...úlgi alýǵa úndeıdi
Bet túzeıtin aǵalarymyz kóp bolsyn
Muhamedqalı Qabylbekuly Qazambaev 1956 jyly 1 jeltoqsanda Pavlodar oblysynyń Ertis aýdanyna qarasty Kýtýzov keńsharynda dúnıege keldi. 1974 jyly orta mektepti támamdaǵan soń, Saratov qalasyndaǵy avıasııalyq ýchılıshege oqýǵa túsip, ony oıdaǵydaı bitirgennen keıin qyzmetin Orta Azııa áskerı okrýginiń Jambyl, qazirgi Taraz qalasyndaǵy 73-shi áskerı polkinde jalǵastyrady.
1979-1981 jyldary Aýǵanstandaǵy Keńes áskerleriniń shekteýli kontıngenti quramynda qyzmet atqardy. 1980 jyly osy eldegi áskerı qımyldarda kórsetken erligi úshin Qyzyl Juldyz ordenimen, al 2006 jyly jeke quramdy sheber oqyp-úıretkeni úshin «Aıbyn» ordenimen marapattaldy.
2007 jyly Áýe qorǵanysy kúshteriniń bas shtab bastyǵy bolyp taǵaıyndaldy. 2009 jyly kandıdattyq dıssertasııasyn oıdaǵydaı qorǵap, keıin zapastaǵy polkovnık retinde zeınetkerlikke shyǵyp, Áskerı strategııalyq zertteýler aksıonerlik ortalyǵynda jumysyn jalǵastyrdy. Al 2015 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetine qyzmetke shaqyryldy. Muhamedqalı Qabylbekulynyń basshylyǵymen osy joǵary oqý ornynda qyrýar jumys atqaryldy.
Zaıyby Gúlnar Ábetaıqyzymen baqytty ǵúmyr keship, eki bala tárbıelep ósirdi. Nemereleriniń qyzyǵyn kórip otyr.
О́tkensiz bolashaq joq demekshi, bul shaǵyn jazbany tarıhtan syr aqtaryp, óskeleń urpaqqa tárbıe men úlgi bolsyn degen izgi oımen jazyp otyrmyn.
Asylbek AMANDYQULY
TARAZ
...ókinishin jetkizedi
«Jazyqsyz japa shekkenderge» janashyr qajet
Kúnparaqty aqtaryp otyrsam, osydan týra on jyl buryn «Egemen Qazaqstan»-ǵa «Sózi shyn, syqaǵy tyń» atty maqala jazyppyn. Aǵa gazettiń shekpeninen shyqqan qalamger sol jyly 60-tyń asqarynan asqan edi. Oǵan aǵyn sýdaı zýlap ótken taǵy on jyldy qosaıyq. Qazyhan da bul kúnderi 70-tiń jelkesine minipti-aý. «Sońyńnan ergenderge qarap, qartaıǵanyńdy bilesiń» degen ǵoı.
Ýaqyt shirkinde baılam bar ma. Osydan 30-40 jyl buryn Qazyhan ekeýmiz «Jazyqsyz japa shekkender» degen atpen naqaqtan sottalǵan 22 400 adam týraly kitap basyp shyǵarýǵa demeýshi izdegenbiz. ALJIR ortalyǵyna deıin bardyq. Ol sol eńbekti sarymaıdaı saqtap keledi. Al «Solaqaı saıasat» degen atpen shyqqan 28 tom – sol eńbektiń jemisi.
Jasy 70-ke kelgen Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, 70 kitaptyń avtory Qazyhan Áshkeni Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵynda qandaı «sybaǵa» kútip tur eken? Kitapty qalyń oqyrmanǵa taratý úshin qolushyn sozatyn jomart jan tabylar ma?! О́ıtkeni bul kitapty oqyǵan da, oqymaǵan da armanda.
Q.Áshkedeı segiz qyrly, bir syrly azamattyń ultjandylyǵy men eńbekqorlyǵyn, bala-shaǵasynyń aýzynan jyryp Alashty tiriltkenin joǵary baǵalaý kerek-aq. Buǵan el aǵalary ne der eken? Siz ne deısiz?
Tabyl QULIIаS,
Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, satırık-jazýshy
NUR-SULTAN
...oıyn ortaǵa salady
Jaratqannan kúder úzbeıik, aǵaıyn!
Búginde adamzat aýyr kúnderdi basynan keship jatyr. Alty qurlyqty aýyzdyqtaǵan aýyr kesel alapat kúshin kórsetip tur. Muny árkim ártúrli boljap, san-saqqa joryǵysy keledi.
Biraq bir nárse sanany mazalap qoıar emes. Adamzat sońǵy ýaqyttarda (shamasy, shırek ǵasyrdan astam kólemde bolar) adamdyqtan – óziniń kim ekenin, bu dúnıege ne maqsatpen kelgenin tanýdan alystap ketken joq pa degen suraq kómeıde irkile beretini bar. Álemdi álekke salǵan bul indet adamzattyń óz qolymen jasaǵan «ıgi de izgi ǵylymynyń» «nátıjesi» deıtinder de tabylyp qalar, bálkim.
Munyń zardabyn tap basyp dál qazir eshkim de aıtyp bere almas. Buǵan Jaratqannyń adamzatqa jibergen taǵy bir syndarly synaǵy dep qaraǵan jón bolar. Damýdyń bıik shyńyndamyz degen Batys elderi de indettiń aldynda ázirge dármensizdik tanytyp otyr. Eger shyn myqty bolsa, munyń bir emin tappas pa? Ozyq medısınanyń jetistikteri men múmkindikteri qaıda qaldy sonda? Suraq kóp, naqty jaýap joq.
Qalaı desek te, bul – adamzattyń ortaq qaıǵy-qasireti. Adamı qundylyqtardy álsiretip, tipti joǵaltyp alǵan adamzat balasyna Qudaıdyń uly eskertýi bolýy da yqtımal. Sondyqtan adamzat aldaǵy kúnderde bir sát oılanyp, dúnıe baılyqpen emes, kerisinshe, bir-birimen birge bolmaqpen ólshenetinine den qoısa ǵana bul indettiń betin qaıtarar. Jaratqannan kúder úzbeý – adamdyq boryshymyz emes pe?!
Arman NÁDIRBAEV,
N.Kıikbaev atyndaǵy mektep-gımnazııa muǵalimi
Jambyl oblysy,
Baızaq aýdany
