Qoǵam • 24 Qarasha, 2021

Úıdi ońaı alýdyń onlaın tásili

177 ret kórsetildi

Blokcheın tehnologııasy jyljymaıtyn múlik salasyna da kelip jetti. Sonyń arqasynda qazaqstandyqtar eshqaıda shyqpaı-aq, onlaın rejimde úı satyp alý múmkindigine ıe bolmaq.

Jańa páter satý jáne satyp alý­dyń mashaqaty kóp. Onyń jarty aqsha­syn bankten alsań, tipten qıyn. Júrisiń de, jumysyń da kóbeıedi. Qurylys kompanııasy men banktiń arasyn jol qylyp, odan qala berdi halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy men notarıýstyń arasynda sabylyp júrgende birshama ýaqytyńyz da zýyldap óte shyǵady. Eger jańa júıe iske qosylsa, nebári 15 mınýttyń ishinde páterdi óz atyńyz­ǵa rásimdeýge bolady. Bul jó­nin­de arnaıy ótken brıfıngte Sıfr­l­yq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Baǵ­dat Mýsın aıtty. Ázirshe joba testileý rejiminde jumys istep jatyr.

Elektrondy qyzmet «Sıfrlan­dyrý, ınnovasııalar jáne ǵylym arqyly tehnologııalyq serpilis» ulttyq jobasy aıasynda qolǵa alyn­ǵan. Osy qyzmetti iske qosý úshin Ádilet mınıstrliginiń, bankter men qurylys kompanııasynyń aqpa­rattyq júıeleri biriktirilgen eken.

Jalpy, dúnıe júzinde blokcheın – derekterdi biriktirý jáne saqtaý jaǵynan eń qaýipsiz júıe bolyp sanalady. Bul tehnologııa Qazaqstanda ekinshi ret qoldanylyp otyr, búginge deıin ol aýyl sharýashylyǵy salasyna engizilgen edi.

«Baspanaly bolý – adam ómi­rin­degi eń mańyzdy oqıǵalardyń biri. Biz qurylys kompanııasynan jyl­jymaıtyn múlikti satyp alý rási­min onlaınǵa kóshirýdi qolǵa aldyq. Osylaısha, páter alý rásimin jeńildetýdi kózdep otyrmyz. Jańa tehnologııa tolyq iske qosylǵan kezde azamattar qurylys kompanııasyna, bankke, notarıýske jáne halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna baryp júrmeı-aq turǵyn úıdi onlaın rásimdeı alady. Pandemııaǵa qaramastan jyljymaıtyn múlik satylymynda turaqty ósim bar. Jyl basynan beri qazaqstandyqtar halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary arqyly 900 myńnan asa jáne notarıýs arqyly 700 myń ret baspana rásimdegen. Bul degenińiz, klıentter turǵyn úı qujattaryn rásimdeý úshin memlekettik qyzmetterge 3 mln márte júgindi degen sóz. Al blokcheın tehnologııasyn engizý arqyly biz jyljymaıtyn múlik pen onyń kepilin tirkeý prosesin jedeldete jáne jeńildete aldyq. О́zderińizge málim, turǵyn úıdi bir adamnan ekinshi adamnyń atyna aýdarýǵa, muragerlikke berýge nemese qaıta jazýǵa bolady. Biz qurylys kompanııasynan bastapqy turǵyn úıdi satý jáne satyp alý jolyn tańdadyq, óıtkeni bul jerde adamnyń erkine áser etý qaýpi joq», deıdi mınıstr B.Mýsın.

Páterdi onlaın satyp alý prose­si mámleni qashyqtan júrgizýge múmkin­dik beredi. Brıfıngke qatys­qan qury­lys kompanııasy ókilderiniń aıtýynsha, jyljymaıtyn múlik naryǵynda mundaı qyzmet buryn-sońdy bolmaǵan.

