Ekologııa • 22 Qyrkúıek, 2021

Jahandyq naýqanǵa mańyzdy úles

18 ret kórsetildi

Qazaqstandaǵy Eýropalyq odaq ókildiginiń, Nıderland Koroldigi elshiliginiń jáne Qazaqstandaǵy Estonııa elshiliginiń qyzmetkerleri astanalyqtarmen birlesip, Esil ózeniniń jaǵasyn qoqystan tazartty.

Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń qoldaýymen ótken senbilikte 620 kılogramm qoqys jınaldy. Atalǵan ekologııalyq bastamaǵa 70-ke jýyq adam qatysty. Olardyń arasynda Nur-Cultan qalasynyń ákimdigi, EO elshilikteriniń, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi, eko-eriktiler, jýrnalıster men Qazaqstan astanasynyń janashyr turǵyndary boldy. Shyny jáne plastıkalyq qaldyqtar Clean City NC kompanııasynyń kómegimen ári qaraı óńdeýge jóneltildi.

Eýropalyq odaqtyń Qazaqstandaǵy elshisi Kestýtıs Iаnkaýskas uıymnyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qatysty ustanymyn baıandap berdi.

«EO sý aıdyndaryndaǵy lastanýdy, sonyń ishinde plastıkti azaıtý jáne al­dyn alý jónindegi jahandyq qozǵa­lys­tyń bas­ta­­mashysy boldy. Búgin #EUBeachCleanup naýqany aıasynda biz Nur-Sultandaǵy Esil ózenin tazalaýǵa az da bolsa mańyzdy úles qostyq. Naý­qan­nyń maqsaty – qoǵam­nyń nazaryn osy máselege aýdaryp, adamdar­dy qor­shaǵan ortaǵa qamqor bolýǵa sha­qy­rý. EO kóptegen óńirlik jobalar men baǵ­dar­la­ma­lar sheńberinde óz kó­megi men tá­ji­rı­besin usyna otyryp, Qazaqstannyń «jasyl ekonomıka» modeline kóshýin qoldaýdy jalǵastyra bermek», dedi Kestýtıs Iаnkaýskas.

 EO jyl saıyn qyrkúıek aıynda búkil álem boıynsha muhıttardyń las­tanýy máselesin kóterip, belsendilik tanytyp, osy máselege halyqtyń nazaryn basa aýdarý maqsatynda arnaıy naýqan uıym­dastyrady. Bul qadam arqyly tabı­ǵatty jáne bıoalýantúrlilikti qorǵaýǵa baǵyttalǵan turaqty damýdyń birneshe maqsatyna qol jetkizýge bolady. Qazan aıynda ótetin BUU konferensııasyna daıyndyq aıasynda bıylǵy naýqan bıologııalyq áralýandyqqa arnalǵan.

Qazir taza aýyz sý máselesi planetanyń halqy kóp shoǵyrlanǵan qalalarynda óte mańyzdy bolyp otyr. Nıderland Ko­rol­digi NL Waterway Cleanup naýqany aıa­synda osy máselege nazar aýdarýǵa sha­qyra­dy. Nur-Sultandaǵy Nıderland Korol­diginiń ýaqytsha senimdi ókili Naýt van Vaýdenberg iri qalalardaǵy aýyz sý máselesi kúnnen-kúnge ózekti bo­la be­retinin málimdedi.

 «Boljamǵa sáıkes, 2050 jyly álem halqynyń 68%-y qalalarda turatyn bolady. Bul sý men qaldyqtar máselesin tez arada sheshýdi odan ári ózekti etedi, óıt­­keni qalalar taza sýsyz tirshilik ete al­m­aı­dy. Bul Nıderland eli úshin de óte ma­ńyz­dy másele. Bizdiń el aýmaǵynyń úshten biri teńiz deńgeıinen tómen bol­ǵan­dyqtan, sý – Gollandııa tarıhy men má­de­nıetiniń ma­ńyzdy bóligi. Klımattyń óz­ge­rýi men jyldam ýrbandalý bizge she­shimi kúttir­meıtin jańa qıyndyqtar men júgi aýyr mindetterdi júkteıdi. Son­dyq­tan Nıder­land Dúnıejúzilik taza­lyq kú­nin­de bir­qa­tar sharany usynady. Sol se­bepti búkil álem­­de NL Waterway Cleanups naý­qan­da­ryn uıym­d­astyrady. Bú­gin Nur-Sul­tanda árip­­tes­­terimizben birge Esil óze­nin tazartý­ǵa kó­ńil bóldik. Osy­laı­sha, biz tu­raqty qa­la­­lar úshin taza sýdy barlyq jer­de qol je­tim­­di etýge shaqyr­ǵymyz keledi», dedi Nı­­der­­land eliniń Qazaq­standaǵy ókiletti ókili.

Bul senbilik Estonııa bastamashy bolǵan halyqaralyq ekologııalyq qoz­ǵa­lys – Dúnıejúzilik tazalyq kúni qar­sańynda ótti.

«Dúnıejúzilik tazalyq kúni – bizdiń zama­nymyzdyń eń iri azamattyq qozǵa­lys­tarynyń biri, ol búkil álem boıynsha 180 eldiń azamattaryn jer sharyn taza­laý maqsatynda biriktiredi. Bul kúni búkil álemdegi belsendiler qorshaǵan ortany lastanýdan tazartý úshin jınalyp, jaǵa­jaılardy, ózenderdi, ormandardy jáne kóshelerdi qoqystan tazartady. Bul álemdi ózgertýge baǵyttalǵan shaǵyn ǵana joba Estonııada 2008 jyly paıda boldy, bes saǵat ishinde búkil eldi tazartý úshin 50 000 adam jınalǵan. 2019 jyly 21,2 mıllıon ekobelsendi búkil álemde 36 saǵattyq tazartý tolqynyna qosylǵan edi. Ol Jańa Zelandııada bastalyp, Gavaıda aıaqtalyp, búkil álemdi sharlady deýge bolady», dedi Estonııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Toomas Tırs.

 

Sońǵy jańalyqtar

QHL: «Barys» «Vıtıazge» jol berdi

Hokkeı • Búgin, 19:35

«Egemenge» jazylyńyz – syılyq utyp alyńyz!

Egemen Qazaqstan • Búgin, 19:08

Kýrchatovta AES salynýy múmkin

Qazaqstan • Búgin, 18:02

Qyrǵyzstanda tynyshtyq kúni ornady

Álem • Búgin, 12:30

Koronavırýstyń jańa shtammyna ataý berildi

Koronavırýs • Búgin, 11:37

Vaksına saldyrǵandar sany artty

Koronavırýs • Búgin, 09:35

Pavlodar oblylysy «qyzyl» aımaqtan shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:16

905 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:08

Uqsas jańalyqtar