Onyń aıtýynsha, osy jyldyń qańtar-qazan aılarynda ónerkásip óndirisiniń kólemi 2,2 trln teńgeni quraǵan. О́ńdeý ónerkásibiniń úlesi 60 paıyzdan asady. Bul rette oblys shıkizattyq emes óndiris kólemin óndirý boıynsha respýblıkada úshinshi orynda tur. Búginde oblystyń shıkizattyq emes eksporty respýblıkalyq kólemdegi árbir 8-shi dollardy enshilep otyr. 2025 jylǵa deıin 2 trln teńgeden astam somaǵa 186 ınvestısııalyq jobany iske asyrý kózdelgen. Sonyń nátıjesinde, óńirdiń eksporttyq áleýeti taǵy 28 paıyzǵa artady degen boljam bar. О́ńdeý sektory mashına jasaý (129 paıyz), tamaq ónimderin óndirý (108,7 paıyz), hımııa ónerkásibi (141 paıyz) jáne munaı óńdeý (110 paıyz) esebinen ósýde.
– Táýelsizdik jyldary oblysta tolyqqandy munaı-hımııa klasteri qalyptasty. Máselen, búginde benzın óndirisiniń úshten biri bizdiń óńirge tıesili. Al munaımen qyzdyrylǵan koks bizde ǵana shyǵarylady. Mashına jasaýdy damytý temir jol klasterin qamtamasyz etedi. Bul rette jergilikti mashına jasaý salasy bes ónerkásiptik kásiporynnan turady. Olar eldegi tıisti óndiristiń 73 paıyzyn qurap otyr. Osy aıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev serpimdi klemmalar men burandalardy shyǵarýǵa ruqsat berdi. Bul TMD-daǵy biregeı zaýyt sanalady. Kásiporyn atalǵan ónimderge degen ulttyq tasymaldaýshynyń qajettiligin tolyǵymen ótemek. 2024 jyly usta-bandaj keshenin iske qosý josparlanǵan. Bul keshen de ishki naryqty tolyq qamtyp, shetelderge shyǵý múmkindigin qarastyrmaq, – dedi Á.Sqaqov.
Ákimniń aıtýynsha, óńirdegi azyq-túlik óndirisi agroónerkásip keshenindegi mańyzdy qadamdardyń nátıjesinde alǵa basýda. Máselen, 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha oblys aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jalpy shyǵarylymynyń ósý qarqyny jaǵynan kóshbasshy atanyp keledi. Bul kórsetkish sońǵy eki jyldyń ishinde 100 mlrd teńgege ulǵaıdy. Bıyl pavlodarlyq dıqandar 30 jyldyń ishinde alǵash ret 1 mln tonnadan astam astyq jınady. Qaraqumyq túsimi eldegi barlyq kólemniń jartysynan kóbin quraǵan. Al respýblıkadaǵy sábizdiń úshten bir bóligi, kartoptyń 16 paıyzy osy óńirge tıesili.
– Sýarmaly eginshilikti qarqyndy damytyp kelemiz. Búginde onyń aýmaǵy 135,9 myń gektardy quraıdy. Et, sút óndirisi, qaıta óńdeý baǵyttary da damýda. Jyl basynan beri et ónimderiniń eksporty 40 paıyzǵa ósti. Jyl sońyna deıin 4 myń iri qara mal basyna arnalǵan taǵy 5 mal sharýashylyǵy nysanyn iske qosý josparlanýda. Qaıta óńdeý kásiporyndarynyń óndirisi 9 aıda 90 mlrd teńgeden asty. Jyl sońyna deıin barlyǵy 32 nysan iske qosylady. Osynyń barlyǵy bizdegi agroónerkásiptik keshenniń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrady. Qazir bıýdjetten berilgen sýbsıdııalardyń 1 teńgesine 4 teńge jeke ınvestısııadan aınalýda, – dedi oblys ákimi.
