Halyqqa qyzmet – erekshe mindet

Elimizde memlekettik organ­dardyń zań jobalaý jumystary salasyndaǵy qyzmetin úılestirý, halyqqa memlekettik qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý, jurtty bilikti zań kómegimen qamtamasyz etý, atqarýshylyq is júrgizý organdary qyzmeti tıimdiligin, róli men mártebesin artyrýǵa erekshe nazar aýdarý, sot-saraptama qyzmetin jetildirý jáne t.b. da mindetterdi júzege asyrý – halqymyz úshin asa mańyzdy is bolyp tabylady. Bul oraıda, osy qujatta kórsetilgen mindetterdi moınyna alǵan Ádilet mı­nıstrligi olardy ótken jyly túgel oryndaǵan kórinedi. Bul týraly keshe atalǵan mınıstrliktiń 2013 jylǵy jumys nátıjesin qorytyndylaǵan keńeıtilgen alqa otyrysynda aıtyldy. Alqada baıandama jasaǵan Ádilet mınıstri Berik Imashev ádilet organdarynyń ótken jylǵy jumys qorytyndysy men ústimizdegi jylǵy jańa min­detteri týraly sóz etti. Ol joǵaryda atalǵan keleli ister­diń ádilet organdary úshin atqa­rylýy, al halyq úshin tıisti deńgeıde tolyqqandy oryn­dalǵanynyń mańyzy zor min­detterine jeke-jeke toqtalyp ótti. Mınıstr áýeli «Ádilet organdary eń aldymen, Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń 2012 jylǵy 14 jeltoqsandaǵy «Qa­zaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty», sondaı-aq, Mem­leket basshysynyń «Qa­zaq­stannyń áleýmettik jańǵyr­tylýy: Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qo­ǵamyna qaraı 20 qadam» atty baǵdarlamalyq maqalasynda aıqyndalǵan barlyq tapsyrmalardy tıisinshe oryndaýǵa kúsh-jigerin jumsady», dedi. Soǵan saı, odan ári mem­le­ket­tik organdardyń zań jobalaý jumystary salasyndaǵy qyzmetin úılestirýde Úkimettiń 2013 jylǵa arnalǵan zań jobalaý jumystary josparynyń tolyq kólemde oryndalýyna Úkimet pen Parlamenttiń zań shyǵarý bas­tamasynyń sýbektileri retindegi birlesken ári syndarly jumysy yqpal etkenin atap ótti. Máselen, zań jobalaý jumysynda ótken jyly 104 zań jobasy men halyqaralyq shart boıynsha 100 zań jobasyna tujyrymdamaǵa saı konsýltasııalyq qyzmet kór­se­tilgen. Oǵan qosa, lıngvıs­tıka­lyq ortalyq zań jobalary men halyqaralyq sharttarǵa 368 saraptamalyq qorytyndy daı­yndaǵan. Al Ádilet mınıstrliginiń ekin­shi basym baǵyty memle­ket­tik qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý bolyp tabylady de­sek, bul turǵydan alǵanda, atalǵan mınıstrlik memlekettik qyzmettiń 42 paıyzyn kórsetetin negizgi organnyń biri eken. О́tken jyly 11 mln.-nan astam qyzmet kórsetilgen, bul 2012 jylǵy kórsetkishten 28 paıyzǵa artyq degen sóz. Onyń 78 paıyzy nemese 8 mln.-nan astam qyzmet elektrondy túrde kórsetilgen. Bul oraıda, jumysty avtomattandyrý memlekettik qyzmet kórsetý merzimin edáýir qysqartýǵa já­ne qaǵaz qujattar berýdi, ıaǵnı qa­ǵaz­bastylyqty toqtatýǵa áserin tıgizgen. Halyqty bilikti zań kóme­gimen qamtamasyz etý – qu­qyq­­tyq memleketti damytýǵa tán erek­shelik bolyp tabylady. Elimizdiń turǵyndary advo­kat­tyq jáne notarıattyq qyz­met kórsetýmen 100 paıyz qam­tylǵan. О́tken jyly Elbasy kepildik berilgen zań kómeginiń biryńǵaı memlekettik júıesin qurǵan «Memlekettik kepildik berilgen zań kómegi týraly» zańǵa qol qoıǵany belgili. Bul zań­nyń artyqshylyǵy sonda, advokattardyń kásibı qyzmetin júzege asyrý kezinde olardyń qylmystyq izge túsý organdarynan táýelsiz bolýyn qamtamasyz etý. Sondaı-aq, mınıstr, atqa­rýshylyq is júrgizý organdary qyzmetiniń tıimdiligin, onyń róli men mártebesin arttyrýǵa erekshe kóńil bólinýde ekenin aıtty. «О́tken eseptik kezeńde biz 2012 jyldyń qorytyndysy boıynsha ótkizilgen mınıstrliktiń keńeıtilgen alqa májilisinde kóterilgen birqatar máselelerdi sheshýge jáne sot aktilerin oryndaý komıteti men onyń aýmaqtyq bólimsheleriniń qyzmetin jetil­dirýge tyrystyq. Osynyń arqasynda sot oryndaýshylardyń eńbek­aqysyn olardyń qyzmet sana­tyn arttyrý arqyly ósirý­ge qol jetkizdik», dedi. Olar­dyń qyzmet sapasyn arttyrý úshin jańa tehnologııalar da engizilýde. Sot oryndaýshylarǵa ózge memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerinen «onlaın» rejiminde málimet alýǵa múmkindik beretin, sondaı-aq tárkilengen jáne tyıym salynǵan múlikterdi satý resiminiń ashyq­ty­ǵyn qamtamasyz etetin zama­naýı avomattandyrylǵan júıe­ler engizilýde. Bul oraı­da, at­qarýshylyq is júrgi­zý or­gan­darynyń qyzmetin ınno­vasııalyq jáne tehnologııalyq jetildirý jónindegi jumys ústimizdegi jy­ly da odan ári osy qarqynmen jalǵastyrylmaq kórinedi. Máse­len, aǵymdaǵy jyldyń qańtar aıyn­da resimderdiń basym bóli­gin ońtaılandyrýǵa, sot oryn­daý­shylardyń ýáki­let­tilik aıasyn keńeıtýge, jeke oryn­daý ıns­tıtýtyn odan ári damy­týǵa, boryshkerlerdiń jaýap­ker­shiligin arttyrýǵa, sybaılas jem­­­qor­­lyqqa qarsy kúres jáne ózge de mańyzdy máselelerdi she­­shý­ge baǵyttalǵan zań kúshine endi. Baıandamashynyń sózinen bel­gili bolǵandaı, zııatkerlik men­shik quqyǵyn tirkeý jáne qor­ǵaý júzege asyrylǵan. Eseptik kezeń­de avtorlyq quqyqpen qorǵa­latyn týyndylarǵa 1736 quqyq tirkelse, óndiristik men­shik nysandaryna 8884 qorǵaý qujat­tary berilgen. Endi budan ári de mundaı jumystardy jandan­dyra túsý maqsatynda, qazi­rigi kúni Eýrazııalyq-ekono­mı­kalyq keńistik aıasynda zııat­kerlik menshik salasynda biryń­ǵaı retteý qaǵıdalary boıyn­sha kelisimdi júzege asyrý úshin úsh halyqaralyq shart ázir­lenýde eken. Olardyń negi­zinde qazaqstandyq tarap otan­dyq quqyq ıelenýshilerdiń múddelerin qorǵaý jáne kómek­tesý jónindegi máselelerdi qaras­tyrýda. Sonymen qatar, elimizdiń aldaǵy ýaqytta Dúnıejúzilik saý­da uıymyna enýine baı­la­nys­ty zııatkerlik menshik quqy­ǵyn saýda aspektileri jónindegi kelisim normalaryna sáıkestendirý maqsatynda óndiris­tik menshikti qorǵaý salasyn­da Ázerbaıjan, Grýzııa, Qyr­ǵyzstan jáne О́zbekstanmen arada yntymaqtastyq týraly ke­lisimge ózgertýler engizý jónin­degi jumystar júrgizilýde. Mınıstrlik qyzmetiniń altynshy baǵyty retinde talqyǵa salynǵan sot-saraptama qyzmetin odan ári jetildirý de aıtylyp ótti. Sot-saraptama qyzmetin jetildirý máseleleri quqyq qorǵaý organdarynyń 2014-2020 jyldarǵa arnalǵan quqyq qorǵaý júıesin odan ári jańǵyrtýdyń memlekettik baǵdarlamasyna engizilgen. Alqada mınıstrliktiń osy jáne basqa da ózekti máseleleri boıynsha Sot aktilerin oryndaý komıtetiniń tóraǵasy J.Eshmaǵambetov, «Sot saraptamasy ortalyǵy» MM dırektory I.Borchashvılıdiń baıandamalary tyńdaldy. Alqa otyrysyna Konstıtýsııalyq Keńes tóraǵasy I.Rogov, Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary T.Donaqov, Parlament depýtattary, Prezıdent Ákim­shiliginiń, Premer-Mınıstr Keńsesiniń, quqyq qorǵaý organdary men úkimettik emes uıymdardyń ókilderi, sondaı-aq, mınıstrliktiń aýmaqtyq jáne qurylymdyq bólimsheleriniń basshylary qatysty. Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan».