О́ner • 24 Shilde, 2021

«Uzaq jańǵyryqty» kishi Narymbetov jalǵastyrady

94 ret kórsetildi

Bul joly ákesiniń aıaqtaı almaı qalǵan kınojobasyn uly jalǵastyrady. Kúni keshe ǵana dúnıeden ótken kınorejısser  Satybaldy Narymbetovtyń aıaqtaı almaı qalǵan  «Uzaq jańǵyryq» kartınasyn marqumnyń uly Asqar Muhıt  jalǵastyratyny belgili boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nurǵısa Dáýeshov jýrnalıstermen kezdesken kezde Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova fılmniń rejısseri qyzmetine marqum rejısser Satybaldy Narymbetovtyń uly Asqar-Muhıt Narymbetovtiń kandıdatýrasyn usynǵanyn,  Satybaldy Narymbetov murasy aıaqtalýy kerek ekenin aıtty.

Ssenarıı avtorlarynyń biri Nurlan Sanjar bizben áńgimesinde Asqar  Muhıttyń ákeleri bastap ketken isti jalǵastyra alatynyn, tek sáttilik tileıtinin aıtty. Nurlan Sanjar naqtylap ótkendeı, basty keıipker Adolf Iаnýshkevıch Kenesary hannyń zamandasy, qazaqtyń sońǵy hanymen kezdesken,  pikir almasqan, úzeńgiles serigi bolǵan. «Kınojobada Han Keneniń ómiriniń sońǵy jyldaryn kórsetetetin kórinister bar. Demek, bul joba da Han Keneni   túsirýge daıyndyqtyń basy bolatyn», deıdi Nurlan Sanjar. 

Aıtpaqshy, Satybaldy aǵa osyǵan deıin bizdiń gazetimizge bergen suhbatynda bul jobaǵa úlken úmit artatynyn aıtqa. Osy suhbattyń sheńberine syımaı qalǵan áńgimesinde  Adolf Iаnýshkevıch týraly kartına  túsirgisi keletinin, onyń ot úkimimen ol Sibirge jer aýdaryldy, qazaq dalasynda bolǵanyn áigimelep bergen edi. «Aıdaýda ol kúndelikter júrgizdi, anasy men aǵasyna hat jazdy. Keńes jyldarynda professor Faına Steklova QazMÝ-de jumys istedi. Praga kitaphanasynda ol Iаnýshkevıchtiń buryn tarıhshylarǵa belgisiz bolǵan kúndelikterin kezdestirdi. Olardy polıak tilinen orys tiline Steklova aýdarǵan. Osy kitapty oqyp tańǵaldyq. Adolf Iаnýshkevıch erekshe adam jáne bizdiń dala ómiriniń, qazaqtardyń dástúrleriniń tamasha áńgimeshisi boldy. Ol Qazaqstandy  jańa otanym dep tanydy, qazaq arasynda bola otyryp, halyq shyǵarmashylyǵy, án, aıtys, dástúr týraly súıispenshilikpen jazady» degen bolatyn.

Marqumnyń ekinshi uly Eskendir Narymbetovter áýleti atyna  aıtylyp jatqan júrek jardy lebizder men onyń uldaryna kórsetilgen senim   alǵys aıtty, fılmniń shyǵarmashylyq toby jumysty bastap ketýge daıyn ekenin jetkizdi.   

Kezdesý nátıjesinde Asqar-Muhıt Narymbetovtiń kandıdatýrasy biraýyzdan qoldaý tapty. Satybaldy Narymbetovtyń uly Asqar-Muhıt kórermenderge senim bildirgeni úshin alǵysyn bildirip, qoldaǵy barlyq materıaldardy zerttep jatqanyn jáne dúısenbi, 2021 jyldyń 26 ​​shildesine deıin kınostýdııa basshylyǵyna óz usynysyn jiberetinin aıtty.

