Sport • 26 Qarasha, 2021

Esenkeldini eske aldy

487 ret kórsetildi

Aqtóbede grek-rım kúresinen 2002-2004 jyldary týǵan jastar arasynda halyqaralyq dárejedegi sport sheberi Eskenkeldi Batyrǵarındi eske túsirýge arnalǵan dástúrli týrnır óz máresine jetti. Bul jarysta elimizdiń birqatar aımaqtary men kórshiles Qyrǵyzstannan kelgen balýandar baq synady.

Nebári 24 jyl ǵumyr keshken er minezdi Esenkeldiniń esimi jan­kúıerlerdiń esin­de. 1971 jyly Aqtóbe obly­syndaǵy Shal­qar qalasynda týyp-ósken ol Al­matydaǵy Qa­jymuqan atyndaǵy sport mektep-ınternaty men Qa­zaq­­­tyń dene shynyqtyrý jáne sport ınstıtýtynda she­­berligin shyńdady. Árı­­ne, toqsanynshy jyl­dar­dyń basynda bul ba­lýan­nyń boz kilemde jasyn­daı jar­qyldaǵany barsha­myz­dyń jadymyzda. Asa jeńil sal­maqta kúresken qol­toq­paq­taı ǵana qazaq jigiti jas­ós­pirimder ara­­syndaǵy álem birinshiliginiń kúmis júl­degeri atanyp, qyraǵy bapkerlerdiń nazaryna ilikti. Sodan keıin-aq eresekter dýyna erkin qosylyp, talaı dúrmekte dara talantymen oqshaýlandy.

1

1990-1991 jyldary Ba­tyr­ǵarın Álem jáne KSRO kýbok­­tarynyń ıegeri, KSRO ha­­lyqtary spartakıada­sy men Búkilodaqtyq ýnıversıa­danyń jeńimpazy, Odaq chem­pıonatynyń kúmis júldegeri atandy. Basqa da dúbirli dodalarda top jardy. Bir ǵa­jaby, asa daryndy balýan bul belesterdiń barlyǵyn 20 jasqa jeter-jetpes sha­ǵynda-aq ba­ǵyndyrdy. Jal­py, Esenkeldi grek-rım kú­resinen Aqtóbe óńirinen shyqqan tuńǵysh ha­lyqaralyq dárejedegi sport sheberi eke­nin de aıta ketýge tıispiz. Ara­da 20 jyl ótken soń ǵana As­qat Qudaıbergenov pen Áset Ádilov sol deńgeıge jet­se, búgingi tańda álem chem­­pıonatynyń kúmis jáne qola júldegeri, qur­lyqtyq jarystarda san márte jeńis tuǵy­ryna kóterilgen Meı­ram­­bek Aınaǵulov atoı salyp júr. Aqtóbelik balýandardyń osy jarqyn jeńisteriniń altyn bas­taýynda qyrshyn ketken Esen­­keldideı azamattyń tur­ǵanyn keıingi urpaq umyt­paýy kerek. 

– Esenkeldiniń ekpinine qarap, kópshilik «Keleshekte ol Olımpııa oıyndary men álem chempıonattarynda top jarýǵa tıis» dep topshylady. Biraq adamnyń aıtqany emes, Allanyń buıryǵy bolady eken. Naryq qyspaqqa alǵan tusta otbasyn asyraý úshin dosym úlken sporttan qol úzip, túrli kásiptiń tutqasyn ustady. Araǵa eki jyldan asa ýaqyt salyp, turmystyq jaǵdaıy túzelgen soń boz kilemge qaıta oraldy. Kelgen bette Qazaqstan chempıony atandy. Bul – 1994 jyl edi... Sodan Atlanta Olımpıadasynda atoı salsam dep armandady. Basqa da baıraqty básekelerde qazaq­tyń týyn bıikte jelbiretýdi ańsady. Biraq ol josparlary júzege aspady. Naǵyz jalyndap turǵan shaǵynda dosym iz-túzsiz joǵalyp ketti, – deıdi kezinde Batyrǵarınmen birge kúresken dosy ári jerlesi, belgili sport kommentatory Aspandııar Esenjolov.

Osyǵan deıin Esenkeldi Batyr­ǵarındi eske alý týrnıri Shalqarda uıymdastyrylyp kelgen edi. Keıingi kezde ol oblys ortalyǵynda ótip júr. Bıylǵy básekede Bir­lesken kú­res álemi (UWW) uıymynyń talabyna saı 10 salmaq dárejesi boıynsha túrli-tústi medal sarapqa salyndy. Bul jarysta Qyr­ǵyz­stan quramasy komandasy músheleriniń daıarlyǵy óte joǵary deńgeıde ekeni anyq baıqaldy. Alataýdyń arǵy jaǵynan kelgen balýandar bas júldeniń úsheýin oljalady. Olar – Razaq Baı­shekeev (63 kg), Ábdiǵazız As­qarbek (67 kg) jáne Jeńis Ju­mabek (87 kg). Al qalǵan sal­maqtarda taldyqorǵandyq Erbol Kamalıev (55 kg) pen Damır Tursynov (82 kg), Eset batyr kolledjiniń túlegi Dıas Saılaýov (60 kg), qa­ra­ǵandylyq Oljas Erǵalı (72 kg), qostanaılyq Dıas Já­lelov (77 kg), jambyldyq Te­mirbek Ertileý (97 kg) jáne shym­­kenttik Nurtas Qydyr­baı (130 kg) altyn tuǵyrǵa kóterildi.

Sońǵy jańalyqtar

Ana tilinde oqýdan nege qashady?

Bilim • Búgin, 00:05

Abaı murasy asqaqtady

Abaı • Búgin, 00:04

Ulttyq mereke

Abaı • Búgin, 00:02

Et máselesine ep kerek

Ekonomıka • Búgin, 00:01

Jedel járdem nege keshigedi?

Medısına • Keshe

Ult ustazy jáne Batpaqty mektebi

Ahmet Baıtursynuly • Keshe

Jaýynger jyr

Tanym • Keshe

Talant pen taǵdyr

О́ner • Keshe

Shıpaly sýlar shejiresi

Aımaqtar • Keshe

Tańbaly tanymy

Tanym • Keshe

Sırk

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar