Ataýly sharanyń sharapatyn aýyl kóredi
Muny Muqaǵalıdyń mereıtoıyn uıymdastyrý jónindegi arnaıy jumys tobyn Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalovtyń ózi basqarýynan baıqaýǵa bolar. Sol toı kúni keshe Narynqol topyraǵynda dúrildep ótti. Saltanatty is-sharaǵa Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev, Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova qatysyp, el-jurttyń qýanyshyn bólisti.
Jalpy, mereıtoı aıasynda, eń aldymen aqynnyń týǵan jeri Qarasaz aýyly, Qarasazben irgeles eldi meken Saryjaz, aýdan ortalyǵy Narynqol abattandyryldy. Joldar jasalyp, aýyz sý júıesi jańǵyrtylyp, mádenı nysandar jóndeldi, saıabaqtar salý qolǵa alynyp, eskertkish ornatyldy. Jalpy, mereıtoıǵa aldyn ala daıyndyq barysynda Qarasaz aýylyndaǵy aqyn mýzeıine, mádenıet úıine, A.Barmanbekuly atyndaǵy orta mektepke jóndeý jumystary jasalyp, nysandar jańa keıipke endi. Eldi mekenniń ortalyq kósheleri, ortalyq alańy abattandyrylyp, kóshe shamdary ornatyldy.
Onyń ishinde bıyl 3 gektar aýmaǵy bar Muqaǵalı atyndaǵy jańa saıabaqtyń qurylysy bastaldy. Quny 374,5 mln teńgelik jobada konserttik sahna, shaǵyn fýtbol alańy, balalar alańy, vorkaýt sport alańy, alleıa, demalys aımaǵy qarastyrylǵan. Sol sııaqty aýdandyq ákimdik ǵımaratynyń janynan shaǵyn saıabaq salyna bastady. Al aýdandyq mádenıet úıiniń aldyndaǵy skver men ortalyq saıabaq tolyq abattandyryldy.
Sondaı-aq «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aıasynda respýblıkalyq bıýdjetten bólingen 427,1 mln teńgege aýyz sý júıesi qaıta jańǵyrtýdan ótkizilip jatyr. Qarasaz aýylynda óner mektebin salý da – mereıtoı aıasyndaǵy mańyzdy bastamalardyń qataryn tolyqtyrýda. Qazir nysannyń jobalyq-smetalyq qujattary ázirlenýde. Munan bólek, aýylǵa kireberistegi Jastar saıabaǵy da abattandyryldy.
«Muqaǵalı tili sózdigi» tanystyryldy
Muzbalaq aqyn Muqaǵalı Maqataevtyń 90 jyldyq toıy týǵan aýyly Qarasazdaǵy mádenıet úıinde resmı túrde tusaýyn kesti.
Eki kúnge sozylǵan saltanatty is-sharanyń alǵashqy kúni «Muqaǵalı – ǵasyr aqyny» taqyrybyndaǵy ǵylymı-praktıkalyq konferensııamen bastaldy. Bul jıynda ádebıetshi akademıkter Baıynqol Qalıev pen Sherýbaı Qurmanbaıuly, ádebıet synshysy Amangeldi Keńshilikuly, «Muqaǵalı» jýrnalynyń bas redaktory Batyq Májıt, qoǵam qaıratkeri Rysbek Sársenbaıuly jáne basqa da ǵalymdar men qalamgerler aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty tyń derekter men tereń taldaýlaryn ortaǵa saldy.
Osy basqosýda mereıtoıǵa oraı arnaıy shyǵarylǵan «Muqaǵalı tili sózdigi» kitaby tanystyryldy.
El ishindegi eńseli eskertkish
Narynqol aýylyndaǵy ortalyq alańda Muqaǵalı aqynnyń eńseli eskertkishi ashyldy. Mereıtoılyq is-sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev, Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova, Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov, Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet jáne aqynnyń uly men kelini Juldyz Maqataev pen Baqytgúl Aıdarova qatysty. Sondaı-aq eskertkishtiń ashylýyna TÚRKSOI uıymynyń ókilderi, Parlament depýtattary, el zııalylary jáne aýdan jurtshylyǵy da arnaıy kelgen eken.