Eske salaıyq, rejısser Satybaldy Narymbetovtyń  polıak jazýshysy, jer aýdarylǵan revolıýsıoner jáne dala etnografııalyq qundylyqtaryn jınaýshy Adolf Iаnýshkevıchtiń taǵdyry týraly baıandaıtyn «Uzaq jańǵyryq» fılmi 2019 jyldyń aqpan aıynyń basynda óndiriske jiberilgen bolatyn.

2020 jyly naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrligi men «Qazaqfılm» kınostýdııasy arasynda kelisimge qol qoıyldy, oǵan sáıkes qalǵan somanyń 30% (399 074 000 teńge) - 119 722 200 teńge óndiristi jalǵastyrý úshin bólindi «Uzaq jańǵyryq» fılmi. Alaıda 2020 jyly elimizde jarııalanǵan koronavırýstyq pandemııa men karantındik rejım túsirilim prosesine óz túzetýlerin engizdi. Sondaı-aq, jaǵdaı avtorlardyń ıdeıasy boıynsha fılmderdi tek Qazaqstanda ǵana emes, sonymen qatar Vengrııada túsirý kerek bolatyndyǵymen qıyndady. О́kinishke oraı, sol kezde búkil álemde oryn alǵan óte qaýipti jaǵdaıǵa baılanysty bul múmkin bolmady.

2021 jyly «Qazaqfılm» AQ Sh.Aımanova Mádenıet jáne sport mınıstrligine 399 074 000 teńgeniń tolyqmetrajdy kórkem fılmin túsirý úshin qosymsha ótinim berdi. Qoldanystaǵy zańnama talaptaryna sáıkes, buryn qaıtarylǵan qarajatty alý úshin tıisti rásimderdi, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjettik komıssııanyń maquldaýyn ótkizý qajet. Osyǵan baılanysty «Uzaq jańǵyryq» fılmin qarjylandyrý máselesi 2021 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaý kezinde respýblıkalyq bıýdjettik komıssııaǵa usynylyp, qoldaý tapty.

Adolf Iаnýshkevıchtiń basty róline akter, Polsha Respýblıkasynyń turǵyny Petr Polak bekitildi.

Sońǵy jańalyqtar

Aqsha emes, abyroı qymbat

Boks • Búgin, 13:04

Kúrshim ózeni de lastana bastady

Ekologııa • Búgin, 12:38

Tiliksiz ota jasaldy

Medısına • Búgin, 12:20

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 09:35

Koronavırýstan 9 adam qaıtys boldy

Qazaqstan • Búgin, 09:28

Emdelip jatqan 634 naýqastyń jaǵdaıy aýyr

Koronavırýs • Búgin, 09:22

Qazaqstanda vaksına saldyrǵandar sany artty

Koronavırýs • Búgin, 09:17

Almaty oblysy «qyzyl» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 09:15

Sport jańalyqtaryna sholý

Sport • Búgin, 09:07

Sarannyń uzyn sákisi

Qazaqstan • Búgin, 09:05

Kóbelekter kórmesi

О́ner • Búgin, 09:04

Qarsylastar anyqtaldy

Sport • Búgin, 08:59

Jáýdir ana

Tanym • Búgin, 08:56

Taǵy bir sport nysanynyń tusaýy kesildi

Aımaqtar • Búgin, 08:53

Fızıkalyq ýran qoryna qatysady

Ekonomıka • Búgin, 08:46

543 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi

Ekonomıka • Búgin, 08:44

Áıelder kásipkerligi qoldaý taýyp jatyr

Ekonomıka • Búgin, 08:43

Basqa basylymdarǵa sholý

Álem • Búgin, 08:41

Úsh jyldyq bıýdjet maquldandy

Saıasat • Búgin, 08:25

Úlken qalada adasý

Rýhanııat • Búgin, 01:10

«Qaragóz» jasyrǵan shyndyq

О́ner • Búgin, 00:49

Aqyl alyby

Rýhanııat • Keshe

Shyǵystanýdyń bıik shynary

Áıel álemi • Keshe

«Serpinge» serpilis qajet

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar