Aımaqtar • 24 Tamyz, 2021

Inna atqarǵan ıgi ister

123 ret kórsetildi

«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasy jeńimpazdarynyń ótken ómir ótkelderi men baǵyndyrǵan bıik belesterine zer salyp kórgen adam tabystyń taban astynda kelmeıtinine kóz jetkize túsedi. Búginde irgeli sharýashylyqty bas­qaryp, elimizdiń ekonomı­ka­lyq-áleýmettik damýyna eleýli úles qosyp júrgen Inna Kor­nee­vanyń taǵdyry da qa­ıys­pas qaısar minez ben taban­dy eń­bektiń qospasynan órilgen.

Inna Robertovna osydan tórt-bes jyl buryn ǵana kúnuzaq qazan-oshaqtyń aınalasynan uzamaıtyn qarapaıym úı sharýasyndaǵy áıel edi. Dıqanshylyǵyn dúıim oblys bile­tin áıgili Korneevter áýletine ke­lin bop túskenine de biraz jyl ótken. Úıge kelimdi-ketimdi qonaq kóp. Sol kisilerdiń as-sýyn ázirlep beredi. Mu­nyń syrtynda bala tárbıesimen aına­lysady. Denısov aýdanyndaǵy Sver­dlov eldi mekenine ornalasqan «Kolos» JShS-in basqaratyn ákeli-ba­laly eki Aleksandr da tańnyń aty­­synan kúnniń batysyna deıin úı kórmeıdi. Biri qaıyn atasy, biri qu­daı qosqan qosaǵy – ekeýi de kúni boıy alqapta júredi. Inna syrttaǵy shar­ýaǵa bas qatyrmaıtyn. Áıel adam úshin otbasynyń berekesin qoryp, úıde sharýa basty atasy men erin kútip, tór­de­gi besigin terbetip otyrǵannan asqan baqyt bar ma? О́mir osylaısha bir qalyppen ótip jatty. Osy bir alań­syz kúnderimen qosh aıtysyp, ózi­niń de at jalyn tartyp minip, úlken sharýa­shy­lyqtyń tizginin ustaýǵa týra kele­ti­nin Inna ol kezde qaıdan bilsin...

Qudaı bir aınaldyrǵandy shyr aınal­dyrady degen ras, aldymen ir­geli sharýa­shylyqtyń negizin qalaǵan q­aıyn­atasy Aleksandr Anatolevıch qaı­tys boldy. Endi esin jııa bergende jubaıy Aleksandr Aleksandrovıch jaryq dúnıemen mezgilsiz qosh aıtysyp kete bardy.

Ákesi qaıtys bolǵannan keıin Alek­sandr etti mal basyn kóbeıtýge kúsh salǵan. Aýylǵa buryn-sońdy De­nı­sov aýdanynda bolmaǵan aberdın-angýs sıyrlaryn alyp kelgen. Arǵy tegi Shotlandııadan taraǵan asyl tu­qym­dy janýarlar qazir Sverdlovtan on shaqty shaqyrym qashyqta jatqan Aqsaı aýylyndaǵy fermada ósip-ónip jatyr. Aqsaı – burynǵy keńshardyń bólimshesi. Turǵyndar kóship ketken soń, mundaǵy jartylaı buzylyp, yrsıǵan qańqasy ǵana qalǵan alyp sıyr qoralarynyń ornyn qazir mal tu­ra­­tyn birneshe keń ǵımaraty, buzaý­lar­ǵa arnalǵan angary, aınalasy at shaptyrym bordaqylaý alańy, jabyq jemdeý qorasy bar zamanaýı keshen basqan. Qaladan kezdestiretin keń sa­raıǵa bergisiz malshylar úıi de osynda. Keshenniń ishinde birneshe qudyq bar. Sý malshylar turatyn úıge de, mal turatyn qoraǵa da osy qudyqtardan kelip tur.

