2009 jyldan bastap osy kúnge deıin shamamen 4,5 myń kóleminde qýat kózi jańǵyrtyldy. Qalǵan 40%-yna ınvestısııa tartyp, modernızasııalaý jumystaryn júrgizý kerek.
«Qazirgi jospar boıynsha jańa energııa qýat mólsheri shamamen 5 400 megavatty quraıtyn bolady. Onyń ishinde 2 400 megavatt jańǵyrmaly energııa kózderinen, 1 600-daı megavatt qaıta jańǵyrtý jumystarynyń nátıjesinde alynady. Sondaı-aq 1 200 megavattyq manevrlik qýatqa baılanysty qazir aýksıondar ótkizilip jatyr. Atalǵan jobalardyń nátıjesi barlyq óńirde baıqalatyn bolady», dedi M.Júrebekov.
Vıse-mınıstrdiń sózine súıensek, 2018 jyldan bastap Qazaqstanda jańǵyrmaly energııa kózderin damytýǵa baılanysty ashyq elektrondy aýksıondar ótkizile bastady. Onyń nátıjesi de kóńil kónshiterlikteı.
«Sońǵy 3 jylda ótkizilgen aýksıondar nátıjesinde kún sáýlesinen alynatyn energııaǵa baılanysty tarıfter 64%-ǵa, al jel men sý energııa tarıfteri 23%-ǵa tómendedi. Bul – jaqsy kórsetkish. Nege deseńiz, básekelestiktiń damýy tarıfterdiń arzandaýyna ákeletinin baıqatady. Sonymen qatar Birikken Arab Ámirlikterimen osy baǵytta strategııalyq yntymaqtastyq ornatyp jatyrmyz», dedi Energetıka mınıstriniń orynbasary.
«Samuryq-Qazyna» AQ basqarma múshesi, ınvestısııalar, jekeshelendirý jáne halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi basqarýshy dırektory Ernar Janádildiń aıtýynsha, Birikken Arab Ámirlikterimen birlese salynatyn energetıkalyq holdıngti «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy negizinde qurý kózdelgen. Onyń quramyna qazaqstandyq jáne arab kompanııalarynyń ókilderi kiredi.
«Bul qurylym sheńberinde eki sýbholdıng qurylady. Onyń biri qoldanystaǵy energetıkalyq nysandardy jańartýǵa baılanysty ınvestısııa quıady. Ekinshisi jańǵyrmaly energııa kózderi salasyndaǵy jańa jobalardy iske asyrýǵa qatysty jumystarmen aınalysady. Energetıkalyq holdıngti arnaıy komıtet basqarady», dedi spıker.
Jańa Ekologııalyq kodeks pen Parıj kelisiminiń normalaryna sáıkes elimizde JEK úlesin 2025 jylǵa qaraı aǵymdaǵy 3%-dan 6%-ǵa deıin jetkizý kózdelip otyr. Dese de mınıstrlik ókilderi bul belgili bir táýekelderge de ákelýi múmkin ekenin jasyrmaıdy.
«2030 jylǵa qaraı kómir óndirý úlesin 70%-dan 40%-ǵa deıin tómendetý – úlken qaýip týdyrýy múmkin. Bul maqsatta tutynýshylar men óndirýshilerdiń basym bóligin, onyń ishinde taý-ken kásiporyndary, sol sekildi jylý elektr ortalyqtaryn gazǵa kóshirý qajet. Osy rette munaı jáne gaz óndirý salasynda jer qoınaýyn paıdalanýǵa baılanysty jetildirilgen modeldik kelisimshart ázirlenip, onda munaı-gaz óndirisine ınvestısııalardy yntalandyrý úshin fıskaldy jáne retteýshi preferensııalardyń úlken paketi bolady. Ekinshi aspekt – JEK-ti damytý. Buǵan ınvestısııa tartý qajet. Búginde elimizdegi JEK úlesi 3%-dy quraıdy», vıse-mınıstr.
Arab ınvestorlarymen aradaǵy kelisim elektr energetıkasy, valıýtalyq retteý, logıstıka jáne kólik salasy syndy baǵyttarda iske asyrylady.
Jaqsylyq MURATQALI
