Jıyn basynda jańa jınaqtyń ádebı-rýhanı mańyzyna toqtalǵan Memlekettik hatshy: «Uly jyraýdyń sońynda qalǵan soqtaly shyǵarmalaryn ulttyń ıgiligine jaratyp, keler urpaqqa jetkizý – biz úshin ulaǵatty paryz, asyl amanat. Mereıtoılyq jyly aqyn shyǵarmalaryn nasıhattap, halyqqa jetkizýde respýblıka kóleminde kóptegen mádenı is-sharalar júzege asyrylýda. Solardyń biri Memlekettik komıssııa qabyldaǵan sheshimniń aıasynda jaryq kórgen osy kóptomdyqtar der edim», dedi.
10 tomdyqqa Jambyl Jabaevtyń ótken ǵasyrdyń basynan bastap dúnıe salǵanǵa deıingi óleńderi men aıtystary, jyrlary toptastyryldy. Sondaı-aq aqyn shyǵarmashylyǵyna qatysty ǵalymdardyń ǵylymı zertteýleri, kórnekti aqyn-jazýshylardyń estelikteri engen. Aıta keteıik, on tomdyqty qurastyrǵan – jambyltanýshy Naǵashybek Qapalbekuly.
«Bul jınaq jambyltanýǵa qosylǵan úlken úles, halqymyzdyń rýhanı qazynasyn molaıtqan irgeli eńbek dep esepteımiz. Jyr alyby Jambyldyń búkil murasy, onyń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly estelikter men ǵylymı zertteýler, Jambyl bıblıografııasy tuńǵysh ret tolymdy basylym retinde jaryqqa shyqty», degen Qyrymbek Kósherbaev týyndynyń qazaq rýhanııatyna qosylǵan olja ekenin atap ótti.
Memlekettik tapsyryspen 30 myń danamen shyqqan bul jınaq respýblıkanyń kitaphanalaryna taratylady. Bul týraly aıtqan Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova aqyn mereıtoıy qarsańyndaǵy jobalardy atap ótti.
«Bıyl mamyr aıynda Belarýs, Ázerbaıjan elderinde «Jambyl» kórkem fılminiń kórsetilimi ótti. Maýsym aıynda Kanadada «Jambyl toıy – jyr toıy» atty derekti fılm kórsetildi. Sondaı-aq elimizde Jambyl jyly jarııalanýyna baılanysty halyqaralyq qazaq-qyrǵyz aıtysy ótip, el atynan qatysqan 8 aqynnyń ishinde Aıbek Qalıev bas júldege ıe boldy», degen mınıstr aqynnyń tańdamaly shyǵarmalary qyrǵyz tiline aýdarylǵanyn, aqyn shyǵarmashylyǵyn ǵylymı zertteý baǵytynda «Jyr alyby» jáne «Aqyn Jambyl Jabaevtyń shyǵarmashylyǵy tarıh aınasynda» atty ǵylymı-praktıkalyq dóńgelek ústel uıymdastyrylyp, «Jambylǵa jańasha kózqaras» atty maqalalar jınaǵy shyǵarylǵanyn aıtty.
Jambyldy zerttegen ǵalym, memleket jáne qoǵam qaıratkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Myrzataı Joldasbekov aqynnyń álemdik arenadaǵy ornyna toqtaldy. «Telegeı-teńiz Jambyldyń jyrlaǵan epostary men dastandaryn qosatyn bolsaq, júzden asa tomǵa júk bolýy múmkin. Sonshama eńbekti yqshamdap, 10 tomdyqqa jınaqtap, 30 myń danamen basyp shyǵarý – úlken eńbek. Ásirese, qazirgideı kitap taralymynyń azaıǵan ýaqytynda osynsha tırajben shyqqanyna erekshe qýanyp otyrmyz. Jambyldy zerttegen saıyn tereńine bata beresiń. Ol tabıǵatynan jetim-jesirdiń, kóptiń, joqtyń sózin sóılegen adam. Jambylǵa baǵa bergen adamdar kóp, biraq sonyń ishinde erekshe eki asyldy ataýymyz kerek. Onyń biri – Ǵabıt Músirepov. 1972 jyly Jambyldyń 125 jyldyǵynda ol «Fenomen – fenıks» degen maqala jazdy. Odan keıin erekshe baǵa bergen – Muhtar Áýezov», dedi ǵalym.
Sondaı-aq Jambyldyń ult tarıhyndaǵy atqarǵan eńbekterine toqtalǵan L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ rektory, UǴA akademıgi Erlan Sydyqov aqyn muralaryn búgingi qoǵamda qoldanýdyń joldaryna toqtaldy. «Jambyl jaı aqyn emes, eldiń genetıkalyq kodyn jańǵyrtqan, tarıhı tulǵalardyń esimi men erligin, tarıhı oqıǵalardyń máni men mańyzyn qalpyna keltirgen epık aqyn. Onyń shyǵarmashylyǵy uly dalanyń san ǵasyrlyq shejiresi men tragedııasyn sıpattaıdy. Aqynnyń bıylǵy mereıtoıyna kelsek, el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, ulylyqtyń toıy ult aldyndaǵy uly mindettiń údesinen shyǵýdyń jolyn izdeýge umtyldyrýǵa tıis. Osy oraıda bilim salasyndaǵy oqý baǵdarlamalaryna Jambyl shyǵarmalaryn engizýdiń sabaqtasqan júıesin jasaýdy usynamyn. Odan keıin jyr alybynyń murasyn tek ádebıettanýdyń nysany qylmaı, áleýmettik-gýmanıtarlyq ǵylym salasynyń ortaq nysanyna aınaldyrýymyz kerek», dedi ol.
Jambyl shyǵarmashylyǵyn túrki halyqtary arasynda nasıhattaýda Halyqaralyq Túrki akademııasy birqatar jobalar atqarýda. Osy oraıda sóz alǵan Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli aqyn shyǵarmashylyǵynyń máni men mańyzyn atap aıtty.
«Keshe ǵana Memleket basshysy «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn ulttyq joba retinde bekitti. Jambyl sol ulttyq rýhanı jańǵyrýdyń ózegi –ulttyq kodty búginge jetkizýshi, kúlli túrki álemine ortaq tulǵa. Ol este joq yqylym zamannan beri sonaý Iollyǵtegin, Tonykókten bastaý alatyn dástúrdiń saryn-sarqyty, eldikti, erlikti jyrlaǵan abyz jyraý. Halyqaralyq túrki akademııasy da Prezıdent jarlyǵynan keıin osy jyldy – Jambyl jyly dep jarııalady. Qyrǵyzstanda Jambylǵa arnap eń úlken aıtys ótkizdik, shyǵarmalaryn qyrǵyz tilinde shyǵardyq», dedi.
Aıta keteıik, jınaq qurastyrýshysy Naǵashybek Qapalbekulynyń aıtýynsha, Jambyldyń alǵashqy hatqa túsken shyǵarmalarynan bastap búginge deıingi úsh tilde 4 tomdyq bıblıografııalyq kórsetkishi daıyndalǵan. On tomdyqqa qazaqshasy berilip otyr. Budan bólek Almaty oblysy ákimdigi men Jazýshylar odaǵynyń birlesken «Jambyl álemi» atty 30 tomdyq jobasy daıyndalyp bolǵan. Ol osy aıdyń sońynda jaryq kórmek.