Aleksandrdyń mezgilsiz qazasy In­nanyń qabyrǵasyn qaýsatyp-aq ketti. Jalǵyz ulyn qushaqtap asqar taýdaı er azamatynyń artynda ańyrap, qaıǵydan qan jutyp qalǵan jesir áıeldiń osynaý opasyz dúnıeni bir sát­te-aq tárk etip tastap ketkisi kelgen kezderi de bolǵan.

– Aleksandr qaıtqanda uzaq kúı­ze­liske tústim. О́zim úı sharýa­syn­­daǵy áıel­min, sońǵy jyldary ǵana jol­da­­syma anda-sanda kómek­te­se bas­ta­ǵan­myn. Ol meni aýdan orta­ly­ǵy­na keıbir qujattardy tirkeýge, tıisti me­­ke­melerdiń birine bir qaǵazdardy apa­­ryp berýge, bankke qujat aparýǵa ju­m­sap turatyn. Sharýashylyqty bas­qa­rý isine aralaspaıtynmyn. Biraq biz­­diń seriktestikke qarasty janar­maı ortalyǵy, ashana sııaqty qury­lym­dardyń bárinde 1-2 jyldan ju­mys istedim. Mundaǵy adamdardyń bárin tanımyn. Sondyqtan kóp oılanyp jatpastan, seriktestikti basqarý isine kirisip kettim. О́ıtkeni men eńse tik­temesem, sharýashylyq toqtap qa­la­dy. Jumysshylarǵa jumys kerek, j­a­laqy alý kerek. «Kolos» – osy aýyl­dy ustap turǵan jalǵyz sharýa­shy­­lyq. Sondyqtan seriktestik tarasa, aýyl da tarap ketedi. Naǵyz qıyn ke­zeńde kúırektikke salynyp jata ber­sem, joldasym jolǵa qoıyp ketken kásiporyn da, aýyl da birte-birte ydy­rap ketedi. Osylaısha, ózime úlken jaýap­kershilik júktelgenin túsindim. Boıymdy jınap alyp, dereý jumysqa kirisip kettim, - dedi Inna Robertovna.

Sverdlov aýylynda shirkeý tur­ǵy­­zyp, eski mektepti qaıta qal­py­na keltirgen de osy «Kolos» serik­tes­­tigi. Inna da qarap qalǵan joq, shar­ýa­shylyqty basqarýdy qolǵa al­ǵan­nan keıin 2019 jyly bir jazda aýyl jastaryna úlken stadıon sa­­lyp berdi. Bul stadıonda jyl sa­ıyn Aleksandr Korneevti eske alý týr­­nıri ótip turady. Kásipker aýyl sportyn damytý maqsatynda kish­ken­taı balalardy sportqa baýlıtyn bapker alǵyzǵan. Qazir aýyl bala­lary birneshe sport túrinen jat­ty­ǵý jasap júr. Aýylda bala az. Soǵan qaramastan, Sverdlov jastary aýdan­dyq jarystarda jeńiske jetip júr. Taıaý­da Inna aýyl kóshelerine jaryq ornat­ty. Munyń syrtynda, stadıon men shirkeýdiń kútimin de óz moınyna alyp otyr.

– «Kolos» seriktestigin qurý, úlken shar­ýashylyqty qalyptastyryp, da­my­tý jolynda men úshin eki birdeı aıaý­ly adam ómiriniń sońyna deıin kúsh-jigerin sarp etti. 2013 jyly Aleksandr Anatolevıch, 2017 jyly Sasha qaıtys boldy. Sondyqtan meniń olar­dyń isin ári qaraı jalǵastyrmaı, orta jolda toqtatyp tastaýǵa haqym bol­mady. Qazir ulym er jetip keledi. Onyń osy seriktestiktiń tizginine ıe bola­tyn kún de alys emes dep úmit­te­nemin. Men – áke men balanyń ara­syndaǵy urpaq sabaqtastyǵy úzi­lip qala jazdaǵan kezde dánekerlik min­detimdi atqarýǵa kelgen aralyq býyn ǵanamyn. Eń qıyn kezeńde osy aýyl­daǵy kópshilik turǵyndardyń, jer­gilikti mamandardyń qoldaýyna súıen­dim. Sondyqtan bizdiń aýyldy tur­ǵyndardyń bárine ortaq maqsatqa ju­mylǵan úlken otbasy desem bolady, – dedi seriktestik basshysy.