– Muqaǵalı – jyrdyń asyl qazynasy. Ol – ótken men jańanyń arasyn jalǵaǵan altyn kópir. Elbasy men Prezıdenttiń bastamasymen aqynnyń ǵasyrlyq toıyn IýNESKO kóleminde ótkizýge usynystar daıyndalýda. Búgingi toı qutty bolsyn! Halqymyzdyń rýhy Muqaǵalı jyrlaryndaı taza, Hantáńirindeı asqaq, Kólsaıdaı kórikti bolsyn! degen Qyrymbek Kósherbaev narynqoldyqtarǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń arnaıy quttyqtaýyn oqyp berdi.
Aıtpaqshy, eńseli eskertkishti daıyndaýǵa oblystyq bıýdjetten 61,1 mln teńge jumsaldy. Jumysty merdiger uıym «Taıqazan» seriktestigi istep, eskertkishtiń ózin qoladan quıyp, tuǵyryn granıtten ornatypty. Al eskertkishtiń bıiktigi 8,2 metr eken. Jobanyń avtorlary – sáýletshi A.Rústembekov pen músinshi Q.Kákimov. Sondaı-aq eskertkish ornatylǵan ortalyq saıabaqtaǵy alańdy abattandyrýǵa meılinshe mán berilgen. Osy maqsatqa óńir bıýdjetinen 70,1 mln teńge bólinip, aýmaq kógaldandyryldy. Munan bólek, sýarý júıesi júrgizildi, jaryq shamdary ornatylyp, shaǵyn sáýlettik nysandar da qoıylypty.
Mereıtoı qonystoıǵa ulasty
Muqaǵalıdyń 90 jyldyq mereıtoıy aýdan ortalyǵyndaǵy jańadan salynǵan úılerdiń qurylysy aıaqtalyp, baspanaly bolǵan aǵaıyndardyń qonystoıyna ulasty deýge ábden bolady. Iаǵnı el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı narynqoldyq 50 turǵyn jańa úıdiń kiltin qolǵa aldy. Paıdalanýǵa berilgen ár úıdiń aýdany 100 sharshy metr eken. Sharýashylyq júrgizýge arnalǵan 10 sotyq jeri jáne bar. Al úıdiń ózi úlken 3 bólme, as úıden tursa, ájethana, jýynatyn oryn da ishke qoıylypty. Aıtpaqshy, ystyq jáne sýyq sýy da tartylǵan. Barlyǵy jańa, sapasy jaqsy, talapqa saı. Zamanaýı baspanany «Gýnn Stroı Servıs» salsa, nysannyń jobasyn «ElM» kompanııasy jasaǵan. Negizinen bul úılerdiń qurylysyna 1,1 mlrd teńge bólingen. Turǵyn úı kiltterin tapsyrý rásiminde sóz alǵan Qyrymbek Kósherbaev Raıymbek aýdanynyń qaıta túlegenin kórip, ólkeniń ári qaraı damýyna tilektestigin jetkizdi.
– Egemendiktiń eleń-alańynda Narynqolda qıynshylyq kezeńderi ótti. Biraq Elbasynyń sheshimine sáıkes, Raıymbek aýdany qaıta qalpyna keldi. Artynsha kezinde kóship ketken 2,5 myń turǵyn týǵan jerine qaıtyp oralyp, óńirdegi tirshilik jandana tústi. Osynyń bári – táýelsizdiktiń arqasy. Oblys ákimi Amandyq Batalovqa da alǵys aıtqym keledi. О́ńir jaınap, óse bersin. Narynqoldyń jańaryp, jańǵyryp jatqanyn kórý biz úshin úlken qýanysh, – dedi Memlekettik hatshy Qyrymbek Kósherbaev.