Á.Sqaqov pandemııaǵa qatysty shekteýlerden keıin shaǵyn jáne orta bıznes senimdi túrde qalpyna kele bastaǵanyn jetkizdi. Bul rette kásiporyndar sany 1,5 myńǵa, al olardyń ónimderi 60 mlrd teńgege ósken. Buǵan shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýǵa arnalǵan memlekettik jáne óńirlik baǵdarlamalar septigin tıgizýde. Jyl basynan beri «Bıznestiń jol kartasy», «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» jáne «Eńbek» baǵdarlamalary boıynsha 58,8 mlrd teńgege 1 524 joba qoldaý tapqan. Mysaly, shyny óndiretin kásiporyn memlekettik kómektiń nátıjesinde, Eýropadan qajetti jabdyqtardy satyp alýǵa jáne jańa sehtyń qurylysyn bastaýǵa múmkindik alǵan.
– Sondaı-aq biz ekinshi deńgeıli bankpen birlesip, kásipkerlerdi qoldaý baǵdarlamalaryn iske qosýdamyz. Máselen, byltyr jas bıznesmender úshin kepilsiz kredıt berý jelisi dál osyndaı yntymaqtastyqtyń nátıjesinde iske qosyldy. Bıyl bıznestegi áıelderge arnalǵan baǵdarlama bastaldy. Sonymen qatar shaǵyn jáne orta bıznes Business Ertis baǵdarlamasy aıasynda alty baǵyt boıynsha kómek alýda. Iаǵnı kásipkerlerdiń máseleleri naqty sheshilip, áleýmettik bıznes qoldaýǵa ıe bolýda. Sondaı-aq baǵdarlamada aýyldaǵy kásipkerlikti damytý qarastyrylǵan, – dep naqtylady aımaq basshysy.
Á.Sqaqovtyń aıtýynsha, aýyldyq ınfraqurylymdy damytýǵa basa nazar aýdarylýda. «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aıasynda 2019 jyldan bastap Pavlodar oblysynyń 120 myńǵa jýyq turǵyny nemese oblystaǵy barlyq aýyl turǵyndarynyń jartysyna jýyǵynyń ómir súrý jaǵdaıy jaqsarǵan. 169 áleýmettik nysan salynyp, jóndelgen. Bıyl 70 joba iske asyrylýda. Onyń basym bóligi aıaqtalmaq. Mysaly, 10 mektep, 4 balabaqsha jóndelip, dárigerlik ambýlatorııa salynypty. 80 shaqyrymnan astam kentishilik joldarǵa ortasha jóndeý júrgizilgen. Ákim taza aýyz sýǵa qol jetkizý máselesi de erekshe baqylaýda ekenin alǵa tartty jáne jyl sońyna deıin qoljetimdilik deńgeıin 94,7 paıyzǵa jetkizemiz dep sendirdi. Jalpy, sońǵy eki jylda bul kórsetkish 20 paıyzǵa ósken eken. Jobalardy jedeldete júzege asyryp, 2024 jyly 100 paıyzdyq kórsetkishke jetý mindeti tur.
– Qalalardyń ınfraqurylymdyq damýyna da erekshe kóńil bólinýde. Pavlodar oblysy – eldegi eń ýrbanızasııalanǵan óńirlerdiń biri. Oblys halqynyń 71 paıyzy – Pavlodar, Aqsý jáne Ekibastuz qalalarynyń turǵyndary. Bıyl Ekibastuzdy 2025 jylǵa deıin damytýdyń keshendi jospary ázirlendi. Ol tórt negizgi blok pen 114 is-sharadan turady. Onyń 90 paıyzǵa jýyǵy jeke ınvestısııalar esebinen júzege asyrylady. Bıýdjet qarajaty negizinen ınjenerlik jáne áleýmettik nysandardy jańartýǵa, salýǵa jumsalady. Eń iri jobalardyń qatarynda muz arenasyn, shyǵarmashylyq ortalyq salý, 20 mektepti jańǵyrtý bar. Bul – Ekibastuzdyń damý baǵyttarynyń biri ǵana. Ázirlengen qujat is júzinde barlyq salany qamtıdy. Onyń áleýmettik-ekonomıkalyq tıimdiligi de joǵary bolmaq. Atap aıtqanda, 16,5 myń jańa jumys orny ashylyp, ortasha aılyq jalaqy 43 paıyzǵa ósedi. 200 myń sharshy metr jańa turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, ónerkásiptik óndiris 1 trln teńgege deıin jetpek, – dedi Á.Sqaqov.
Bıyl 60 jyldyǵy atalyp ótken Aqsý qalasy jylyna 1 mln tonnadan astam ferroqorytpa óndirýde. Respýblıka elektr energııasynyń 17 paıyzyn aqsýlyqtar usynyp otyr. Shaharda 28,5 myń sharshy metr turǵyn úıdiń qurylysy júrip jatyr. Oǵan qosa áleýmettik osal toptardyń ókilderi úshin 16 páter satyp alynbaq. «Zamanaýı mektep» óńirlik baǵdarlamasy boıynsha eki mekteptiń jańǵyrtý jumystary aıaqtalýǵa jaqyn. Keler jyly muz saraıynyń qurylysyn aıaqtaý josparlanǵan.
– Pavlodarda bıyl oblystyq aýrýhana janynan ınfeksııalyq bólimshe ashyldy. Oblysta turaqty ınfeksııalyq tósektik oryn qory pandemııaǵa deıingi kezeńmen salystyrǵanda 2,4 ese artty. Densaýlyq saqtaý júıesin nyǵaıtýdyń basqa baǵyttary da biz úshin mańyzdy. Pavlodardyń jańa shaǵyn aýdanynda kópsalaly aýrýhana salýdy, sondaı-aq óńirde taǵy úsh aýyldyq medısınalyq mekeme qurylysyn bastaýdy josparlap otyrmyz. 2024 jylǵa deıin barlyǵy 12 densaýlyq saqtaý nysany paıdalanýǵa berilmek. Táýelsizdik jyldary oblysta 96 medısınalyq nysan salyndy. Solardyń biri – kardıohırýrgııalyq ortalyq. Munda búginde az ınvazıvti, kúrdeli arıtmologııalyq operasııalar, kúrdeli qurylǵylardy ımplantasııalaý jáne gıbrıdtik aralasýlar júrgiziledi. 9 jyl ishinde ortalyqta 18 myńnan astam operasııa jasaldy. О́zge óńirlerdiń turǵyndary da bul jerden josparly jáne shuǵyl kómek ala alady. О́tken jyldan beri kardıohırýrgııalyq ortalyqta ınsýlt ortalyǵy jumys isteıdi. Júrek-qantamyr júıesi aýrýlary bar pasıentterdi emdeý úshin ozyq tehnologııalardy odan ári engizý josparlanýda, – dedi ákim.
О́ńirde medısınalyq kadrlyq áleýetti arttyrýǵa da mańyz berilgen. Bul rette jas mamandardyń turǵyn úı jáne basqa da máselelerin sheshýge nazar aýdarylýda. Ákimniń málimetinshe, jyl basynan beri aýylǵa jumys isteýge kelgen 85 dáriger kóterme aqy alǵan. 52-si bıýdjettik nesıege qol jetkizdi. Pavlodarda 400 oryndy qamtıtyn medısınalyq kolledj stýdentteri men medısına qyzmetkerlerine arnalǵan jataqhanalardy iske qosý josparlanýda.
– Aýyldarǵa baratyn muǵalimder úshin turǵyn úı sertıfıkattaryn engizý boıynsha jumys istep jatyrmyz. Byltyr «Pavlodar oblysynyń bilim berý salasyna qosqan úlesi úshin» tósbelgisi taǵaıyndalyp, búginde ony 59 muǵalim alyp úlgerdi. Olarǵa 1 myń aılyq eseptik kórsetkish kóleminde, ıaǵnı 3 mln teńgege jýyq qarjy berildi. Eki jyl ishinde salanyń bıýdjeti eki ese ósti. Onyń ishinde bilim berý nysandaryn materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýdy qarjylandyrý 12 ese ulǵaıdy. Oqý oryndaryn keshendi jabdyqtap, abattandyrý úshin byltyr «Zamanaýı mektep» óńirlik baǵdarlamasy ázirlendi. Ol 2025 jylǵa deıin 85 mektepti qamtıdy. Táýelsizdik jyldary Pavlodar oblysynyń oqýshylary respýblıkalyq jáne halyqaralyq olımpıadalardan 9 myńǵa jýyq medal jeńip aldy. 20 jyl boıy aımaq quramasy respýblıkadaǵy eń úzdik olımpıadalyq komanda sanalady, – dedi ol.
Búginde óńirde 3 091 sport ǵımaraty jumys isteıdi. Táýelsizdik jyldary mádenıet nysandarynyń sany eki ese artqan.
