Aımaqtar • 15 Qarasha, 2021

Túrkistan tarıhyn tıyn arqyly tereń tanısyz

51 ret kórsetildi

Túrkistanda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq mýzeıiniń uıymdastyrýymen, 15 qarasha ulttyq valıýta – teńge kúnine oraı, «Nýmızmatıkalyq materıaldar boıynsha Túrkistan tarıhy» kórmesi ashyldy. Nýmızmatıka sózi latyn tilinen aýdarǵanda «tıyn» degen maǵyna beredi. Qazirgi tańda bul tarıh ǵylymynyń tıyndardy zertteıtin kómekshi salasy.

Túrkistan aýmaǵynyń aqsha aınalymynan syr shertip, ólke tarıhyn zerdeleýshiler úshin tyń derekterge toly jádigerler toptamasyn usynǵan kórmeniń ashylýynda qoryq-mýzeı dı­rek­torynyń mindetin atqarýshy Ersin Tájibaev mýzeı qorynda 26 myńǵa jýyq jádiger bolsa, onyń 14137-i nýmızmatıkalyq muralarǵa tıesili ekenin atap ót­ti. «Árbir muranyń óz kezeńine saı tarıhı mańyzy zor. Kórme­niń maqsaty – mýzeı qorynda jınaq­talǵan nýmızmatıkalyq materıaldar negizinde túrki jur­ty úshin qashan da kıeli meken bolǵan Túrkistan qalasynyń ta­rıhı mańyzyn aıshyqtaý, Qa­zaq­stan egemendiginiń ma­ńyzdy elementteriniń biri, táýelsizdigimizdiń jarshysy bol­ǵan – tól teńgemizdiń mańyzyn ulyqtaý bolyp tabylady», dedi Ersin Botabaıuly.

Kórme ekspozısııasynda Túr­­­­kistannan tabylǵan eń kóne ný­mız­matıkalyq jádiger – Ký­shan patshalyǵynyń b.z. II ǵasy­ryn­daǵy bıleýshisi Hývıshka I pat­sha tusynda soǵylǵan qola aq­sha­sy, álemde jalǵyz úlgisi ǵana bel­gili bolyp otyrǵan Shyń­ǵys han atymen Samarqanda so­ǵyl­ǵan altyn dınar, Iаsy-Kúl­tóbe eskertkishindegi ómirdiń toq­talýyn naqtylap bere alatyn Sha­ǵataı ulysynyń kúmis dırhemderi men mys felster kómbesi, Altyn Orda memleketiniń ońtústik-shy­ǵys shekarasynyń qaı tustan ótken­digin naqtylaýǵa kómek bere alatyn tıyndar men taǵy da basqa ólke tarıhyn zertteýde mańyzdy ról atqaratyn materıaldar usynyldy. Kórme ekspozısııasy 5 bólimge bólingen. Qazaq jazırasy kóne zamandardan beri batys pen shyǵysty jalǵastyrar «kópir» bolǵandyǵy belgili. Adam­zat arasyndaǵy saýda qarym-qa­ty­nasyn qalyptastyrýshy eń alǵashqy dánekerdiń biri – Uly Jibek jolynyń shyǵys pen ba­tysty baılanystyrýshy ma­ńyzdy baǵyttarynyń barlyǵy da qazaq dalasynan ótken. «Kóne Iаsy –Túrkistannyń osy jol bo­ıyndaǵy mańyzdy beketterdiń biri bolǵandyǵyn Iаsy-Kúltóbe, ortaǵasyrlyq Túrkistannyń tarıhı eskertkishterinde úzdiksiz júrgizilip otyrǵan arheologııalyq qazba jumystary kezinde tabyl­ǵan nýmızmatıkalyq materıal­dar rastaıdy. Qazirgi tańda Qazaq­stan arheologteriniń kó­ne Túrkistanda júrgizgen qaz­ba jumystary nátıjesinde tabyl­ǵan erteortaǵasyr men HH ǵa­syrǵa deıingi ýaqyt aralyǵyna tán nýmızmatıkalyq tabystar jáne kezdeısoq tabylǵan tıyndar ólkedegi saýda-sattyqty, dinı-rýhanı, saıası ahýaldy zertteýge múmkindik bere alatyn edáýir kólemdegi materıaldar usyna alady», deıdi qor saqtaý bóliminiń basshysy Nurjamal Áshirbaeva.

«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, ashylýyna tarıhshylar men ǵalymdar, zııaly qaýym ókilderi, stýdentter men oqýshylar, mýzeı qyzmetkerleri qatysqan kórme aı boıy el nazaryna usynylady.

 

TÚRKISTAN

Sońǵy jańalyqtar

«Omıkron» «Toıotany» qyspaqqa aldy

Tehnologııa • Búgin, 14:00

Bir kúnde 3907 adam koronavırýstan aıyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:45

15169 adam koronavırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:17

Uqsas jańalyqtar