Qońyr áýen

Tabıǵaty kórkem Alataýdyń ete­gindegi alaqandaı Qarabulaq degen aýyl­da týǵan talapty jas bala kúninen Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń janyndaǵy sýretshiler úıirmesine qatysyp, beıneleý óneriniń qyr-syryn meńgeredi. Ásirese, qylqalam sheberiniń shyǵarmashylyǵynda akvarel janry erekshe oryn alady. Akvarel degenimiz de keskindemeniń kórkem bir túri, ondaǵy boıaýlardyń ereksheligi – bulaq sýyndaı móldir­ligi. Munda aq boıaý múlde qolda­nyl­maıdy, ony aq qaǵazdyń ózi aýys­tyrady. Akvarel boıaýlary qol­danýǵa qarapaıym bolǵanymen, teh­nıka­sy – meılinshe kúrdeli. Aıta keteıik, akvarel boıaýyn I.Repın, T.Shev­chenko sekildi sańlaqtar óz jumys­tarynda keńirek paıdalansa, qazaq sýretshileri arasynda Á.Qas­teev pen A.Ǵalymbaeva sheber qoldanǵan. Al bizdiń keıipkerimiz osy janrdy bıik­ke kóterip, úlken mektep qalyp­tastyrdy.

Máselen, «Qaladaǵy qys», «Jaı­laýdaǵy tań», «Ile», «Jaılaý» atty akvarelmen salǵan kartınalarynda tabıǵattyń kórkem kelbetin aq kenepke dálme-dál túsirgen. Mundaǵy tabıǵat pen adamnyń názik baılanysyn shynaıy sabaqtastyra bilgen avtordyń qııaly men sheber­ligine tánti bolasyz.

Osy oraıda belgili ádebıet synshysy Saılaýbek Jumabek aǵamyz erterekte talantty tulǵa týraly jazǵan maqalasynda: «Sýretshiniń kúrmeýi qıyn, kóp ónerpazǵa ońaı­lyqpen quryq saldyrmas, al saldyra qalǵan kúnde de bas bilip, tiz­gin ustaı qoıýy ári ekitalaı, ári ne­ǵaı­bil, taýly jerdiń qubylmaly aýa­syndaı aýmaly-tókpeli minezdi akva­rel salasynda Úki aǵamyzdyń elimizdegi belgili sheberlerdiń bi­ri­­­nen sanalatyndyǵy kim-kimdi bol­­syn qyzyqtyrmaı, maqtanysh sezim týdyrmaı qoımaıdy...» dep tol­ǵanypty.

Úki Ájıev shyǵarmashylyǵy adamdy shynaıylyǵymen ǵana emes, san qyrlylyǵymen de baýrap áketedi. Ol beıneleý óneriniń ár janryna erkin baryp, tuǵyrly týyndylar qaldyrdy. Aıtalyq, «M.Áýezov», «Á.Qas­teev», «Stýdent qyz», «Avto­portret» sekildi jumystary portret janrynyń úzdik úlgilerine jatady. Munda avtor keıipkerdiń beınesi arqyly ishki jan álemin aıqara ashyp kórsetken. Sondaı-aq sýretshiniń «Ana oılary», «Qazaq madonnasy», «Áıeldiń portreti» sekildi kartınalaryndaǵy qazaq analarynyń boıyndaǵy erik-jigerge toly rýh pen ásemdikke súısinip qaraısyz.

Kórnekti qylqalam sheberi peızaj janryna da qamshy saldyrmaıdy. Mysaly, osy janrdaǵy «Assy jaılaýy», «Han-Táńir bókterinde», «Bıik taýly jaılaý», «Taý ishi», «Taý­daǵy erte kóktem», «Kólsaı», «Shi­lik alqaby» atty týyndylarynda týǵan jerdiń ǵajaıyp tabıǵaty sol móldiregen qalpynda túse qalǵan.

Úki aǵamyz kózi tirisinde biraz shet memleketterge saparlap, sonda turatyn halyqtyń bolmysy, dúnıe­tanymy, tabıǵaty jaıynda birneshe toptamany ómirge ákeldi. Osy tarapta avtordyń Japonııa, Mońǵolııa, Nıgerııa jáne Iýgoslavııaǵa barǵan­daǵy qylqalamynan týǵan kartınalarynan sol eldiń turmysy men adamdarynyń bolmysymen jaqyn tanys bolasyz.

Sonymen qatar sýretshiniń «Bu­hara», «Samarqan» serııalaryna engen «Shaıhanada», «Hıýa kóshesi», «Haý 1968 jyl» degen jumystarynda shyǵys halyqtary men qalalarynyń tirshiligin boıaý túsimen kórkem jetkizedi.

Ulttyq beıneleý ónerimizdiń damýyna zor úles qosqan talantty tulǵanyń týyndylary, búginde eli­mizde ǵana emes, AQSh, Fransııa, Ita­lııa, Germanııa, AQSh, Shveısarııa, Re­seı, Ońtústik Koreıa elderiniń áıgili óner murajaılarynda saqtalǵan.

Syrshyl sýret­shiniń shyǵarmashy­lyǵynan ulttyq boıaýdyń ıisi ańqyp turady, sodan bolar ony basqa qyl­qalam sheberimen salystyra almaı­syz. О́ıtkeni onyń týyndylaryn kórgende qazaqy qońyr áýen estil­gendeı kúı keshesiz.