǵa deıin jetedi dep oılaıdy. Biraq Olımpıadada ekeý­mizden bólek taǵy 14 boksshy bar emes pe?! Sondyqtan barlyǵyna tyńǵylyqty daıyndalyp jatyrmyz. Fınalǵa jetip jatsam, múm­kindigimdi paıdalanýǵa umty­la­tyn bolamyn», deıdi Qoń­qa­baev.

Qazaqstan bokstan kóshbasshy elder qatarynda. Jigitterdiń daıyndyǵyn «Aqbulaq» olım­­pıadalyq ortalyǵynda baıqa­dyq. Kórdik. Bárekeldi destik. Endi barlyǵy ózderine baılanys­ty. Baǵy men baby qatar shapsa, boksshylarymyz júldesiz qalmaıdy degen úmit bar.