2013 jylǵy 12 qazan, Astana qalasy
«Memlekettik mekemelerde býhgalterlik esep júrgizý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2010 jylǵy 3 tamyzdaǵy № 393 buıryǵyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjet kodeksi 116-babynyń 4-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. «Memlekettik mekemelerde býhgalterlik esep júrgizý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstriniń 2010 jylǵy 3 tamyzdaǵy № 393 buıryǵyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 25 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 6443 bolyp tirkelgen, 2010 jylǵy 14 qyrkúıektegi, 2010 jylǵy 17 qyrkúıektegi № 370-371, 374-375 (26214, 26218) «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan) mynadaı ózgerister men tolyqtyrýlar engizilsin: kórsetilgen buıryqpen bekitilgen Memlekettik mekemelerde býhgalterlik esep júrgizý erejesinde: 8-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «8. Bıýdjettik baǵdarlamalardyń ákimshileri bıýdjetti atqarý jónindegi ortalyq ýákiletti organmen kelisim boıynsha óz júıesiniń memlekettik mekemelerinde olardyń qyzmetiniń ereksheligin eskere otyryp jáne memlekettik mekemelerde býhgalterlik esep júrgizýdi jáne esep saıasatyn saqtaı otyryp, býhgalterlik esep jónindegi jalpy erejelerdi qoldaný tártibi týraly nusqaýlar berýi múmkin.»; 19- tarmaqtyń ekinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Materıaldyq jaýapty túlǵalar alǵashqy qújattardy eki danada jasalatyn Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi 2011 jylǵy 2 tamyzdaǵy № 390 buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 7126 bolyp tirkelgen) bekitilgen Memlekettik mekemeler úshin býhgalterlik qujattama nysandary albomynyń (budan ári – Nysandar albomy) 442-nysanyna sáıkes qujattardy berýdi tizilimge alý kezinde (kiris jáne shyǵys qujattary boıynsha jeke toltyrylady) eki danada taýar-materıaldyq qundylyqtardyń kirisi jáne shyєysy boıynsha alǵashqy qujattardy úsynady. Materıaldyq jaýapty túlǵanyń qatysýynda úsynylǵan alǵashqy qujattardyń rásimdelýiniń durystyǵy ótkizilgennen keıin tizilimniń bir danasy bas býhgalterdiń qolymen materıaldyq jaýapty tulǵaǵa qaıtarylady, ekinshi dana býhgalterlik qyzmet isterinde qalady.»; 21- tarmaqtyń tórtinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «3-memorıaldy order – 381 nysandar albomynda aqyly qyzmetterdiń qolma-qol aqshany baqylaý shoty (búdan ári - QBSh), demeýshilik, qaıyrymdylyq kómek QBSh, aqsha qarajatyn ýaqytsha ornalastyrý QBSh, shetel valıýtasyndaǵy shottaєy jáne syrtqy qaryzdar men granttar boıynsha bıýdjettik ınvestısııalyq jobanyń arnaıy shottaryndaєy aqsha qarajatyn esepke alý jónindegi jınaqtaý vedomosti; jergilikti ózin ózi basqarý QBSh, nysanaly qarjylandyrý QBSh;»; 25-tarmaqtyń 2) tarmaqshasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «2) memorıaldy orderdegi qateden týyndaǵan býhgalterlik balansty usyný sátine deıin anyqtalǵan qate sıpatyna qaraı qosymsha memorıaldy ordermen nemese «Qyzyl storno» tásili boıynsha túzetiledi. Qatelerdi túzetý boıynsha qosymsha býhgalterlik jazbalar, sondaı-aq «Qyzyl storno» tásilimen jasalǵan túzetýler memorıaldy orderlermen rásimdeledi, olarda ádettegi derektemelerden basqa osy memorıaldy ordermen túzetiletin memorıaldy orderdiń nómirine jáne kúnine silteme jasalady.»; 32-tarmaqtyń úshinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «Qyzmettiń úzdiksizdigi qaǵıdaty memlekettik mekeme bolashaqta jumys isteýge nıetti ekendigin, qyzmetti joıý qajettiligi nemese qyzmet aýqymyn anaǵurlym qysqartýǵa bolmaıtynyn bildiredi.»; 42-tarmaqtyń úshinshi bóligi alynyp tastalsyn; 49-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «49. Kináli tulǵalardyń esebinen jatqyzylǵan, memlekettik mekemeniń kassasyndaǵy aqsha qarajatynyń anyqtalǵan jetispeýshilikteriniń somasy 1262 «Qyzmetkerlerdiń ózge esep aıyrysý túrleri boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshegi» shotynyń debeti boıynsha jáne 1010 «Kassadaǵy aqsha qarajaty» shotynyń kredıti boıynsha kórsetiledi.»; mynadaı mazmundaǵy 55-1, 55-2-tarmaqtarmen tolyqtyrylsyn: «55-1. 1044 qosalqy shotynda «jergilikti ózin ózi basqarý QBSh» qosalqy shotynda Jergilikti memlekettik basqarý jáne jergilikti ózin ózi basqarý týraly zańnamaǵa sáıkes jergilikti ózin ózi basqarý fýnksııalaryn iske asyrý úshin aqshalardyń túsimderi men shyǵystary eskeriledi. Aqshalaı qarajattyń túsimi jergilikti ózin ózi basqarý QBSh 1044 «Jergilikti ózin ózi basqarý QBSh» qosalqy shotynyń debeti boıynsha jáne 6080 «Aıyrbastalmaǵan operasııalardan ózge shyǵystar» shotynyń kredıti boıynsha kórsetiledi. 55-2. 