Búginde Inna Korneeva basqaratyn serik­testik asyl tuqymdy mal sharýa­shy­lyǵyn damytý boıynsha selek­sııa­lyq jumystar júrgizýmen aınalysa­dy.

Kásipker byltyr fermaǵa kún­nen qýat alatyn qurylǵy ornatqan. Aıtýynsha, jasyl tehnologııany paı­da­­lana bastaǵaly fermanyń shy­ǵyny da aıtarlyqtaı azaıǵan.

– Birinshiden, sharýashylyǵymyz shalǵaı jerde ornalasqandyqtan, bizge kún kózinen qýat alatyn batareıa­lardy paıdalanýdan basqa amal joq. О́ıtkeni elektr jelisi alys, baǵana or­na­typ, jeli tartý asa qymbatqa túsedi. Biz fermadaǵy qudyqtardan tórt jyl boıy generator arqyly sý tar­typ keldik. Bul da kóp shyǵyndy kerek etedi. Tek sý alý úshin jylyna 15 tonna solıarka shyǵyndaıtynbyz. Janarmaıdyń qazirgi baǵasymen esep­te­sek, buǵan az aqsha ketpeıdi. Gene­ra­torlar kúni-túni gúrildep turady, bul da bir yńǵaısyzdyq týǵyzatyn jaǵ­daı. Sosyn birinen soń biri syna beredi, ony únemi jóndep otyrý kerek. Bir generatordyń ózi eki mln teńge turady, ony jóndeý úshin de biraz aqsha kerek. Endi mine kún panelderin ornatqanymyzǵa úsh jyl ótti. Osy úsh jyldyń ishinde kúnnen qýat alatyn zamanaýı qurylǵy ózin ózi aqtap shyqty. Munyń syrtynda, kún batareıalary beretin elektr qýaty tegin, ol úshin aqsha shyǵyndaýdyń qajeti joq, tek jylyna bir-eki ret akkýmýlıatorlardy jańalap qoıamyz. Buǵan ketetin shyǵyn dızeldi generatorǵa ketetin shyǵynmen salystyrǵanda kók tıyn bop qalady, - dedi I.Korneeva.

Bıylǵy qýańshylyq Denısov aýda­ny­na da aýyr tıdi. Bul óńirde qar erigennen keıin eki aı boıy bir tamshy jańbyr tambady. Eń alǵashqy jaýyn shildede ǵana jaýdy.

– Ol jaýyn paıdasyn da, zııanyn da keltirdi desek bolady. Qazir biz egindi birden oryp ala almaı jatyrmyz. О́ıtkeni shildeniń sońyndaǵy aq jaýynnan keıin bıdaıdyń sabaǵy áli jasyl bolyp tur. Sondyqtan, aldymen, sabaqty jyǵyp alyp, kepken soń ǵana dánin jınap jatyrmyz. Bul da janarmaı shyǵynyn eki ese arttyrady. Soǵan qaramastan, «Kolos» JShS-de jumys isteıtin 126 adamnyń úıine jemshóp, saban sııaqty qysqy mal azyǵyn tegin túsirip berdik, – dedi kásipker.

Inna Korneeva bıyl «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy atandy.

«Aıtýly jobada jeńiske jetkenim – eń aldymen, kezinde maǵan úlken qoldaý kórsetken aýyldastarymnyń eńbe­giniń nátıjesi dep bilemin. Búgin­de aýylda jaqsy ómir súrýge bolady. Sondyqtan, ásirese, shalǵaı eldi me­kenderdi kórkeıtýge kúsh jumsaý kerek. О́ıtkeni aýyl sharýashylyǵy – bútin ekonomıkamyzdyń ajyramas eń mańyzdy bóligi. Aýyl quldyrasa, ekonomıka da tyǵyryqqa tireledi», deıdi joba jeńimpazy.

Qostanaı oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar