Ajarlana túsken Arys

Uly aqynnyń esimin jas urpaqqa keńinen nasıhattaý maqsatynda, qala­lyq ortalyqtandyrylǵan kitapha­nalar júıesi mekemesiniń aldyna orna­tylǵan eskertkishtiń bıiktigi 4 metr, tuǵyry – 2,20, bıýst bıiktigi – 1,50 metr. Tuǵyry granıt-mramordan jasalǵan. Eńseli eskertkishtiń aınalasyna kógaldandyrý jumystary júr­gizilip, jaryqtandyrylǵan. Sal­tanatty is-sharada arystyqtardy merekemen quttyqtaǵan oblys ákimi О́mirzaq Shókeev Arys qalasynyń 65 jyldyq mereıtoıy elge oı salatyn, taǵy­lymy mol tanymdyq is-sharalar­men jalǵasyn taýyp jatqanyn atap ótti. «Álemge tanymal bas aqynymyzdyń eńbegin halyq bolyp ulyqtaý memle­ketimizdiń mereıin arttyrady. Uly oıshyldyń asyl murasyn ardaqtaý jáne jan-jaqty dáripteý – bárimizge ortaq mindet. Ol úshin búgingi býyn Abaı murasynan nár alyp, rýhanı kemeldenýge tıis. El Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly: «Abaı qazaqtyń ár balasyn ultjandy azamat etip tárbıeleýge shaqyrdy. Onyń murasy – parasatty patrıotızmniń mektebi, eldikti qadirleýdiń negizi. Sondyqtan azamattarymyzdyń kózi ashyq bolsyn desek, Abaıdy oqýdan, aqyn óleńin jattaýdan jalyqpaǵan jón», dep atap ótti. Olaı bolsa, ortalyq kitaphana aldynda boı kótergen eńseli eskert­kish jastarymyzdy Abaı armandaǵan kemeldikke jeteleıdi dep senemin», dedi oblys ákimi.

Sondaı-aq bul kúni jarylystan keıin memlekettiń, kúlli eldiń qol­daýymen jańarǵan, ajarlana túsken qalanyń Dendrosaıabaq aldyna ornatylǵan, temir jol tarıhynan syr shertetin, kóneniń kózine aınalǵan parovozdyń eskertkishi ashyldy. Ashyq aspan astyndaǵy mýzeıge ornalastyrylǵan paravozdyń saltanatty lentasyn senator Álimjan Qurtaev, oblys ákimi О́mirzaq Shókeev jáne Arys qalasynyń qurmetti temirjolshylary qıdy. «Túrksib» temirjolynyń qurylysyna qatysyp, japan túzde tirshilikti jandandyrǵan arystyqtarǵa, poıyzdardyń qaýipsiz júrýin qamtamasyz etýshi bar­lyq temirjolshyǵa qurmet kórsetý maq­sa­tyn­da tuǵyrǵa qondyrylǵan ­parovoz tarıhyna kelsek, ol 1946 jy­ly Ýlan-Ýde qalasyndaǵy zaýyttan shyqqan. Salmaǵy júzdegen tonnany quraıtyn otarba Shyǵys Qazaqstan oblysy, Shemonaıha stansasynan ákelingen. «Jıyrmasynshy ǵasyrdyń basynda qazaq halqynyń turmysyna sho­­­ıyn jol sharýashylyǵynyń enýi men onyń damýy ultymyz úshin aıtýly oqıǵa boldy. Al tutas bir dáýir jańǵyryǵyna aınalǵan «Túrksib» temir jolyn salýda Arys qalasynyń mańyzy zor edi. Osy jolda bizdiń ata-babalarymyz talmaı ter tógip, aıanbaı eńbek etti. 1946 jyly zaýyttan shyqqan bul parovoz qazaq dalasynda 1961 jylǵa deıin qoldanysta bolǵan. Dáýir jańǵyryp, zaman jańarǵan shaqta, mundaı otarbalar búginde kóne jádigerge aınalyp otyr. Osyndaı qundylyqtardy dáripteý arqyly biz urpaqtar sabaqtastyǵyn saqtap, qazaq­standyq temirjolshylardyń eren eńbegin keıingi býynǵa úlgi etemiz», dedi oblys ákimi saltanatty rásimde. Al qala ákimi Gúljan Qurmanbekova qalanyń ozyq tehnologııalar zamanyna ilesip, jańashyldyqqa beıimdelip jatqanyn atap ótti. «Osylaısha, Ary­symyz eski men jańanyń, keshe men erteńniń arasynda óz úılesimin tap­qan aıryqsha órkenıet ortasyna aınalyp otyr. Bul kúnde Arys tórinde túrli mańyzdy nysan qurylysy qarqyndy júrip jatqan bolsa, onyń bári de eldi yn­ty­maqqa shaqyryp, birlik pen be­re­keli tirlikke jumyldyratyn jobalar desek qatelespeımiz», dedi Gúljan Qurmanbekova.

Qalanyń 65 jyldyq mereıtoıy­na arnalǵan saltanatty jıynda О́mirzaq Shókeev Táýelsizdiktiń 30 jyl­dy­ǵy­men tuspa-tus kelgen mereı­toı arys­tyqtar ǵana emes, tutas temir­jol­shylar qaýymy úshin de zor már­tebe ekenin aıtty. Arys qalasynyń mere­kesine oraı óńirden shyqqan óner jul­dyzdary ánnen shashý shashty. Atap aıtsaq, keshte Qazaqstan jáne Tatar­stan Respýblıkalarynyń halyq ártisi Nurjamal Úsenbaeva, Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń eńbek sińirgen qaı­rat­ke­ri Aqjol Meıirbekov, ánshi, sazger Nurlan Espanov, Janbolat pen Jazıra, Arystyń kúmis kómeı ánshi­le­ri men myń buralǵan bıshileri jáne ózge de estarada juldyzdary, «Shan­shar» ázil-syqaq teatry óner kórsetti.

Sondaı-aq oblys ákimi О́mirzaq Shókeev arystyqtar men qala qonaq­ta­ryn mereıli merekesimen quttyqtap, birqatar azamattarǵa «Túrkistan ob­ly­­synyń qurmetti azamaty» jáne «Arys qalasynyń qurmetti azamaty» ataqtary men «Túrkistan obly­syna sińirgen eńbegi úshin» medalin saltanatty jaǵdaıda tabys etti.

Túrkistan oblysy