Ekonomıka • 06 Jeltoqsan, 2021

Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni ózgerissiz qaldyrdy

52 ret kórsetildi

Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni 9,75 paıyz deńgeıinde qaldyrý týraly sheshim qabyldady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

«Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredıt saıasaty jónindegi komıteti bazalyq mólsherlemeni +/-1,00 p.t. paıyzdyq dálizimen jyldyq 9,75 paıyz deńgeıinde belgileý týraly sheshim qabyldady. Tıisinshe ótimdilikti usyný jónindegi turaqty qoljetimdi operasııalar boıynsha mólsherleme 10,75 paıyz, al ótimdilikti alý jónindegi turaqty qoljetimdi operasııalar boıynsha mólsherleme 8,75 paıyz bolady», delingen habarlamada.

Jalpy ınflıasııa baıaýlaýynyń baıqalǵan belgilerin, sondaı-aq koronavırýstyń jańa shtamy – omıkronǵa qatysty belgisizdiktiń artýyn jáne onyń ınflıasııalyq prosesterge, syrtqy jáne ishki suranysqa áserin eskere otyryp sheshim qabyldanǵany aıtyldy.

«Suranystyń usynys múmkindikterinen asyp ósýi nátıjesinde baǵanyń ósýin tejeý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalarǵa qaramastan, kóptegen elderde ınflıasııany jedeldetý úrdisi saqtalyp otyr. Qytaıdan basqa, negizgi saýda áriptesterine jatatyn elderde ınflıasııa tarıhı eń joǵary mólsherde qalyptasady. Qazaqstanda baǵanyń ósýi de joǵary deńgeıde bolyp tur. Azyq-túlik ınflıasııasy men aqyly qyzmetter ınflıasııasynyń birshama baıaýlaýy azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar baǵasynyń ósýimen óteldi. Halyqtyń joǵary ınflıasııalyq kútýleri qolda bar ınflıasııalyq aıany kúsheıtedi. Shıkizat naryqtaryndaǵy salystyrmaly túrde joǵary baǵalar men karantın shekteýlerin jeńildetý aıasynda ishki ekonomıka belsendi túrde qalpyna kele jatyr», delingen Ulttyq Bank taratqan habarlamada.

UB málimetinshe, álemdik ekonomıkadaǵy proınflıasııalyq prosester ósip keledi. Bul karantın sharalarynyń álsireýimen, jınaqtalǵan jınaqtardyń kóptigimen, sondaı-aq keıinge qaldyrylǵan suranystyń iske asyrylýymen yntalandyrylatyn jahandyq tutynýshylyq suranystyń tez qalpyna kelýine baılanysty bolyp otyr. Usynystyń ósýi áli de jetkizýge baılanysty máselelerdiń bolýyna jáne materıaldar tapshylyǵyna baılanysty tez ósip otyratyn suranysqa jol berip otyr.

Syrtqy faktorlardyń ishinde teńiz porttaryndaǵy jaǵdaıdyń jaqsarǵanyna qaramastan, áli de kovıdke deıingi deńgeıden alshaq bolyp otyrǵan energııa baǵasynyń ósýin jáne jahandyq jetkizý qatarynyń buzylýyn atap ótken jón. 2021 jylǵy qarashada Baltic Dry Index qazandaǵy eń joǵary deńgeıden tómendedi. Alaıda, bul 2020 jylǵy mamyrdaǵy deńgeıden 6 ese joǵary. Jahandyq ınflıasııanyń jyldamdaýyna qymbattap otyrǵan azyq-túlik baǵasy da qosymsha úles qosady, bul usynystyń tómendeýine, eksporttaýshy elderdegi aýa raıynyń nasharlaýyna, sondaı-aq fraht baǵasynyń ósýine baılanysty. FAO azyq-túlik baǵalarynyń ındeksi qarashada bir aılyq mánde 1,2 paıyzǵa ósip, 2011 jylǵy maýsymnan bastap eń joǵary deńgeıge jetti.

«Osy faktorlardyń barlyǵy álemdegi, onyń ishinde Qazaqstannyń saýda áriptesterindegi ınflıasııanyń odan ári jyldamdaýyna alyp keledi. EO men Reseıdegi ınflıasııa 2021 jylǵy qazanda tıisinshe 4,4 paıyz jáne 8,1 paıyz qurap, tarıhı eń joǵary deńgeıde bolyp otyr»,  delingen Ulttyq bank saıtynda.

Syrtqy sektor tarapynan ınflıasııaǵa qarsy qysym ishki baǵalardyń ósýinde kórinis tabady. 2021 jylǵy qarashanyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstandaǵy jyldyq ınflıasııa azdap baıaýlap, bıylǵy jylǵy qazandaǵy 8,9 paıyz-ben salystyrǵanda 8,7 paıyz boldy. Bul serpin azyq-túlik taýarlary baǵasynyń 11,3 paıyzdan 10,9 paıyzǵa deıin jáne aqyly qyzmetter baǵasynyń 6,9 paıyzdan 6,4 paıyzǵa deıin ósýiniń baıaýlaýyna baılanysty boldy. Azyq-túlik quramdas bóligi ósýiniń qazirgi baıaýlaýyna bir aıdaǵy serpinniń turaqtanýy jáne ótken jyldyń joǵary bazasy jaǵdaıynda maılar men toń maılar, qant jáne jumyrtqa dezınflıasııasy aıtarlyqtaı úles qosty. Bul rette 2021 jylǵy qarashada nan-toqash ónimderi men jarma, et ónimderi baǵasynyń ósýi jalǵasty, bul óndirýshiler shyǵyndarynyń ulǵaıýyna, dándi daqyldardy jalpy jınaýdyń tómendeýine baılanysty.

2021 jylǵy qarashada janar-jaǵar maı, qatty otyn baǵasy ósýiniń jalǵasýy nátıjesinde jyldyq azyq-túlikke jatpaıtyn ınflıasııa 7,8 paıyzdan 8,3 paıyzǵa deıin jedeldedi. Janar-jaǵar maıdyń tutyný baǵasynyń jyldyq ósýi 22,3 paıyz (aılyq ósý – 4,3 paıyz) boldy: benzın quny 18,4 paıyzǵa (2,4 paıyz), dızel otyny – 46,6 paıyzǵa (14,6 paıyz) ósti. Otynnyń qymbattaýy óndirýshiler baǵasynyń ósýi jaǵdaıynda oryn alyp otyr.

Aqyly qyzmetter baǵasynyń jyldyq ósý qarqyny 2021 jylǵy qarashada 6,4 paıyz ǵa deıin baıaýlady. Bul kommýnaldyq retteletin qyzmetter, qoǵamdyq tamaqtaný qyzmetteri, shashtarazdar men jeke qyzmet kórsetý oryndary baǵasy ósýiniń baıaýlaýyna baılanysty. Sonymen qatar turǵyn úıdi jalǵa alý tarıfteriniń ósýi jedeldedi.

Ulttyq Banktiń baǵalaýy boıynsha, sońǵy aılarda maýsymdyq tazartylǵan annýalızasııalanǵan tutyný baǵalarynyń ósimi 2021 jylǵy qarashada 5,6 paıyz bolyp (qazanda – 7,1 paıyz), maýsymdaǵy eń joǵary deńgeıden baıaýlaýdy kórsetýde. Annýalızasııalanǵan bazalyq ınflıasııany aılyq baǵalaý ınflıasııalyq prosesterdiń 4-6 paıyz-dyq nysanaly dáliz sheginde qatarynan ekinshi aı qalyptasýyn bildiredi. Ornyqty quramdas bólikter serpini 2021 jylǵy jeltoqsanda jáne 2022 jyly nysanaly dáliz sheginde qalaı turaqtanatyny mańyzdy. Osy oraıda turaqsyz jáne joǵary ınflıasııalyq kútýler kezinde osy serpinniń turaqtylyǵyna qatysty joǵary belgisizdik bar.

«Halyqtyń ınflıasııalyq kútýleri baǵalarǵa qosymsha qysym kórsete otyryp, artty. Inflıasııany bir jyl buryn sandyq baǵalaý 2021 jylǵy qarashada 10,8 paıyzǵa jetti. Respondentterdiń 35 paıyz-y kelesi 12 aıda baǵanyń ósýi jedeldeýin kútýde, bul baqylaý kezindegi eń joǵary mán boldy. Sońǵy aılarda ınflıasııany baqylaý da joǵary deńgeıde saqtalýda.

Ekonomıkalyq belsendilik serpini jedel qarqynmen qalpyna kele otyryp, aldyńǵy boljamdy raýndtyń optımıstik ssenarııine sáıkes qalyptasýda. Bul shıkizat naryqtaryndaǵy joǵary álemdik baǵalar men karantın shekteýlerin jeńildetý aıasynda oryn alýda. Qazaqstanda osy kezeńde munaı baǵasy bir barrel úshin 69,3 AQSh dollary bolǵan kezde 2021 jylǵy qańtar-qazanda IJО́-niń  ósimi 3,5 paıyz boldy. Taý-ken jáne óńdeý ónerkásibi, saýda, qurylys, aqparat jáne baılanys, kólik jáne memlekettik sektor oń úles qosty. 2021 jylǵy 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha óndiristiń qysqarǵanyn kórsetken aýyl sharýashylyǵy ekonomıkanyń ósýine tejeýshi áser etýde. Dándi daqyldardyń jalpy túsiminiń tómendeýi bul serpinniń negizgi sebebi boldy», deıdi mamandar.

Úı sharýashylyqtarynyń naqty suranysyn qalpyna keltirý prosesi ekonomıkalyq belsendilikke qoldaý kórsetedi. 2021 jylǵy ekinshi toqsanda azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar men qyzmetterge keıinge qaldyrylǵan suranysty iske asyrý jaǵdaıynda úı sharýashylyqtaryn tutyný 8,1 paıyzǵa ósti. Suranys qatań karantındik sharalarmen shektelip, quldyraý shamamen 16 paıyz bolǵan 2020 jylǵy ekinshi toqsandaǵy statıstıkalyq bazanyń áseri halyq suranysynyń osyndaı ósýiniń qosymsha faktory bolyp tabylady. Bólshek taýar aınalymynyń aǵymdaǵy keńeıýi (2021 jylǵy 10 aıda 6,1 paıyz) jáne halyqtyń naqty kiristeriniń artýy (2021 jylǵy úshinshi toqsanda 5,8 paıyz) suranystyń jalǵasyp otyrǵan oń serpininiń ındıkatory bolyp otyr. Bul rette 2021 jylǵy shildeniń aıaǵynda jáne qyrkúıektiń basynda baıqalǵan COVID-19 taralýynyń ara-tura órshýi suranystyń tolyqqandy qalpyna kelýin shekteýdi jalǵastyrýda.

Álemdik munaı naryǵynda baǵanyń uzaq ýaqyt ósýinen keıin belgili bir túzetý baıqalady. Koronavırýstyń jańa shtammynyń taralýyna baılanysty qarashanyń aıaǵy men jeltoqsannyń basynda baǵalar bir barrel úshin 65-66 AQSh dollaryna deıin tómendedi. Naryqtaǵy qubylmalylyqtyń ósýine áser etetin qandaı da bir oqıǵalardyń paıda bolýyna qaramastan, táýekelder balansy nasharlaý jaǵyna aýysqan joq. OPEK+ bıylǵy jylǵy 2 jeltoqsanda ótken otyrysynda óndirýdi táýligine 400 myń barrelge josparly túrde ulǵaıtýdy kózdeıtin mámileniń aǵymdaǵy ólshemderin saqtaý týraly sheshim qabyldady.

«Ulttyq Bank kelesi sheshimin ınflıasııalyq kútýlerdiń serpinin, ınflıasııanyń ornyqty quramdas bólikterin, sondaı-aq epıdemıologııalyq ahýaldyń syrtqy jáne ishki suranysqa áserin eskere otyryp qabyldaıdy. Kútýlerdiń, ınflıasııanyń jáne onyń ornyqty quramdas bólikteriniń turaqsyz baıaýlaýy kezinde Ulttyq Bank monetarlyq talaptardy barynsha kúsheıtýdi jalǵastyrady.

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Aqsha-kredıt saıasaty jónindegi komıtetiniń bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti josparly sheshimi 2022 jylǵy 24 qańtarda Nur-Sultan ýaqyty boıynsha 15:00-de jarııalanady», delingen habarlamada.

Sońǵy jańalyqtar

Esińde bolar ár kúniń

Qazaqstan • Keshe

Jemqorlyq statıstıkasy

Qazaqstan • Keshe

«Bir belgi úshin...»

Kıno • Keshe

Shynaıylyq

О́ner • Keshe

Balalyq shaqtyń aspany

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar