Avtoónerkásip aımaqty alǵa súırep tur

Ákimniń aıtýynsha, sońǵy 10 aıdyń qorytyndysy bo­ıynsha ónerkásiptegi ósim 8,1 pa­ıyzdy, negizgi kapıtalǵa sa­lynǵan ınvestısııalardyń ósi­mi 11 paıyzdy, qurylystaǵy ósim 6 paıyzdy quraǵan.

– Jyl basynan beri óner­kásiptik kásiporyndar 1 870,2 mlrd teńgeniń ónimin óndirdi. О́simdi negizinen ındýstrııalandyrý aıasynda ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrǵan kásiporyndar qamtamasyz etti. Máselen, mashına jasaý, metallýrgııa, metall emes ónim­der jáne tamaq ónimderi ón­dirisiniń ulǵaıýy esebinen óń­deý ónerkásibi 13,5 paıyzǵa ósti, – dedi A.Muhambetov.

Ákim mashına jasaý salasyna erekshe toqtaldy. О́ıtkeni bul sala óńirdiń ǵana emes, elimizdiń ekonomıkalyq ósiminiń draıveri sanalady.

– Avtomobıl quras­ty­rý­­dyń nátıjesinde óner­ká­­siptiń jalpy kólemindegi óń­deý ónerkásibiniń úlesi 46,9 paıyzǵa jetti. Al óńdeý óner­kásibindegi mashına ja­saý­dyń úlesi 41,5 paıyzǵa teń. Esepti kezeńde bul salada 363,7 mlrd teńgeniń ónimi óndirildi. О́sim – 17,7 paıyz. Avtomobıl ónerkásibi 2021 jylǵy naýryzdan bastap KIA markaly avtomobıldermen tolyqty. Búginge deıin 7 863-i
qurastyryldy. Osy jylǵy shil­dede «AvtoVaz» jáne «Re­nault Rossııa» kompanııala­rymen birlesip LADA avtomobıl jelisiniń jáne Renault avtomobılderiniń óndirisi retke keltirildi. Aldaǵy ýa­qyt­ta «SaryarqaAvtoProm» serik­testigi «ÝzAVtoSanoat» kompanııasymen jáne General Motors-pen birlesip Chevrolet Nexia avtomobılderiniń óndi­ri­sin jolǵa qoıýdy josparlap otyr, – dedi aımaq basshysy.

Eske sala keteıik, respýb­lıkada óndirilgen avtokólik quraldarynyń jartysynan astamy Qostanaıdan shyǵady. 9 aıdyń ishinde Qazaqstanda barlyǵy 63 559 avtokólik quras­tyrylsa, sonyń 38 309-y
Qostanaıǵa tıesili. Qańtar-qyrkúıek aralyǵynda «Sa­ry­arqaAvtoProm» bazasynda shyǵarylatyn 4 brend Qazaq­s­tan­daǵy eń kóp satylatyn mar­­kalardyń bestigine endi. Bul rette, byltyr Qostanaıda iske qosylǵan Chevrolet avto­mobılderi atalǵan reıtıng­tiń kóshin bastap tur.

– Esepti kezeńde óńir ekonomıkasyna 11 paıyzdyq ósimimen 306,2 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. Osy qarqyndy odan ári ulǵaıtýǵa nıettimiz. Sondyqtan ınvestısııalyq jobalardy, sonyń ishinde Reseı Federasııasymen óner­kásiptik kooperasııany ny­ǵaıtý sheńberinde jumysty jal­ǵastyramyz. Máselen, 2020 jylǵy jeltoqsanda «KamAZ» kompanııasymen bir­lesken joba sheńberinde shoıyn quıý zaýytynyń qurylysy bastaldy. Sondaı-aq TEHNOPARK KZ serik­testiginiń reseılik «Lýıdor» kompanııasymen jedel járdem avtomobılderi, qoqys tasy­ǵyshtar, kommýnaldyq tehnıka sekildi arnaıy kommersııalyq tehnıkalar óndirisin jolǵa qoıý jónindegi birlesken jos­pary bar. Iri jobanyń biri – aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy avtokomponentteriniń ón­­dirisine arnalǵan jergi­lik­ten­dirý ortalyǵyn qurý, – dedi ákim.

Sondaı-aq Mınsk traktor zaýytymen birlesip «Belarýs» traktorlaryna arnalǵan kabına óndiretin zaýyt salynýda. Budan bólek «Ybyraı» jel elektr stansasy boı kótermek. Bul oblystaǵy alǵashqy jel parki bolmaq.

– Aýyl sharýashylyǵy – oblys ekonomıkasynyń ekinshi bazalyq baǵyty. Salada 119 myńnan astam adam jumys is­teıdi. Bul jumyspen qam­tylǵan jalpy halyq sanynyń 25,2 paıyzyna teń. 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha sa­ladaǵy jalpy óndiris kó­le­mi 553,3 mlrd teńgeni qu­rady. Bıyl astyqtyń jalpy túsimi 2,9 mln tonnaǵa teń. О́ńirde 2015 jyldan beri shamamen 1 mln gektardan astam aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerdiń paıdalanylmaı jatqany anyqtaldy. Osy jyly 312,9 myń gektar jer aýyl sharýashylyǵy óndirisin júrgizý úshin jalǵa berildi. О́nim tapshylyǵyna jol bermeý jáne azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda óńirde 210 qaı­ta óńdeý kásiporny jumys isteıdi. Oblys elimizde un óndirisi boıynsha birinshi orynda. Sary maı, sút jáne qoıýlandyrylǵan kilegeı boıynsha ekinshi orynda tur. Et óndirisi 4,2 paıyzǵa, sút óndirisi 2,1 paıyzǵa ósti, – dedi A.Muhambetov.

Búgingi tańda oblysta 54,5 myń shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi bar. Munda 158,6 myń adam jumys isteıdi. Salaǵa memlekettik baǵdarlamalar úlken áser etýde. Máselen, bıyl buǵan 10 mlrd teńgeden astam qarjy bólinip, 2 261 bıznes-joba qoldaý tapqan. Jobalardyń basym bóligi saý­­da, óńdeý ónerkásibi, kólik jáne qoımalaý salalaryna tıesili.

– 2020-2021 jyldary kólik ınfraqurylymyna 112,5 mlrd teńge jumsaldy. Bul 1 myń shaqyrymnan astam avtojoldy jáne eldi mekenderdiń 451 kóshesin jóndeýge múmkindik berdi. «Qostanaı qalasyna kireberis» avtojolyndaǵy kópir qurylysy aıaqtalyp keledi. Jyl qorytyndysy bo­ıynsha «jaqsy» jáne «qa­naǵattanarlyq» jaǵdaıdaǵy oblystyq, aýdandyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń úlesi 78 paıyzdy quramaq, – dedi ákim.

A.Muhambetovtiń dere­gin­she, óńirde jyl basynan beri 387,2 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen. О́sim – 25,5 paıyz. Atalǵan kórsetkish boıynsha oblys respýblıkada ekinshi orynda. Bul rette turǵyn úı qurylysyna salynǵan ınves­tısııa 38,2 paıyzǵa ósken. «Áýejaı» jáne «Iýbıleınyı» shaǵyn aýdandarynyń qury­lysy aıaqtalýǵa jaqyn. Sol sekildi «Qonaı» jáne «Bereke» shaǵyn aýdandaryn ıgerý jal­ǵasyp jatyr.

Ákimniń aıtýynsha, bıyl 18 kópqabatty kredıttik turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalmaq jáne keler jyly beriletin ótpeli 30 joba bar. Budan bólek, osy jyly qanatqaqty joba sheńberinde Rýdnyı qalasynda kredıttik turǵyn úı qurylysy bastaldy. Tobyl qalasynyń «Astana» jáne Qostanaı aýdany Mıchýrınskoe aýylynyń «Báıterek» jańa shaǵyn aýdandaryna ınjenerlik kommýnıkasııalardy tartý jumystary júzege asyrylýda. Jalpy Táýelsizdiktiń 30 jylynda oblysta 6,2 mln sharshy metr turǵyn úı nemese 60 myńnan astam páter paıdalanýǵa be­rilgen.

– Búginde aýyl halqynyń 72,6 paıyzy jáne qala halqynyń 98,1 paıyzy sýmen jabdyqtaý qyzmetterimen qamtylǵan. Bıyl aýyldyq jáne qalalyq deńgeıde sýmen jabdyqtaý jáne sý burý boıynsha 47 joba iske asyrylýda. Jyl sońyna deıin ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý júıesine 8 aýyl, sýdy tazartý jáne taratý pýnktterine 11 aýyl qo­sylady. Bıyl 104 aýylda tasy­maldanatyn sýdy taratý pýnktteri ornatylǵanyn atap ótken jón. Nátıjesinde, aýyl halqynyń sýmen jabdyqtaý qyzmetterine qoljetimdiligi 75 paıyzǵa de­ıin ulǵaıady, – dedi ákim.

О́ńirdi gazben jabdyqtaý jumystary jalǵasýda. Osy jyly Qamysty aýdanynyń Qamysty – Altynsarın jáne Áýlıekól – Qusmuryn joǵary qysymdy gaz jetkizý qubyrlarynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Alǵash ret Qostanaı aýdanynyń She­mı­novskoe jáne Ozernoe, Fedorov aýdanynyń Kopy­chenka, Qamysty aýda­nynyń Altynsarın aýyldaryn gazdandyrý júzege asyrylatyn bolady. Sondaı-aq Jiti­qara qalasynyń «5a» sha­ǵyn aýdanynda gaz taratý je­li­leri salynady. Qostanaı aýda­nynyń «Báıterek» jáne «Astana» shaǵyn aýdan­daryna ın­jenerlik kommý­nı­ka­sııa­lar­dyń qu­ry­ly­sy bastaldy.

 – Medısına salasy kólemdi qarjylandyrýdy qajet etedi. Osy jyly qarjylandyrý 17,2 paıyzǵa ósip, 86,4 mlrd teńgeni qurady. Sonyń esebinen 13 densaýlyq saqtaý nysany jóndeldi, 22 nysandaǵy jón­deý jumystary aıaqtalýǵa ja­­qyn. Sońǵy jyldary me­dı­sınalyq uıymdardyń ma­terıaldyq-tehnıkalyq bazasy aıtarlyqtaı jaqsardy. Sońǵy 2 jyldyń ishinde 111 sanıtarlyq avtokólik, Qos­tanaı qalasyndaǵy emha­na­lardyń 4 mobıldi brıgadasyna arnalǵan 4 jeńil avtomobıl, jedel járdem qyzmeti úshin otandyq 50 reanımobıl satyp alyndy. Qostanaı qalasynyń turǵyndaryna jedel ári zamanaýı medısınalyq kómek kórsetilýin jaqsartý úshin memleket-jekemenshik áriptestik aıasynda 300 myń turǵynǵa arnalǵan kópbeıindi aýrýhana salý josparlanýda, – dedi oblys basshysy.

Ákimniń aıtýynsha, bıyl 28 myń adam jumyspen qamtý sharalarymen qamtylǵan. Qysqa merzimdi kásiptik oqýǵa 499 adam jiberilgen. 18 664 adam turaqty jumysqa turǵan. Jyl basynan beri 19,4 myń jumys orny ashylypty.