Aımaqtar • 11 Tamyz, 2021

Kópir jaǵalaǵan kópshilik Qostóbe aýyly ınternetke qashan qosylady?

472 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Tolǵaýy toqsan tirshilikte túıini tarqamaǵan másele áli de kóp. Ásirese, aýyl­dy jerlerdegi ahýal jyl sanap jaqsaryp keledi degenimizben, munda áli de bolsa sheshimin kútken dúnıeler jeterlik. It arqasy qııanda derlikteı alys­ta bolsa bir sári, qalanyń tap irgesinde turyp órkenıet kóshine ilese almaı otyrǵan aýyldar da bar.

Kópir jaǵalaǵan kópshilik Qostóbe aýyly ınternetke qashan qosylady?

Máselen, Jambyl aýdanyna qarasty Qostóbe aýyly Taraz qalasynan on shaqty shaqyrym qashyqtyqta ǵana ornalasqan. Iаǵnı «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq kúrejoldyń batys jaq betindegi shaǵyn aýyl. Kólqaınar aýyldyq okrýginiń quramyna Tastóbe, Kólqaınar, Jambyl, Eńbek aýyldarymen qatar, osy Qostóbe aýyly da kiredi. Al Qostóbe aýylynda búginde 79 aýla bar bolsa, sonda 425 halyq turady. Jergilikti jurtshylyq negizinen mal baǵý, saýda jasaý sııaqty qarapaıym kásip kózimen kúneltedi.

Jalpy, Qostóbe – Jambyl obly­syn­daǵy máselesi kúrdeli aýyl­dar­dyń biri. Olaı deıtinimiz, oblys ortalyǵy Taraz qalasynan shyǵatyn shaıyndy sý Qostóbe aýylynyń mańyna qaraı aǵyp barady. Aýyl mańynda shaıyndy sý jınalatyn arnaıy oryn bar. Al kún ystyqta da, jel turǵan kezde de bul aýyldyń mańaıymen júrýdiń ózi qıyn. Qolqany qapqan kúlimsi ıis, jaǵymsyz áser birden bilinedi. Árıne, shaǵyn aýyldaǵy kúrdeli másele – bir bul ǵana emes. Máselen, aýyldaǵy ınternet máselesi talaı jyldan beri turǵyndar tarapynan kóterilip kele jatsa da, áli kúnge deıin oń sheshimi tabylmapty. Qazirgideı búkil tirligińniń bári ınternetke baılanyp turǵan ýaqytta, bul tipti qıyn.

Eń qıyny – ásirese balalar onlaın sabaq kezinde kópir jaǵalap ketken. Sebebi ınternet «Batys Eýropa – Batys Qytaı» kólik dáliziniń boıynan ǵana jaqsy ustaıdy eken. Sodan sabaq kezinde aýyldyń bar balasy bir-bir telefondy qushaqtap, sol kópirdi jaǵalap júrgeni. Al balalardyń ata-analary, jalpy, aýyl turǵyndary avtokólik ári de, beri de júıtkip jatqan úlken joldyń boıynda balalar birdeńege urynyp qalmasa dep janyn shúberekke túıip otyrady.

«Aýyldaǵy kúrdeli máse­le­niń biri – jaıylym jerdiń joqtyǵy. Esik aldyndaǵy azyn-aýlaq malyna qarap otyrǵan qarapaıym halyq úshin bul – kúrdeli másele. Odan keıin ın­ternettiń joqtyǵy da – úlken másele. Qalaǵa jaqyn orna­las­qan aýyl bolsaq ta, bul má­sele áli sheshilmeı keledi», deı­di aýyl turǵyny Japar Bozymbekov.

Sondaı-aq aýyl turǵyny Ázimhan Ju­mabaev ta ınternet máselesiniń ózek­tiligin, onyń joqtyǵy muǵa­lim­derdiń jumysyna da, bala­lardyń sabaǵyna da keder­gi keltirip otyrǵanyn jet­kiz­di. Jalpy alǵanda, qos­tó­be­lik jurt­shylyqtyń búgingi ja­naı­qaıy osy ınternet má­se­lesi bolyp otyr. Al mundaı kúrdeli máseleni sheshýge kelgende ákimder de álsizdik tanytyp otyr eken.

Túrli deńgeıdegi áýlıe­ata­lyq ákim­der esep bergende, aýyl túgil, sol aýyl­dyń árbir kó­she­sin­degi máselege deıin sheshimin taýyp jatqanyn aıtady. Mun­daı kórsetkishke kópshilik, árı­ne, alǵys bildiredi. Biraq shyn­dyǵynda olaı emes ekenin osyndaı máseleler kórsetip beredi. Qoǵamda áli de kóp máseleniń kúrdeli kúıinde qa­lyp kele jatqanyn osyndaı jaǵdaılardan kórýge bolady. Máselen, tıisti basshylar jyl saıyn óńir aýyldaryn ınternetpen qamtý maq­satynda jumystar júrgizilip kele jat­qa­nyn aıtady. Degenmen oblys orta­ly­ǵyna eń jaqyn degen aýyldyń ahýaly osyndaı bolyp turǵanda, shal­ǵaı­daǵy shaǵyn aýyldardyń jaıyn aıtpasa da bolady.

Qostóbe aýylynda tek ınternet qana emes, baılanystyń da nashar ekenin aýylǵa barǵan­da kórdik. Uıaly telefon ar­qy­ly tildesý múmkin emes. Bul rette Kólqaınar aýyldyq okrýgi­niń ákimi Asylbek Qona­rov turǵyndardyń uıymdas­ty­rýymen qazirgi kezde ınternet máselesin sheshýdiń jolyn qarastyryp jatqanyn jet­kizdi. Shynynda da, ınternet máselesi bıyl sheshilmese, jańa oqý jylynda kópshiliktiń taǵy da kópir jaǵalap ketý qaýpi bar. Internettiń zary ótken turǵyndar: «Artta qalǵan aýyl bol­dyq, bizge eshkim kóńil bólmeıdi», dep kúıinedi.