Qazaqtyń «bulbul úndi» ánshisi atanǵan Kúlásh Baıseıitova jaıly kóp serııaly fılm «Habar» telearnasynan kórsetilgende soltústikqazaqstandyq ónersúıer qaýymnyń qýanbaǵany kemde-kem shyǵar. Aralarynda tańdanysyn jasyrmaǵandar da bolǵany shúbásiz. О́ıtkeni, tarıhı-ómirbaıandyq telehıkaıadaǵy basty róldi Qyzyljar óńirinde 80 jylǵa jýyq jumys istep kele jatqan Ábý Dosmuhambetov atyndaǵy oblystyq daryndy balalarǵa mamandandyrylǵan mektep-ınternattyń túlegi Áıgerim Ýaljanova somdaǵan edi. Jerlesteri ony Sámenova tegimen, kóptegen baıqaýlardyń jeńimpazy retinde tanıtyn. Solardyń ishinde Semeı qalasynda ótken respýblıkalyq Abaı oqýlary men halyqaralyq «Boztorǵaı» ánshiler baıqaýynyń dıplomanty retinde jaqsy biletin. Mektepti bitirgennen keıin Almaty qalasyndaǵy T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyn tańdady. Ony támamdaǵan soń eńbek jolyn «Aqsaraı» jastar teatrynda aktrısa bolyp bastap, kóptegen qoıylymdarda basty rólderdi oınady. Áli kúnge deıin «Qyz Jibek» spektaklindegi Jibektiń róli erekshe ystyq. Kıno sahnasynda Kúláshti beıneleý arqyly respýblıka jurtshylyǵyna basqa qyrynan tanyldy. Onyń ár sózinen tańdap alǵan mamandyǵyna degen erekshe qushtarlyq pen ińkárlik ańǵarylyp turdy. О́mirdegi jáne ónerdegi Kúlásh jaıly syr sabaqtadyq.
Qazaqtyń «bulbul úndi» ánshisi atanǵan Kúlásh Baıseıitova jaıly kóp serııaly fılm «Habar» telearnasynan kórsetilgende soltústikqazaqstandyq ónersúıer qaýymnyń qýanbaǵany kemde-kem shyǵar. Aralarynda tańdanysyn jasyrmaǵandar da bolǵany shúbásiz. О́ıtkeni, tarıhı-ómirbaıandyq telehıkaıadaǵy basty róldi Qyzyljar óńirinde 80 jylǵa jýyq jumys istep kele jatqan Ábý Dosmuhambetov atyndaǵy oblystyq daryndy balalarǵa mamandandyrylǵan mektep-ınternattyń túlegi Áıgerim Ýaljanova somdaǵan edi. Jerlesteri ony Sámenova tegimen, kóptegen baıqaýlardyń jeńimpazy retinde tanıtyn. Solardyń ishinde Semeı qalasynda ótken respýblıkalyq Abaı oqýlary men halyqaralyq «Boztorǵaı» ánshiler baıqaýynyń dıplomanty retinde jaqsy biletin. Mektepti bitirgennen keıin Almaty qalasyndaǵy T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyn tańdady. Ony támamdaǵan soń eńbek jolyn «Aqsaraı» jastar teatrynda aktrısa bolyp bastap, kóptegen qoıylymdarda basty rólderdi oınady. Áli kúnge deıin «Qyz Jibek» spektaklindegi Jibektiń róli erekshe ystyq. Kıno sahnasynda Kúláshti beıneleý arqyly respýblıka jurtshylyǵyna basqa qyrynan tanyldy. Onyń ár sózinen tańdap alǵan mamandyǵyna degen erekshe qushtarlyq pen ińkárlik ańǵarylyp turdy. О́mirdegi jáne ónerdegi Kúlásh jaıly syr sabaqtadyq.
– Áıgerim, aldymen ósken jeriń, tálim-tárbıe alǵan ortań jaıly aıtsań?
– Aqqaıyń aýdanyndaǵy Kókterek aýylynyń týmasymyn. Bálkim, bala kezden ónerge degen mahabbatymdy tabıǵaty tamasha, aýasy taza «aqqaıyńdar ólkesi» oıatqan shyǵar. Ekinshiden, ájem eshkimge uqsamaıtyn daýsymen halyq ánderin tamyljyta shyrqaǵanda aspandaǵy qaz jerge qonǵandaı áserge bólenetinmin. Ákem án salýmen qatar dombyrany, gıtarany sheber tartatyn. Mine, osyndaı otbasynyń, ortanyń tárbıesin boıǵa sińire júrip, óner, án kóginde terbetilip óstim. Mektep-ınternatta oqyp júrgenimde ustazdarym ónerge degen beıimimdi odan ári jetildirip, túrli saıystarǵa úzbeı qatystyryp júrdi. Ásirese, qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi Kúlásh Jetpisbaıqyzy men án úıirmesiniń jetekshisi Almagúl Esenqyzynyń jasaǵan jaqsylyǵy men sharapatyn esh umytpaımyn. Qysqasha aıtqanda, ádebıet pen ónerge degen qyzyǵýshylyǵym osylaı qalyptasty. Mamandyq tańdaǵanda kóp oılanǵan joqpyn. Aktrısa bolamyn degen sheshimge birden toqtaldym.
