Zorlyq-zombylyq kórsetý kóbeıgen

Birikken Ulttar Uıymynyń derekteri boıynsha jyl saıyn dúnıe júzinde 50 myń­nan astam áıel turmystyq zorlyq-zomby­lyq­tan kóz jumady. Zorlyq-zombylyqtyń sal­darynyn áıelder óz-ózin qorǵaý maqsa­tynda shekten shyǵyp ketkeni uzaq mer­zim­ge bas bostandyǵynan aıyrylyp, aýyr psı­hıkalyq jáne fızıkalyq jaraqattarmen aýrýhanalarǵa túsedi. Balalary zorlyq-zombylyq kórinisterine kýá bolyp, qatty kúızeliske ushyraıdy. Al saldarynan enýrez, kekeshtik, psorıaz jáne t.b. psıhosomatıka­lyq aýrýlarǵa shaldyǵady.

О́kinishke qaraı, búginde Qazaqstan osy statıstıkaǵa barynsha áserin tıgi­zip otyrǵan elderdiń biri. Karantın kezin­de elimizdegi turmystyq zorlyq-zom­by­lyqtyń deńgeıi 41 paıyzǵa ósken. Osy­nyń aldyn alý maqsatynda «Daǵdarys orta­lyqtary odaǵyna» múshe uıymdar 25 myń­nan astam áıelge quqyqtyq jáne psıho­logııalyq kómek pen áleýmettik qol­daý kórsetse, balalar men jastarǵa arnal­ǵan №150 senim telefonyna 17 000 adam júgingen. Al 7000-ǵa jýyq balaly áıel áleýmettik baspanalardy panalaýǵa májbúr bolýda.

Elimizde beleń alyp otyrǵan osy ke­leń­siz jaıtpen kúresti jetildirip, zor­lyq-zombylyqtyń aldyn alý maqsatynda «Daǵdarys ortalyqtarynyń odaǵy» ZTB «Jan-Saıa» ortalyǵy Almaty qalasy Áleý­mettik ál-aýqat basqarmasymen bir­lese oty­ryp «Zorlyq-zombylyqsyz Qazaq­stan» ta­qy­rybynda baspasóz máslı­hatyn ótki­zip, birqatar sharany jú­zege asyrýdy qolǵa aldy. Onyń barysynda «Turmystyq zorlyq-zombylyq qur­bandaryna kómek kórsetý» jobasy ázir­lenip, balalar quqyqtarynyń buzylýyna baılanysty máselelerdi barynsha ashyp kórsetýdi maqsat etti. Osy oraıda bala­lar quqyqtaryn qorǵaýǵa kómektesý maqsa­tynda «Árqashan tańdaýǵa quqyǵyń bar» kitaby kópshilikke tanystyrylyp, «Áıel­derge qatysty zorlyq-zombylyqqa qarsy mıssııasy» qaıyrymdylyq qyzmeti aıasynda «Áıel jıhazdyń bir bólshegi emes» jáne M.Tursynbaıulynyń «Zorlyq-zombylyqsyz Qazaqstan» fotokórmesi uıymdastyryldy.

«Jan-Saıa» Daǵdarys Ortalyǵy soń­ǵy tórt jyl ishinde 1245 adamdy qabyl­daǵan. Olardyń qatarynda áıelder men bala­lar basym. Qaýipsiz baspanamen qam­ty­lýymen qatar turmystyq zorlyq-zom­bylyqtan zarap shekken jandar tegin arnaıy áleýmettik qyzmetterdi paıdalana alady. Ortalyq qaramaǵynda jeke keńes berýge arnalǵan psıholog jáne zańger mamandarynyń arnaıy kabınetteri jumys isteıdi. Sondaı-aq ortalyq jumysy «№150 Balalar men jastarǵa arnalǵan Ult­tyq senim telefony» arqyly da júzege asy­rylady. Daǵdarys ortalyǵynyń taldaýy kórsetkendeı, qoldanystaǵy zańna­ma­ǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý ýaqyt talaby. Mamandardyń aıtýynsha, turmystyq zorlyq-zombylyq agressorlaryn jaýapqa tartý, jábirleýshini agressııa deńgeıin tómendetýge baǵyttalǵan psıhokorreksııalyq baǵdarlamadan ótý­ge mindetteý, turmystyq zorlyq-zom­bylyq qurbandaryna kómek kórsetetin uıym­dardyń qyzmetin reglamentteý bú­ginde saladaǵy túıtkildi máselelerdiń she­shi­lýine yqpal etetin sharalar bolyp tabylady. Turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan aksııa aldaǵy kúnderde de jalǵasyn tabady.

ALMATY