05 Aqpan, 2014

Kelissózge Irannyń qatysqanyn qalaıdy

248 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Sharaına

0-41AQSh Reseıge Irannyń qatysýymen Sırııadaǵy jaǵdaıdy baqylaýǵa arnalǵan jańa kelissózder ótkizýdi usyndy. Al Qurama Shtattar óz tarapynan Saýd Arabııasy men Túrkııany shaqyrmaq nıette. Sońǵy eki el Sırııa oppozısııasyn jaqtaýshylar qatarynda ekeni belgili. AQSh-tyń pikirinshe, Iran janjaldasýshylardyń kelesi tarapynan, ıaǵnı Sırııa prezıdenti Bashar Asadtyń jaǵynan ókildik etýi tıis. Vashıngton kelissózderge Eýropalyq Odaq ókilderin shaqyrǵysy kelmeıtinin de bildirip úlgergen. Onyń ústine, Memlekettik departamenttiń «Jeneva-2» pishininde ótip jatqan konferensııadan da bas tartqysy joq. О́ıtkeni, ol kezdesýlerde janjaldasýshylardyń eki jaǵynan da – Sırııa bıliginen jáne oppozısııadan ókilder bar. «Jeneva-2» halyqaralyq konferensııasy Shveısarııada 22 qańtarda ashylǵany belgili.

Japonııa premerin «Azııa Gıtleri» dep atady

 Soltústik Koreıa Japonııa premer-mınıstri Sındzo Abeni «Azııa Gıtleri» dep atady. Bul týraly Koreıanyń ortalyq telegraf agenttigine silteme jasaı otyryp «Frans-press» agenttigi habarlady. Japonııa saıasatyna arnalǵan redaksııalyq maqala «Bul Azııa Gıtleriniń paıda bolýy ma?» dep atalypty. Maqalada Tokıonyń ózin kezindegi «fashıstik aqymaq» sekildi kórse­tip kele jatqany aıtylady. KHDR-diń atap kórsetkenindeı, Gıtler kommýnızmge qarsy is-qımyl tanytsa, Japonııa Phenıannyń ıadro­lyq baǵdarlamasy týraly ósek-aıańǵa jol berip otyr. Sóıtip, álemdik qoǵamdastyqtyń nazaryn óziniń «mılıtarıstik ambısııasynan» tysqary aýdarýǵa tyrysýda. Maqalada, sondaı-aq, Sındzo Aben­niń artynda «ýltraońshyl kúshter» turǵany da kóldeneń tartylady.

Ekstremızm úshin jazalaýdy qatańdatty

0-42Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın ekstremıstik is-áreketpen baılanys­ty qylmysqa eń az yqtımal jazany qatańdatatyn zańǵa qol qoıdy. Máselen, zańnyń jańa redaksııasynda ekstremızmge shaqyrǵany úshin sanksııanyń tómengi shegi burynǵy 100 myń rýbldiń ornyna 300 myń rýblge deıin nemese burynǵy 3 jyldyń ornyna 4 jylǵa deıin qataıtylyp otyr. Antıterrorlyq túzetýler paketimen jumys bastalǵaly biraz ýaqyt bolǵan edi. Biraq, ótken jyldyń jeltoqsanynda Volgograd qalasyndaǵy qatarynan jasalǵan eki teraktiden soń bul úderis jedeldetile túsken sekildi. Onyń ústine, Reseı bıligi 7 aqpanda bastalatyn Sochı Olımpıadasyna baılanysty da osyndaı qatań qadamǵa barýǵa májbúr bolǵany túsinikti. О́ıtkeni, Olımpıada qaýipsizdigi Reseı úshin úlken syn bolatyny anyq.

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

— AQSh-tyń Vashıngton shtatynda qoıma jumysshysy áýeli óziniń basshysyn atyp óltirip, keıin ózine qol salǵan. Vankýver qalasyndaǵy janjaldyń shyǵýyna ne sebep bolǵany belgisiz. Polısııa qaza tapqandardyń kim ekendikterin anyqtap úlgergen. — Gaza sektorymen shekarada Izraıl ofıseri qaza tapqan. Kapıtan Tal Nahmandy qatelesip óziniń qyzmetkeri atyp óltirgen. Aldyn ala málimet boıynsha, shekarany kúzetip júrgen áskerı qyzmetker kúdikti qozǵalysty baıqap qalyp, oq atsa kerek. Al ol óz ofıseri bolyp shyqqan. — Pákstannyń Peshavar qalasyndaǵy kınoteatrlardyń birine lańkester shabýyl jasap, oqıǵa saldarynan 5 adam oqqa ushsa, 30-y jaralanǵan. Al Pákistan armııasy shtab-páteriniń janyndaǵy lańkestikten kem degende 10 adam qaza tapqan. — Tájikstanda jezókshelikpen aınalysatyn áıelder sany arta túsken. Bul Áıelder isteri jónindegi komıtet ótkizgen máslıhatta jarııa etilgen. Basty sebep, eldegi nasharlaı túsken áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı delinip otyr. Tájikstanda bul ákimshilik-quqyq buzýshylyq dep sanalady.

Saılaý ótkenimen saıası daǵdarys qaldy

Taılandta jalpyulttyq saılaý qaqtyǵystar bolady degen kúdikke qaramastan, qantógissiz aıaqtaldy. Biraq, eldegi saıası jaǵdaı áli de bolsa kúrdeli kúıinde qalyp otyr. Endi oppozısııa úkimet basshysyn saılaý zańsyz ótti degen talap qoıýy yqtımal. О́ıtkeni, el astanasy Bangkok qalasy men eldiń ońtústiginde myńdaǵan daýys beretin kabınalar narazylyq bildirýshiler áreketteri saldarynan jumys istemegen. Osylaısha, mıllıondaǵan saılaýshylar óziniń saıası erkin bildirýge múmkindik tappaǵan. Sarapshylardyń pikirinshe, eldegi sottar men táýelsiz baqylaý organdary premer-mınıstr Iınglak Chınnavattyń otbasyna qarsy kóńil kúıde sekildi. Premer-mınıstrdiń qarsylastary qazirdiń ózinde saılaýdy zańsyz dep taný úshin negizdemeler izdestirip jatqanǵa uqsaıdy.

Qyrǵyz aǵaıyndarda taǵy da tártipsizdikter

0-43Qyrǵyzstannyń soltústigindegi Ystyqkól oblysynda ornalasqan Sarýý aıylynyń bir top turǵyny aýdandyq ishki ister basqarmasyna basa-kóktep kirip, mılısıonerdi soqqyǵa jyqqan. Bılik ókiline qatysty zorlyq-zombylyq kórsetildi degen bap boıynsha qylmystyq is qozǵalǵan.  Bul shabýyldyń aldynda eki kúndik narazylyq aksııasy uıymdastyrylyp, onyń barysynda aıyldyqtar Balyqshy – Qarakól strategııalyq avtotrassasyn jaýyp tastaǵan. Qazirgi kezde joldy ondaǵan adam bógep, tek jergilikti turǵyndardyń avtokólikterin ǵana jiberýde kórinedi. Al bul aksııaǵa ótken jyldyń qazan aıyndaǵy tártipsizdikke qatysy bar degen kúdikpen birneshe aıyl turǵynynyń qamaýǵa alynýy sebep bolypty.

Qatelesip sottalǵandardy aqtaý – oryndy is

2013 jyly AQSh-ta qatelesip sottalǵan 87 adam aqtap alynǵan. Bul Qurama Shtattar úshin rekordtyq kórsetkish bolyp tabylady. Aqtalǵandardyń jartysyna jýyǵy, ıaǵnı 40 adam kisi óltirgeni úshin jaza tartqandar eken. Máselen, 1983 jyly bir er adam kameralasyn pyshaqtap óltirgeni úshin ólim jazasyna kesilipti. Keıin qylmysty onyń jasamaǵany anyqtalǵan. Sondaı-aq, byltyr aqtalǵandardyń 17 paıyzy jasamaǵan qylmystaryn moıyndasa kerek. Ǵalymdardyń pikirinshe, mundaı nusqany kóp jaǵdaıda aıyptalǵandardyń advokattary usynady eken. Budan bólek, tergeýshilerdiń ustalǵandarǵa qysym kórsetip, jasamaǵan qylmystaryn moıyndaýǵa májbúrleıtinderi de anyqtalyp otyr.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.

Sońǵy jańalyqtar