– San qyrly óner ıesi Bıbigúl Tólegenova sııaqty ǵajaıyp ustazdan dáris alýyń ánshilik qarym-qabiletińdi de ushtaı túsken shyǵar?
– Árıne. Qurmanǵazy atyndaǵy qazaq ulttyq konservatorııasynda bir jyldaı opera án ónerinen tálim aldym. Júris-turysymen de, sózimen de úlken tárbıe bere bilgen, boıymdaǵy buıyǵyp jatqan ánshilik ónerime jol ashqan apaıymyzben toǵystyrǵan taǵdyryma rızamyn, myń shúkirshilik etemin. Ol kisiden alǵan bilimim, tálimim ómir boıy azyq bolyp keledi.
– Kózi tirisinde aty ańyzǵa aınalǵan daryn ıesi Kúlásh Baıseıitovaǵa syrt kelbetińniń qatty uqsaýy basty rólge taǵaıyndalýyńdy sheshpegen bolar, sirá? Jalpy, bul rólge qalaı tańdaldyń?
– Qyzym dúnıege kelip, akterlikten biraz qol úzińkirep qaldym. Biraq, soǵan qaramastan, reti kelse, túrli kastıngterge qatysyp júrdim. «Ǵashyq júrek» degen fılmniń kastıngine qatystym. Odan qońyraý shalynyp, tanymal prodıýser Baıan Esentaeva túsirgeli jatqan «Ostorojno, korova» (rejısser Asqar Uzabaev) atty fılmine aýyl kelininiń rólin oınaýǵa shaqyrdy. Fılmge túsip júrgenimde Baıannyń ózi arnaıy kelip, Kúlásh Baıseıitova jóninde kıno túsirgeli jatqanyn, soǵan akterlik synamaǵa qatysýǵa shaqyrdy. Ataqty aktrısaǵa uqsaıtynymdy aıtyp, qýantqanmen túse almaıtynymdy birden aıttym. Sebebi, fılm Oral qalasynda túsiriletindikten, otbasy jaǵdaıyna baılanysty bara almaıtyn edim. Keıin fılmniń rejısseri ózi habarlasqannan soń oılana kele túsýge kelisim berdim.
– Kıeli de qıyn óner jolyna endi túsken, tájirıbesi az saǵan ult maqtanyshynyń tulǵasyn beıneleý qanshalyqty aýyr boldy?
– Shynyn aıtsam, bastapqyda qatty qobaljydym. Úıde balamen otyryp qalǵannan keıin ózimdi zamana kóshinen keıin qalǵandaı sezindim. Qashan Oral qalasyna jetkenshe abyrjydym. Túsirilimniń alǵashqy kúnderinde boıymdy bılegen senimsizdik, qorqynysh áp-sátte ǵaıyp boldy. Soǵan qaraǵanda apaıymyzdyń arýaǵy jebegen bolar deımin.Árıne, Kúláshtaı dara tulǵany somdaý qaı ártiske bolmasyn ońaı túspesi anyq. Men de qatty qınaldym. Rólge boılaı enip, shynaıy shyǵarý úshin kóp izdenýge, bar qabiletimdi sarqa jumsaýǵa týra keldi. Qazaq operasy jaryq juldyzynyń taǵdyry kúrdeli bolǵany belgili. О́ner jolynda talaı pendeshilikti bastan keshirdi. Bıbigúl apaıdan alǵan bilimimniń paıdasy kóp tıdi. Kınoda án aıtpasam da, opera ánshisiniń sahnada júrip-turýy, ózindik ustaý máneri maǵan tanys bolatyn. Meniń daýsym koloratýralyq soprano. Soǵan qaramastan birinshi serııada «Aq-darıǵa», «Balqadısha» ánderin ózim shyrqadym.
– Fılmdi kórip otyryp, qandaı sezimde boldyń?
– San qıly áserge bólendim. Halyq pir tutatyn Kúlásh Baıseıitovanyń beınesin durys somdaı aldym ba degen ekiudaı oı qatty mazalaǵany ras. Onyń ádil baǵasyn kórermen berer. Jurtshylyqtyń, synshylardyń baǵalaýynsha jaman shyqpaǵan tárizdi. Fılmdi kórgen otbasym: «Rólińdi jaqsy somdadyń. О́zińdi erkin ustadyń», dep aıtyp jatty. Ásirese, qyzym Aıaýlym qatty qýandy. «Mama, júrińiz, «Kúlásh» bastaldy», – dep mýltfılmderin kórmesten jeteleı jóneledi.
– Aldaǵy maqsatyń qandaı?
– Belgili prodıýserlerdiń fılmine túsý, basty róldi oınaý, sheberligimdi shyńdap, ekinshi tynysymdy ashqandaı sezinemin. Eń bastysy, ózime degen senimdilik paıda boldy. О́ner úshin jaralǵanymdy túsindim. Qazaqtyń sahna jáne kıno óneriniń damýyna septigim tıip jatsa, odan asqan baqyt joq shyǵar. Sahnada Qyz Jibekti, kınoda Kúláshti beıneleýimdi jaqsy yrymǵa balaımyn.
– Áńgimeńe rahmet.
Baqytjan JOLDASQYZY,
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan».
Soltústik Qazaqstan oblysy.