1045 «Nysanaly qarjylandyrý QBSh» qosalqy shotynda bıýdjet qarajatyn esepteý jáne olardy erekshe shyǵystardy ótkizýge paıdalaný (nysanaly qarjylandyrý shoty) eskeriledi.»; 57-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «57. Shetel valıýtasyn satyp alý kezinde 1280 «О́zge qysqa merzimdi debıtorlyq bereshekter» shoty debetteledi jáne 1080 «Respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemelerin qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary», 1090 «Jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemeler qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary» 1040 «Túsimder men esep aıyrysýlardy esepke alý úshin QBSh» jáne 1030 «Esep aıyrysý shoty» shottarynyń tıisti qosalqy shottary kredıtteledi. Shotqa shetel valıýtasynyń túsýi mynadaı jazbalarmen kórsetiledi: 1050 «Sheteldik valıýtadaǵy shot» shotynyń debeti, alynǵan shetel valıýtasynyń somasyna 1030 «Esep aıyrysý shoty» jáne 1280 «О́zge qysqa merzimdi debıtorlyq bereshekter» shoty jáne komıssııalyq alym somasyna 7140 «О́zge operasııalyq shyǵystar» shoty.»; 62 jáne 63-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn: «62. 1072 «Aqsha qujattary» qosalqy shotynda bankilik overdraft jáne ózge de aqsha qujattary eskeriledi. 63. 1073 «Joldaǵy aqsha qarajaty» qosalqy shotynda jolda esepteletin aqsha qarajaty eskeriledi. Osy shotta sondaı-aq sheteldik mekemelerdiń shyǵystaryn qarjylandyrýǵa aýdarǵan, biraq sheteldik mekemeleriniń esep shotyna túspegen aqsha qarajatynyń qozǵalysy eskeriledi. Sheteldik mekemeniń esep shotyna jolda eseptelgen soma túsken kezde mynadaı jazba júrgiziledi: 1030 «Esep aıyrysý shoty» qosalqy shotynyń debeti, 1073 «Joldaǵy aqsha qarajaty» qosalqy shotynyń kredıti.»; 74-tarmaqtyń altynshy bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Eger memlekettik mekemede bıýdjettik shot boıynsha, aqyly qyzmetter QBSh boıynsha, demeýshilik, qaıyrymdylyq kómek QBSh boıynsha jáne aqshany ýaqytsha ornalastyrý, jergilikti ózin ózi basqarý QBSh boıynsha, nysanaly qarjylandyrý QBSh boıynsha aqshalaı operasııalar bolsa, memlekettik mekemelerde kassalyq operasııalardy esepke alý kassalyq kitapta Nysandar albomynyń KO-4 nemese 440 nysany boıynsha júrgiziledi.»; mynadaı mazmundaǵy 78-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «78-1. 1044 «Jergilikti ózin ózi basqarý QBSh» qosalqy shoty boıynsha aqshalaı qarajat qozǵaly boıynsha operasııalardy esepke alý 5-20 «Qolma-qol aqshanyń baqylaý shotynan kóshirme», 5-15 «Memlekettik mekemeniń júrgizilgen tólemderi boıynsha kún saıynǵy úzindi kóshirme» nysandarynyń negizinde Nysandar albomy (3 memorıaldyq order) 381 nysany boıynsha jınaqtaýshy vedomostinde júrgiziledi. 1044 «Jergilikti ózin ózi basqarý QBSh» qosalqy shoty boıynsha taldamaly esepke alý úshin Nysandar albomynyń 434-m/s nysany paıdalanylady.»; 82-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «82. 1071 «Akkredıtıvter» qosalqy shoty boıynsha taldama esep Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda (Nysandar albomynyń 292 nysandy kitabynda) árbir ashylǵan akkredıtıv boıynsha júrgiziledi. Aqsha qujattarynyń taldama esebi olardyń túrleri boıynsha Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda (292 nysandy kitapta), júrgiziledi.»; 88-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «88. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń, jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimi negizinde kvazımemlekettik sektor sýbektilerin qurýǵa nemese jarǵylyq kapıtalyn tolyqtyrýǵa bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisine bólingen aqsha qarajatyn aýdarǵan kezde bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisi 2120 «Uzaq merzimdi qarjy ınvestısııalary» shotynyń debeti jáne 1080 «Respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemelerin qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary», 1090 «Jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemeler qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary» shotynyń tıisti qosalqy shottarynyń kredıti boıynsha jazba júrgizedi.»; mynadaı mazmundaǵy 88-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «88-1. Kvazımemlekettik sektor sýbektilerin túzýge nemese tolyqtyrýǵa bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisi bergen negizgi qarajatty býhgalterlik esepte kórsetý Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń, jergilikti atqarýshy organdardyń, memlekettik múlikti ıelený boıynsha ýákiletti organnyń sheshimderi negizinde júrgiziledi. Memlekettik múlik týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes balanstyq quny boıynsha kvazımemlekettik sektor sýbektilerin (memlekettik kásiporyndardy) túzýge nemese tolyqtyrýǵa negizgi qarajatty berý kezinde bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisi mynadaı jazba júrgizedi: 2120 «Uzaq merzimdi qarjylyq ınvestısııalar» shotynyń debeti 2300 «Negizgi quraldar» kishi bólimi shottarynyń kredıti; jınaqtalǵan amortızasııa somasyna: 2391 «Negizgi quraldardyń jınaqtalǵan amortızasııasy» qosalqy shotynyń debeti jáne 2300 «Negizgi quraldar» shottarynyń kredıti; bir mezgilde: esepten shyǵarylǵan negizgi quraldar boıynsha kúrdeli salymdardy qarjylandyrýdyń somasyn esepten shyǵarý: 5011 «Kúrdeli salymdardy qarjylandyrý» shotynyń debeti jáne 6020 «Kúrdeli salymdardy qarjylandyrýdan túsetin kirister» shotynyń kredıti. Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik múlik týraly zańnamasyna sáıkes jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterdiń jarǵylyq kapıtalyna múliktik salym retinde ne Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵalaý qyzmeti týraly zańnamasyna sáıkes baǵalaýshy júrgizgen beriletin negizgi quraldardy baǵalaý nátıjeleri boıynsha bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisiniń aksıonerlik qoǵamdardyń aksııalaryn satyp alýǵa aqy tóleý úshin negizgi quraldardy berý kezinde jazbalar júrgiziledi. Negizgi quraldardy qaıta baǵalaý (jete baǵalaý): 2300 «Negizgi quraldar» shotynyń debeti jáne 5111 «Negizgi quraldardy qaıta baǵalaýǵa rezerv» qosalqy shotynyń kredıti; jınaqtalǵan amortızasııany túzetý somasyna: 5111 «Negizgi quraldardy qaıta baǵalaýǵa rezerv» qosalqy shotynyń debeti jáne 2391 «Negizgi quraldardyń jınaqtalǵan amortızasııasy» shotynyń kredıti. Negizgi quraldardy berý: 2120 «Uzaq merzimdi qarjylyq ınvestısııalar» shotynyń debeti jáne 2300 «Negizgi quraldardyń» kishi bólimi shottarynyń kredıti; jınaqtalǵan amortızasııa somasyna: 2391 «Negizgi quraldardyń jınaqtalǵan amortızasııasy» qosalqy shotynyń debeti jáne 2300 «Negizgi quraldar» kishi bólimi shottarynyń kredıti; bir mezgilde: esepten shyǵarylǵan negizgi quraldar boıynsha kúrdeli salymdardy qarjylandyrýdyń somasyn esepten shyǵarý: 5011 «Kúrdeli salymdardy qarjylandyrý» qosalqy shotynyń debeti jáne 6020 «Kúrdeli salymdardy qarjylandyrýdan túsetin kirister» shotynyń kredıti; negizgi quraldardy qaıta baǵalaý boıynsha rezervti esepten shyǵarý: 5111 «Negizgi quraldardy qaıta baǵalaýǵa rezerv» qosalqy shotynyń debeti jáne 5220 «Aldaǵy jyldardaǵy qarjy nátıjesi» shotynyń kredıti.»; 119-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «119. 1210 «Bıýdjettik tólemder boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» shotynyń qosalqy shottarynda zańdy tulǵalarǵa, onyń ishinde sharýa (fermerlik) qojalyqtaryna transfertter men sýbsıdııalar jáne jeke tulǵalarǵa transfertter tóleý boıynsha esep aıyrysýlar, sondaı-aq zeınetaqylar men járdemaqylardy tóleý boıynsha esep aıyrysýlar kórsetiledi. Jeke tulǵalarǵa joǵaryda kórsetilgen transfertterdi Qazaqstan Respýblıkasynyń bıýdjettik zańnamasynda belgilengen tártippen memlekettik mekemeler júzege asyrady. 3111 «Jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynda: áleýmettik tólemder jáne áleýmettik kómek boıynsha; jumysshylar men qyzmetshilerge eńbek mindetterin atqarýyna baılanysty mertigip qalǵan jaǵdaıda nemese densaýlyǵyna basqasha zaqym kelgende olardyń shekken zııanyn Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek zańnamasyna sáıkes óteý boıynsha; qaza tapqan, qaıtys bolǵan áskerı qyzmetshilerdiń ata-analaryna, asyrap alýshylaryna, qamqorshylaryna birjolǵy tólemder boıynsha; merzimdi qyzmet áskerı qyzmetshilerine, áskerı (arnaıy) oqý oryndarynyń kýrsanttaryna demalysqa ketken kezde tólenetin azyq-túlik úlesiniń ornyna aqshalaı ótemaqy boıynsha; áskerı qyzmetshilerge turǵyn úıdi ustaý boıynsha shyǵystardy jáne kommýnaldyq qyzmetterdi tóleýge beriletin aqshalaı járdemaqy; jeke tulǵalarǵa basqa transfertter boıynsha esep aıyrysý kórsetiledi. Tıisti jylǵa arnalǵan «Respýblıkalyq bıýdjet týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen mólsherde úı-jaıdy ustaý jónindegi shyǵystardy jáne kommýnaldyq qyzmetterdi tóleýge aqshalaı járdemaqy alýǵa quqyǵy bar laýazymdar tizbesine sáıkes memlekettik mekemeler ótemaqy somasyn esepteýdi júrgizedi. Esep aıyrysý-tólem vedomosi boıynsha eseptelgen ótemaqy somasyna mynadaı jazba júrgiziledi: 7140 «О́zge operasııalyq shyǵystar» shotynyń debeti jáne 3111 «Jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń kredıti, ótemaqy tóleý kezinde - 3111 «Jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń debeti jáne 1081 «Jeke qarjylandyrý jospary boıynsha mindettemeler qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary» qosalqy shotynyń kredıti. Bıýdjettik baǵdarlama ákimshisi áleýmettik tólemder men áleýmettik kómekke jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qarjylandyrý túsimderi mynany kórsetedi: 1084 «Transfertter boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa josparly taǵaıyndaýlar» qosalqy shotynyń debeti, 6030 «Transfertter boıynsha kirister», 1093 «Transfertter boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa josparly taǵaıyndaýlar» qosalqy shotynyń debeti, jáne 6030 «Transfertter boıynsha kirister» shotynyń kredıti; jeke tulǵalarǵa áleýmettik tólemder men áleýmettik kómekke transfertterdi esepteý: 7210 «Transfertter boıynsha shyǵystar» qosalqy shotynyń debeti jáne 3111 «Jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń kredıti. Jeke tulǵalarǵa áleýmettik tólemder men áleýmettik kómekke transfertterdi aýdarý: 3111 «Jeke tulǵalarǵa transfertter boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń debeti jáne 1084 «Transfertter boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa josparly taǵaıyndaýlar», 1093 «Transfertter boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa josparly taǵaıyndaýlar» qosalqy shottarynyń kredıti.»; mynadaı mazmundaǵy 121-1 tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «121-1. О́tken jyldar transfertteriniń paıdalanylmaǵan somasyn bıýdjetke qaıtarý kezinde joǵary turǵan bıýdjettiń bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisi mynadaı jazba júrgizedi: 7120 «Bıýdjetke tólenetiń tólem boıynsha shyǵystar» shotynyń debeti jáne 3133 «Bıýdjet aldynda ózge operasııalar boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshegi» shotynyń debeti jáne bir mezgilde: 3133 «Bıýdjet aldynda ózge operasııalar boıynsha qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshegi» shotynyń debeti jáne 1212 «Nysanaly aǵymdaǵy transfertter boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek», 1213 «Nysanaly damý transfertteri boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» qosalqy shottarynyń kredıti.»; 123-tarmaqtyń ekinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Zeınetaqy jarnalary men zeınetaqy tólemderi boıynsha qyzmetti júzege asyratyn zańdy tulǵaǵa aýdarlyǵan qarajat 1216 «Zeınetaqy jarnalary men zeınetaqy tólemderi boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń debeti jáne 1081 «Qarjylandyrýdyń jeke jospary boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlar» qosalqy shotynyń kredıti boıynsha esepke alynady. Zeınetaqylar men áleýmettik járdemaqylardy tóleý boıynsha júrgizilgen shyǵystar 7220 «Zeınetaqylar men járdemaqylardy tóleý boıynsha shyǵystar» shotynyń debeti jáne 1216 «Zeınetaqylar men járdemaqylardy tóleý boıynsha qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń kredıti boıynsha esepke alynady.»; mynadaı mazmundaǵy 124-1 tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «124-1. Bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshisi uzaq merzimdi aktıvterdi satyp alý úshin memlekettik kásiporyndardy óteýsiz qarjylandyrý boıynsha operasııalardy jáne kúrdeli sıpattaǵy shyǵyndardy júzege asyrýdy shottardyń mynadaı korrespondensııalarymen kórsetedi: aqshalaı qarajatty aýdarý kezinde: 1280 «О́zge qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» shotynyń debeti jáne 1081 «Qarjylandyrýdyń jeke jospary boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlar», 1091 «Qarjylandyrýdyń jeke jospary boıynsha mindettemelerdi qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlar» qosalqy shottarynyń kredıti; aqshalaı qarajatty maqsatty paıdalaný úshin memlekettik kásiporyndardan tıisti rastaıtyn qujattardy alý kezinde: 7140 «О́zge operasııalyq shyǵystar» shotynyń debeti jáne 1280 «О́zge qysqa merzimdi debıtorlyq bereshek» shotynyń kredıti.»; mynadaı mazmundaǵy 157-1 tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «157-1. Turǵyn úı qatynastary týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen turǵyn úı tólemderin esepteý 7140 «О́zge operasııalyq shyǵystar» shotynyń debeti jáne 3273 «О́zge qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń kredıti boıynsha kórsetiledi. Turǵyn úı tólemderin qyzmetkerdiń arnaıy shotyna aýdarý kezinde jazba júrgiziledi: 3273 «О́zge qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń debeti jáne 1080 «Respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemelerin qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary» shotynyń kredıti. Qyzmetkerdiń jeke shotyna qatelesip aýdarylǵan turǵyn úı tólemderin qaıtarý 1080 «Respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn memlekettik mekemeniń mindettemeleri boıynsha jeke qarjylandyrý josparyna sáıkes mindettemelerin qabyldaýǵa arnalǵan josparly taǵaıyndaýlary» shotynyń debeti jáne 3273 «О́zge qysqa merzimdi kredıtorlyq bereshek» qosalqy shotynyń kredıti boıynsha kórsetiledi; 161-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «161. Debıtorlyq jáne kredıtorlyq bereshek boıynsha taldama esep esepke alý tirkelimderinde (kitaptarda, kóp baǵandy kartochkalarda, jınaqtaý vedomosterinde jáne basqa esepke alý tirkelimderinde) Nysandar albomynyń 292-a nysandy kóp baǵandy kartochkalarynda júrgiziledi.»; 166-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «166. Nysandar albomynyń 294 nysandy kitabynda baǵdarlamalar men shyǵystardyń júrgiziledi.»; 186-tarmaqtyń ekinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Esep beretin tulǵalarynyń sany kóp emes memlekettik mekemelerde esep aıyrysýlardyń taldama esebi Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda eseptilikke jaýapty ár tulǵa boıynsha júrgiziledi.»; 192-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «192. Personalmen esep aıyrysýdyń saraptama esebi Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda júrgiziledi.»; 201-tarmaqtyń birinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «201. Jas tóldiń tóldeýi men qosylýynan basqa, aýylsharýashylyq taǵaıyndaýdyń bıologııalyq aktıvterine jatpaıtyn qorlar býhgalterlik esepte jáne satyp alýǵa, baǵa qosýǵa (ústeme baǵaǵa), syrtqy ekonomıkalyq, jabdyqtaýshy, deldal kásiporyndarǵa tólengen komıssııalyq syıaqylarǵa, taýar bırjalary qyzmetiniń qunyna, kedendik bajdarǵa, tasymaldaý shyǵyndaryna, saqtaý men jetkizýge shyǵyndardy eskere otyryp anyqtalatyn olardyń naqty quny boıynsha qarjylyq eseptilikte kórsetiledi. Satyp alýǵa shyǵyndardy anyqtaý kezinde saýda jeńildikteri, tólemderdiń qaıtarýlary men ózge uqsas baptar alynyp tastalady. О́zge shyǵyndar qorlardyń ózindik qunyna qorlardy olardyń qazirgi ornalasqan jeri men jaǵdaıyna jetkizýge baılanysty mólsherde ǵana qosylady.»; 224-tarmaqtyń úshinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Qoımadan materıaldardy berý memlekettik mekeme basshysy bekitken qujattar arqyly júrgiziledi. Materıaldardy berý úshin mynadaı qujattar qoldanylady: № 434-c nysany boıynsha júkqujat zapastardy syrtqa berýdi resimdeý úshin jiberiledi. № 434-s-nysany eki danada jasalady; № 434-z boıynsha júk qujat qordy qoımaǵa nemese qoımadan qabyldaý nemese alýdy, ishki kóshirilýin resimdeý úshin qoldanylady. № 434-z-nysany eki danada jasalady; nysandar albomynyń 299 nysandy tizim-talaby qoımadan tamaq ónimderin berý úshin qoldanylady. Tizim-talap kún saıyn tamaq ónimderin taratý normalary negizinde jáne qanaǵattanǵandar sany týraly derekter negizinde jasalady.»; 225-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «225. Materıaldar men otyn alýshy jınaý kartasynyń ózindegi danasyn kórsetken kezde belgilengen lımıt sheginde beriledi. Belgilengen lımıtten tys materıaldardy bólý Nysandar albomynyń 434-q nysandy júkqujaty boıynsha júrgiziledi. Qoımadan júkqujat nemese jınaý kartasy boıynsha otyn berý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, otyn shyǵyndaryn esepten shyǵarý qaldyqtardy ólsheý aktisi boıynsha júzege asyrylady. О́lsheý aktisi boıynsha shyǵynnyń belgilengen normalaryn salystyrǵanda otyn jetispegen jaǵdaıda memlekettik mekemeniń basshysy artyq jumsaý sebepterin anyqtaýǵa sharalar men tıisti jaǵdaıda óndirip alý sharalaryn qoldanady. Jol paraǵy avtomobıl janar jáne jaǵar maı materıaldyń shyǵynǵa esepten shyǵarý úshin qoldanylady. Janar jáne jaǵar maı materıaldar is júzindegi shyǵyn boıynsha, biraq avtomobılderdiń jeke túrleri úshin bekitilgen normalardan artyq emes mólsherde esepten shyǵarylady; Nysandar albomynyń 1-t nysandy taýar-kólik júkqujaty jeke avtomobılderinde memlekettik mekemeniń óz qajettilikteri úshin júkterdi tasymaldaý úshin qoldanylady. Janar jáne jaǵar maı materıaldaryna talondar (1315 «Otyn, JJM» qosalqy shoty) júrgizýshige memlekettik mekeme basshysynyń nusqaýy boıynsha beriledi. Talondardy qaıtalap berý buryn alynǵany úshin esep tapsyrǵannan keıin ǵana júrgizilýi múmkin. Árbir túri boıynsha talondar men janar-jaǵar maı materıaldaryn taldamaly esepke alý Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda, eńbek kitapshalarynyń blankilerin esepke alý nysandar albomynyń 449-nysandy kitabynda júrgiziledi.»; 236-tarmaqtyń ekinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «óndiriste qoldaný nemese taýarlardy nemese qyzmetterdi jetkizý úshin, basqa tulǵalarǵa jalǵa berý úshin nemese ákimshilik úshin ustalady;»; 239-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «239. Rezervtik jabdyqtaýdyń jáne negizgi quraldar bir kezeńnen astam ýaqyt ishinde qoldanylatyny kútiletin qosalqy bólshekteri, sondaı-aq tek negizgi qarajattardyń obektilerine baılanysty qoldanyla alatyn qosalqy bólshekter eskeriledi.»; 244-tarmaqtyń birinshi abzasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «244. Memlekettik mekemeniń negizgi quraldaryn, aıaqtalmaǵan qurylysyn, negizgi quraldaryn qaıta baǵalaýǵa arnalǵan rezervti esepke alý úshin mynadaı shottar/qosalqy shottar arnalǵan:»; 258-tarmaqtyń birinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn:: «258. Amortızasııa tómendegi mynadaı negizgi quraldardyń obektilerine eseptelmeıdi: jerge; mádenı mura aktıvterine; jabdyqqa, eksponattarǵa, úlgilerge, áreket etýshi jáne áreket etpeıtin modelderge, maketterge jáne kabınetter men zerthanalardaǵy jáne oqytý jáne ǵylymı maqsattar úshin paıdalanylatyn basqa da kórneki quraldarǵa; jumysshy malǵa, býıvoldarǵa, ógizderge, aýylsharýashylyq qyzmetke baılanysty emes, paıdalaný jasyna jetpegen kóp jyldyq ekpelerge; janýarlar áleminiń eksponattaryna (zoobaqtar jáne basqa uqsas memlekettik mekemelerde); kitaphanalyq qorlarǵa, kınoqorǵa, sahnalyq-qoıylym quraldaryna, murajaılyq jáne kórkem qundylyqtarǵa; qarý-jaraq pen áskerı tehnıkaǵa; arttehqarý-jaraqqa; konservasııalaýǵa aýystyrylǵan aktıvterge.»; 265-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «265. Amortızasııanyń belgilengen normalaryn paıdalana otyryp negizgi quraldar obektileriniń amortızasııa somasy negizgi quraldardyń bastapqy qunyn (qaıta eseptelgender úshin – qaıta baǵalanǵan qunyn) memlekettik mekemelerdiń uzaq merzimdi aktıvter boıynsha tozýdyń bekitilgen jyldyq normalaryna súıene otyryp anyqtalǵan aı saıynǵy amortızasııa normasyna kóbeıtý jolymen anyqtalady. Memlekettik mekemelerdiń uzaq merzimdi aktıvter boıynsha jyldyq tozý normalarynda kózdelmegen negizgi quraldar boıynsha tozýdy esepteý osyǵan uqsas negizgi quraldarǵa (aktıvterge) tozý normalary boıynsha júrgizgen jón.»; 275-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «275. Negizgi quraldar obektileriniń qalǵan quny nemese ony qoldanýdan nemese shyǵyp qalýynan eshqandaı bolashaq ekonomıkalyq paıda nemese qyzmettik áleýet kútilmese balanstan shyǵyp qalý retinde esepten shyǵarylady. Negizgi quraldar obektileriniń shyǵyp qalýy túrli tásildermen, (satý, qaıtarýsyz tapsyrý, taratý jolymen) ótýi múmkin. 2411 «Aıaqtalmaǵan qurylys» qosalqy shoty boıynsha uzaq merzimdi aktıvterdi qabyldaý, berý, isten shyǵarý, esepten shyǵarý boıynsha operasııalar negizgi quraldar jónindegi uqsas operasııalarmen júrgiziledi. Negizgi quraldardyń shyǵyp qalýy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes júzege asyrylady. Memlekettik mekeme qarjylandyrý jospary boıynsha olarǵa bólingen qarajat esebinen satyp alynǵan, oǵan bekitilgen aktıvterdi ózinshe satýǵa tıis emes. Aktıvterdi satý Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik múlikti basqarý salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady.»; 280-tarmaqta: birinshi bólik mynadaı redaksııada jazylsyn: «280. Memlekettik mekemede aktıvter túsken kezde negizgi quraldar jáne aıaqtalmaǵan qurylys obektileriniń iske qosylýyn, ınvestısııalyq jyljymaıtyn múliktiń paıdalanýǵa berilýin esepke alý úshin jáne olar aýystyrylǵan kezde turaqty qoldanystaǵy jumys isteıtin komıssııa árbir jeke obektige nemese obekti quraýyshyna eki danada Nysandar albomynyń OS-1 nysandy aktisin jasaıdy. Materıaldyq jaýapty tulǵa býhgalterlik qyzmetke bas býhgalterdiń qol qoıýy jáne memlekettik mekeme basshysynyń nemese oǵan ýákilettik bergen tulǵalardyń bekitýi úshin qosa berilgen tehnıkalyq qujattamasy bar resimdelgen aktini beredi.»; besinshi bólik mynadaı redaksııada jazylsyn: «Túgendeý nómirleri negizgi quraldar obektilerine olardyń tusý shamasyna qaraı rettik-serııalyq jáne boıynsha beriledi. Túgendeý nómiri on eki belgiden turady: birinshi tórt belgi - shotty/qosalqy shotty, besinshi jáne altynshy – topty jáne sońǵy alty belgi – zattyń toptasy rettik nómirin bildiredi. Toptar belgilenbegen shottar/qosalqy shottar boıynsha tórtinshi belgi nólmen belgilenedi.»; jetinshi bólik mynadaı redaksııada jazylsyn: «Jaýapty tulǵa aýysqan kezde, onyń saqtaýyndaǵy negizgi quraldardy túgendeý júrgiziledi, ol týraly Nysandar albomynyń OS-1 «Negizgi quraldardy jáne ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlikti qabyldap alý-tapsyrý (aýystyrý) aktisi» nysany boıynsha negizgi quraldardy qabyldap alý-tapsyrý aktisi jasalady, ony memlekettik mekeme basshysy bekitedi.»; 283-tarmaqtyń úshinshi bóligi mynadaı redaksııada jazylsyn: «Nysandar albomynyń OS-6 nysandy kartochkasy ǵımarattardy, qurylystardy, tapsyrý quraldaryn, mashına men jabdyqtardy, óndiristik (tıistiligin qosa alǵanda) jáne sharýashylyq múkámmalyn, kólik quraldaryn, mádenı mura aktıvterin, kitaphana qorlaryn jáne ózge negizgi quraldardy esepke alýǵa arnalǵan. Onda jazbalar bastapqy qujattar: qoldanysqa berý týraly qabyldaý aktileri, daıyndaýshy zaýyttardyń tehnıkalyq tólqujattary men basqa qujattardyń negizinde júrgiziledi. Kartochkada obektilerdiń (zattardyń) sıpattama belgileri kórsetiledi: syzbasy, modeli, úlgisi, tańbasy, zaýyttyq nómiri, shyǵarylǵan (daıyndalǵan) merzimi, qoldanysqa engizý aktisiniń kúni men nómiri kórsetiledi. Budan basqa obektiniń (zattyń) qysqasha jeke sıpaty jazylady. Jabdyqtyń, aspaptardyń, esepteý tehnıkasynyń jáne basqa jabdyqtyń quramynda baǵaly metaldar bolǵan jaǵdaılarda «Obektiniń qysqa jeke sıpaty» bóliminde quramynda baǵaly metall bar bólshekterdiń tizbesi, tólqujatta kórsetilgen bólshek ataýy men metall salmaǵy kórsetiledi. Nysandar albomynyń OS-6 nysandy negizgi quraldardy jáne ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlikti esepke alýdyń túgendeý kartochkalarynda teńgemen amortızasııanyń jınaqtalǵan somasy, jyldyq tozý normasynyń shıfri, shyǵyp qalǵan uzaq merzimdi aktıvter boıynsha ǵana sońǵy ret tozý eseptelgen jyl men aı jazylady.»; 286-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «286. Komıssııa esepten shyǵarý sebepterin (tozý, rekonstrýksııalaý, apat jáne basqa esepten shyǵarý sebepteri), esepten shyǵarylatyn obektiniń jekelegen materıaldaryn, bólshekterin, materıaldaryn paıdalaný múmkindigin anyqtaıdy, olardy baǵalaýdy júrgizedi jáne negizgi quraldar obektilerin esepten shyǵarý aktisin jasaıdy. Jaramsyz negizgi quraldardy, aıaqtalmaǵan qurylysty jáne ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlikti esepten shyǵarý belgilengen nysandardaǵy aktilermen resimdeledi: «Negizgi quraldardy, ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlikti esepten shyǵarý aktisi» (Nysandar albomynyń OS-3 nysany), «Avtokólik quraldaryn esepten shyǵarý aktisi» (Nysandar albomynyń OS-4 nysany), «Quraldar balansynan, óndiristik jáne sharýashylyq múkámmalyn esepten shyǵarý aktisi» (Nysandar albomynyń 443-nysany), «Memlekettik mekemelerde kitaphanadan ádebıetti esepten shyǵarý aktisi» (Nysandar albomynyń 444-nysany). Negizgi quraldardy jáne ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlikti esepten shyǵarý aktisin memlekettik mekeme basshysy bekitedi. Esepten shyǵarý aktisin bekitkenge deıin negizgi quraldar, aıaqtalmaǵan qurylys jáne ınvestısııalyq jyljymaıtyn múlik obektilerin jınaýǵa jáne qaıta jóndeýge ruqsat etilmeıdi. Memlekettik mekemelerdiń múlkin esepten shyǵarý Memlekettik múlik týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady. Negizgi quraldardyń jekelegen obektilerin jınaýdan alynǵan jáne memlekettik mekemeniń sharýashylyq qajettiligi úshin qaldyrylǵan materıaldar qorlarǵa qaıta synyptalady jáne Nysandar albomynyń 429-r nysany boıynsha Uzaq merzimdi aktıvterdi buzý jáne bólshekteý kezinde alynǵan qorlardy kiriske alý týraly aktimen resimdeledi. Baǵaly metaldardy qoldana otyryp jasalǵan bólshekter men jeliler mamandandyrylǵan kásiporyndarǵa tapsyrýǵa jatady, al tústi metalldardan jasalǵan jáne basqa jabdyqty jóndeý úshin qoldanylmaıtyn bólshekter men jeliler osyndaı shıkizatty jınaý júktelgen uıymdarǵa tapsyrýǵa jatady. Baǵaly metalldardy qoldana otyryp balanstan esepten shyǵarylǵan bólshekter men jeliler belgilengen tártipke sáıkes eskeriledi.»; mynadaı mazmundaǵy 360-1 tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «360-1. 2412 «Materıaldyq emes aktıvterge kúrdeli salymdar» qosalqy shoty boıynsha uzaq merzimdi aktıvterdi qabyldaý, berý, isten shyǵarý, esepten shyǵarý boıynsha operasııalar» materıaldyq emes aktıvter boıynsha uqsas operasııalarmen júrgiziledi.»; 364-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «364. Materıaldyq emes aktıvterdi qabyldaý-tapsyrý aktisi» materıaldyq emes aktıvterdi basqa memlekettik mekemege tapsyrý kezinde esepten shyǵýy týraly belgi jasaýǵa negiz bolyp tabylady. Materıaldyq emes aktıvterdi esepten shyǵarý tártibi negizgi quraldarǵa uqsas júrgiziledi. Materıaldyq emes aktıvterdi esepten shyǵarýdy resimdeý úshin «Nysandar albomynyń NOS-3 nysanynyń «Materıaldyq emes aktıvterin esepten shyǵarý aktisi» qoldanylady.»; 379-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «379. О́nim berýshi tólemdi memlekettik mekemeniń nemese ortalyqtandyrylǵan býhgalterııanyń kodyna qaıtarǵan jaǵdaıda, «Basty-jýrnal» kitabyna jazbalar osy somany eskerýsiz júrgiziledi. Bolashaq kezeńniń kiristeri men shyǵystarynyń taldama esebi Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda jáne Nysandar albomynyń 460 nysandy jáne 461 nysandy Shyǵystardyń ártúri (toby) boıynsha bolashaq kezeńderdiń shyǵystary men kiristerin esepke alý vedomosterinde júrgiziledi.»; 431-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «431. Issapar shyǵystaryn esepke