«Bul jańalyq jyljymaıtyn mú­likti satyp alý tásilin jaqsy jaǵy­na qaraı túbegeıli ózgertetinine senemiz. Qazir azamattar páter sa­typ alýǵa 10 kúndeı ýaqytyn jum­sa­sa, blokcheın júıesi sanaýly mınýttarda satyp alý-satý sharty­na qoljetkizýge múmkindik beredi. Bul – qazaqstandyq turǵyn úı nary­ǵyndaǵy tyń serpilis. Tipti álemniń kez kelgen túkpirinde otyryp, Qazaqstannan úı alýǵa bolady. Baspana satyp alýshy tek 4800 teńge kólemindegi memlekettik baj salyǵyn tólese jetkilikti. Osylaısha, klıent notarıýs qyzmetterine tólenetin 49 myń teńgege deıingi qarjyny únemdeı alady. Biz bul jobaǵa eksklıýzıvti quqyq ıelenbeımiz. Demek, sıfrly rásimdeý júıesin qurylys salasyndaǵy basqa áriptes­terimiz de qoldana alady», deıdi kásipker Aıdyn Rahymbaev.

Ázirshe onlaın ıpotekanyń tolyq sıklin tirkeý jekelegen kompanııalar men bankterdiń saıtynda júzege asyrylady. Sıfrly ıpotekany rásimdeý qalaı júrgiziledi? Aldymen klıent qurylys kompanııa­synyń saıtyna kirip, turǵyn úı keshenderinen qalaǵan páterin tańdaıdy. Sodan keıin páter satyp alýshynyń ótinishi avtomatty túrde bankke joldanady. Qaryz alýshynyń profılin sáı­kes­tendirý jáne bekitý sanaýly mınýttarda júzege asyrylady. Kelisim alǵannan keıin klıent banktiń mo­bıl­di qosymshasyna ótip, onlaın túr­de bankpen kelisimshartqa otyra­dy. Ári qaraı bank qurylys kom­pa­nııa­­syna aqshany ózi aýdarady jáne bul týraly klıentti habardar etedi. Jyl­­jymaıtyn múlikti paıdalanýǵa bergennen keıin klıent banktiń mo­bıl­di qosymshasy arqyly kepildi on­­laın tirkeý qyzmetin paıdalana alady.

Halyk Bank basqarma tóraǵasynyń orynbasary Jumabek Mamýtovtyń aıtýynsha, ıpotekalyq nesıeleý – búgingi tańda suranysqa ıe ónimder­diń biri. Sıfrly formatqa kóshý bank klıentterine kópten kútken baspanasyn satyp alý ýaqytyn aıtarlyqtaı qysqartady. Buǵan qosa, kepil sharty men úlestik qatysý shartyn tirkeý prosesteri de jeńildetilip otyr.

«Memleket pen bıznestiń ózara ynty­maqtastyǵy nátıjesinde dástúr­li qyz­metter onlaın rejimge kóship, azamattardyń qujattardy rásimdeý jumysy qolaıly bola tústi. Muny elge yńǵaıly qyzmet qana emes, qaýipsizdik pen senimdilikke kepildik beretin absolıýtti ashyq tásil deýge bolady», dedi brıfıngte J.Mamýtov.

Jyljymaıtyn múlikti onlaın satyp alýdyń taǵy bir artyqshylyǵy – klıentterge «bir tereze» qaǵıdaty­men qyzmet kórsetiledi. Mámile notarıýstyń qatysýynsyz jasalady. Ony halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy kýálandyrady.

Brıfıng qatysýshylarynyń sózi­ne sensek, onlaın túrde úı alý – halyqqa paıdasy kóp qyzmet. Shyny­men ol tıimdi joba bola ma? Bul – ýaqyt enshisindegi sharýa.

Sońǵy jańalyqtar

Aqyly joldaǵy ahýal qandaı?

Aımaqtar • Keshe

Buǵybulaý

Qazaqstan • Keshe

Júze bilý – ómir

Qoǵam • Keshe

О́lketanýshy

Qazaqstan • Keshe

Kebenek

Tarıh • Keshe

Sáýkele

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar