Naýaı eńbekteri tanystyryldy

О́zbekstan Jazýshylar oda­ǵyn­da ótken alqaly jıyn­ǵa Halyqaralyq Túrki akade­mııa­­synyń prezıdenti Darhan Qydyráli, Qazaqstan Respýb­lıka­sy­nyń О́zbekstan Respýb­lıka­syndaǵy Tótenshe jáne О́ki­let­ti Elshisi Darhan Saty­bal­dy, О́zbekstan Respýblıkasy Mınıstr­ler kabınetiniń Rýha­nııat, memlekettik til departa­men­ti basshysy Abdýgappor Kır­­gızbaev, Halyqqa bilim berý mı­nıstri­niń birinshi orynbasary Ýsmon Sharıfhodjaev, О́zbekstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Sırodjıddın Saııd, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ıns­tıtýtynyń dırektory Kenje­han Matyjanov, «Qoljazba jáne folklortaný» ǵylymı-ınnovasııalyq or­talyǵynyń dırektory Tór­áli Qydyr, sonymen qatar О́zbek­stan Úkimetiniń laýazymdy tulǵalary, qazaq jáne ózbek zııaly qaýym ókilderi qatysty.

«Túrki tili degende aldymen esimizge Bilge Tonykók, Mahmud Qashqarı, Júsip Balasaǵunı sekildi danalarymyz oralady. Sol babalarynyń jolyn úz­beı jalǵaǵan, ana tiliniń óri­sin keńitip, yrysyn tasytyp jańa arnaǵa shyǵarǵan Álisher Naýaı da túrki tiliniń alyp atasy sanalady. Daraboz danyshpan Álisher Naýaı ana tiliniń jaýharlaryn óziniń shyǵar­malarynda jarqyratyp qol­danyp, túrki tilin ǵylym men bilimniń, klassıkalyq ádebıet pen ónerdiń tiline aınaldyrýǵa berik irgetas qalap, tarıhı-rý­hanı sony betburys jasa­ǵan aımańdaı tulǵa bolady», dedi Halyqaralyq Túrki akademııa­synyń prezıdenti Darhan Qydyr­áli sóılegen sózinde.

О́z kezeginde Qazaqstannyń О́zbekstandaǵy elshisi Darhan Satybaldy baýyrlas elder arasyndaǵy dostyq, tatý kórshilik jáne strategııalyq seriktestik qatynastardyń joǵary deńgeıde ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, mádenı-gýmanıtarlyq saladaǵy yntymaqtastyqqa erekshe nazar aýdarylyp keledi.

«Búgingi shara – ádebıet pen óner salasyndaǵy bekem baýyr­lastyq pen yntymaqtastyq baılanystarynyń taǵy bir dáleli. Uly aqynnyń tereń týyndylary bizdiń elder arasyndaǵy ádebı baılanystyń altyn kópiri­ne aınalatyny sózsiz», dep atap ótti qazaqstandyq dıplomat.

Aıta ketý kerek, danyshpan aqyn Álisher Naýaıdyń jıynǵa qatysýshylardyń nazaryna usy­nylǵan «Hamsa» jınaǵy­na kór­nekti aqyn, Qazaqstan Mem­lekettik syılyǵynyń laý­rea­ty, «Parasat» ordeniniń ıe­geri Nesipbek Aıtuly aýdarǵan «Láıli – Májnún», «Eskendir qor­ǵany» das­­tandary engizilgen.

Sonymen qatar Á.Naýaıdyń «Mýhákámátýl-lýǵátáın» (Eki til týraly pikir) atty eńbegi Túrki aka­de­mııasynyń qoldaýymen alǵash ret qazaq tiline tolyq aýdary­lyp, translıterasııasy jáne faksı­mılesimen birge jeke kitap retin­de jaryq kórdi. Biregeı basylymdy baspaǵa bel­gili ǵalym Tóráli Qydyr ázir­ledi. Álisher Naýaıdiń bul shyǵar­masynyń túrkitaný salasynda alar orny erekshe. Eki (túrki hám parsy) tildiń tabıǵatyn tereń zerdelegen aqyn osy eńbegi arqyly túrki ádebı tiliniń baı sózdik qory men poetıkalyq qýatyn naqty mysaldar arqyly jetkizip bergen.

Budan bólek Halyqaralyq Túrki akademııasy uly aqynnyń túbi bir túrki tiline aýdarylǵan tań­damaly týyndylaryn jınaq­tap, «Ǵazaldar» jınaǵyn jaryq­qa shyǵardy. Atalǵan kitapqa Áli­sher Naýaıdyń on bir tildegi óleń­deri engizildi.

Basqosý aıasynda baýyrlas el­derdiń rýhanı baılanysy­na qosqan zor úlesi úshin Naýaı ǵazal­darynyń aýdarma­laryn jı­naqtaǵan kórnekti aqyn, О́zbek­stannyń halyq jazýshy­sy Mý­hammad Alı jáne qazaqtyń uly aqyny Abaıdyń Qarasózderin ózbek tiline aýdarǵan belgili ǵalym Qozoqboı Iýldashev jáne Ibodýlla Mırzaev Halyqaralyq Túrki akademııasynyń arnaıy medalimen marapattaldy.