alý Nysandar albomynyń 386-nysanyna esep beretin tulǵalarmen esep aıyrysý boıynsha jınaqtaýshy vedomsta júrgiziledi (8 memorıaldyq order). Esep beretin árbir tulǵanyń sany kóp emes memlekettik mekemelerde esep aıyrysýlardyń taldama esebi Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda eseptilikke jaýapty tulǵalar boıynsha júrgiziledi.»; 433-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «433. Shyǵystardyń qalǵan túrlerdi esepke alý Nysandar albomynyń 283 nysandy kóp baǵandy kartochkalarynda nemese Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkasynda júrgiziledi.»; 440-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «440. О́ndiristik shyǵyndardyń taldamaly esebi daıyndamalar men qaıta óndeýlerdiń árbir túri boıynsha (ishki kıim tigý, otyn daıyndaý, jemis-jıdekterdi qaıta óńdeý jáne daıyndamalar men qaıta óńdeýler) Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda júrgiziledi. Buıym túrleri boıynsha, shyǵyndar synyptamasy boıynsha, aýylsharýashylyq daqyldarynyń ár ataýyna nemese janýarlardyń ár tobyna Nysandar albomynyń 283 nysandy kóp baǵandy kartochkalarynda júrgiziledi. О́simdiktaný boıynsha eginshilik, baǵbanshylyq, kókónis ósirýshilik shyǵyndary jeke eskeriledi. Qajet bolǵan jaǵdaıda jeke daqyldar boıynsha (bıdaı, jemister, kartop, jıdekter jáne basqa daqyldar) júrgiziledi. Mal sharýashylyǵy boıynsha iri qara mal, qoı sharýashylyǵy, shoshqa sharýashylyǵy, qus sharýashylyǵy boıynsha shyǵyndar jeke eskeriledi.»; 477- tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «477. 5010 «Kúrdeli salymdardy qarjylandyrý» qosalqy shottary boıynsha esepke alý Nysandar albomynyń 292-a nysandy kartochkalarynda júrgiziledi.»; 478-tarmaqtyn birinshi bóligi mynadaı mazmundaǵy tórtinshi abzaspen tolyqtyrylsyn: «Aǵymdaǵy kezeńde ótken jyldardyń qatelerin túzetý 5220 «Aldyńǵy jyldardaǵy qarjy nátıjesi» shotyn qoldana otyryp júzege asyrylady.»; mynadaı mazmundaǵy 28-bólimmen tolyqtyrylsyn: «28. Konsessııa sharttary boıynsha aktıvter men mindettemelerdi esepke alý tártibi. 517. Konsessııa obektilerin memlekettik menshikke qabyldaý Qazaqstan Respýblıkasynyń konsessııalar týraly zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady. Konsessııa týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes konsedent Qazaqstan Respýblıkasy bolyp tabylady, ol Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń nemese jergilikti atqarýshy organnyń atynan, sondaı-aq memlekettik organdardyń konsessııa sharttaryn jasaýǵa olarmen ýákiletti. Konsessııalyq kelisim sheńberinde kásipkerlik qyzmetti júzege asyratyn konsessııa shartyn jasaıtyn zańdy tulǵa jáne/nemese jeke tulǵa konsessıoner bolyp tabylady. Býhgalterlik esepte konsessııalyq aktıvtiń durys qujattyq resimdelýi jáne túsimi men esepke shyǵarylýynyń tirkelimderinde ýaqtyly kórsetilýi, sondaı-aq olardyń saqtalýyn baqylaýdy qamtamasyz etken jón. 518. Konsessııalyq kelisim sheńberinde konsessıoner, konsessıonerdiń qoldanystaǵy ne konsessıoner quratyn, ázirleıtin, satyp alatyn aktıvi bolyp tabylatyn nemese konsedenttiń qoldanystaǵy nemese qoldanystaǵyny jetildirgen aktıvi bolyp tabylatyn konsessııalyq aktıvti beredi. 519. Konsedent konsessıoner bergen jáne konsedenttiń qoldanystaǵyny jetildirgen aktıvin, eger: konsedent aktıvtiń kómegimen konsessıoner qandaı kórsetiletin qyzmetterdi berýge tıis ekenin, olardy ol kimge jáne qandaı baǵamen berýge tıis ekenin baqylaıtyn nemese retteıtin; jáne konsedent – menshik ıesi quqyǵynda, paıda alý maqsatynda nemese ózge de negizde paıdalaný quqyǵynda – kelisimniń qoldanylý merziminiń aıaǵynda aktıvtegi kez kelgen eleýli qaldyq úlesin baqylaıtyn bolsa konsessııalyq aktıv retinde tanýy tıis. 520. Konsessııalyq aktıvti esepke alý úshin memlekettik mekemelerde qosalqy shottardyń belgilengen tórt máninen keıin núktemen, nómirleýin 20-dan bastap, qosymsha taldamaly aqparat úshin eki mándi qosymsha nómirleýdi paıdalana otyryp, 2300 «Negizgi quraldar», 2400 «Aıaqtalmaǵan qurylys jáne kúrdeli salymdar», 2700 «Materıaldyq emes aktıvter» degen kishi bólimderdiń qosalqy shottary qoldanylady. Mysaly, konsessııa sharty boıynsha berilgen qurylysty 2330.20 «Qurylystar» shotynda kórsetken jón. 521. Konsedent konsessııalyq aktıvti bastapqy baǵalaýdy, konsedenttiń qoldanystaǵy aktıvi konsessııalyq aktıv retinde qaıta synyptalǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, ádil quny boıynsha júrgizýi tıis. Konsedenttiń qoldanystaǵy aktıvi konsessııaǵa berilgen jaǵdaıda, konsedent qoldanystaǵy aktıvti konsessııalyq aktıv retinde qaıta synyptaýy tıis. 522. Bastapqy taný men qaıta synyptaýdan keıin konsessııalyq aktıvter osy Erejeniń 9 «Negizgi quraldardy esepke alý tártibi» degen ján
