Ahmet Baıtursynulynyń týǵanyna – 150 jyl
Máselen, jylnama boıynsha bıyl ult tulǵalarynyń mereıtoılary atap ótiledi. Eń aldymen, ámbebap ǵalym, ult ustazy, reformator Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyn aıtamyz. Aıta keteıik, buǵan deıin Ahmet Baıtursynuly turǵan mýzeı-úı memleket qaramaǵyna ótpegeni, turaqty qarjylandyrý kózi joqtyǵy qoǵamda jıi aıtylatyn. Alaıda byltyr tuǵyrly tulǵanyń 150 jyldyq mereıtoıy qarsańynda bul másele sheshimin taýyp, mýzeı qala qamqorlyǵyna ótti.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Alash qozǵalysynyń rýhanı kósemi Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyn 2022 jyly memlekettik deńgeıde atap ótý maqsatynda Úkimet tarapynan tıisti jumystar qolǵa alynyp, jalpyrespýblıkalyq jospar ázirlengen edi. Josparǵa sáıkes mereıtoı jyly aıasynda «Ahmet Baıtursynuly» ensıklopedııasyn, ǵalymnyń eńbekteriniń tolyq jınaǵynyń kóptomdyǵyn ázirleý jáne baspadan shyǵaryp taratý; Ahmet Baıtursynulynyń qazaq mádenıetin damytýdaǵy róli týraly qoıylymdyq-derekti fılm túsirý; Qazaq álipbıiniń tuńǵysh reformatory Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan Halyqaralyq túrkologııalyq kongress ótkizý; Qazaq tili men ádebıetin úıretýge arnalǵan «Til – qural» atty arnaıy tanymdyq, zııatkerlik telebaǵdarlama uıymdastyrý josparlanǵan. Nur-Sultan qalasy ákimdigi ǵalym eskertkishin elordada ornatý máselesin qarastyrýda. Ulttyq bank Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq monetalar, «Qazposhta» AQ mereıtoılyq markalar shyǵarady. Atalǵan mereıtoıdy IýNESKO-nyń 2022-2023 jyldarǵa arnalǵan ataýly datalar kúntizbesine engizý týraly ótinim Uıym hatshylyǵyna 2020 jyly 25 qarashada resmı túrde engizilgen edi.
Aıta keteıik, byltyr ǵalymnyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı «Qazaqstan» ulttyq arnasy túsirgen, rejısser Murat Esjannyń «Ahmet. Ult ustazy» teleserıaly jaryqqa shyqqan edi. Budan bólek Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Sońǵy úkim» atty tolyqmetrajdy kórkem fılm túsirýdi josparlap otyr.
Zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń týǵanyna 125 jyl
Sondaı-aq bıyl zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń týǵanyna 125 jyl tolady. Eske salsaq, byltyr jazýshynyń uly Murat Áýezov mereıtoıǵa oraı Mádenıet jáne sport mınıstrligine arnaıy hat jazǵan edi. Onda 2014 jyly jaryq kórgen 50 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyna enbeı qalǵan qoljazbalary tolyqtyrylyp, akademııalyq 55 tomdyǵyn qaıta shyǵarý usynyldy (jańa tehnologııaǵa saı aýdıo nusqasy men QR kod arqyly saıtqa kirip, onlaın oqý múmkindigi qarastyrylǵan). Áýezovtiń tańdamaly shyǵarmalarynyń 10 tomdyǵy jarııalanyp, álem tilderine aýdarý máselesi kóterildi. Sondaı-aq «Áýezov úıi» ǵylymı-mádenı ortalyǵyna «Ulttyq» mártebesin berý suraldy.
Buǵan deıin gazet betinde «Áýezov mýzeı-úıine kúrdeli jóndeý júrgizile me?» degen taqyryppen maqala jarııalanǵan edi. Onda qazirgi ýaqytta mýzeıdiń ǵylymı áleýeti táýir bolǵanymen, materıaldyq jaǵdaıy qıyndap turǵany hám shırek ǵasyr boıy murajaıǵa kúrdeli jóndeý jumystary jasalmaǵany aıtyldy. Alaıda ol másele memleket tarapynan qoldaý taýyp, Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty «Qazqaıtajańǵyrtý» mekemesi júzege asyryp jatyr. M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanovtyń aıtýynsha, jumystyń kúrdeliligine baılanysty kúrdeli jóndeý tolyq aıaqtalmaǵan. Sondaı-aq mýzeıdiń iri ekspozısııa jumystaryn qaıta mýzeılendirý isine Bilim jáne ǵylym mınıstrliginen qarjy suralǵanyn aıtty. Aıta keteıik, Áýezovtiń 125 jyldyq mereıtoıyna baılanysty memlekettik komıssııa áli qurylǵan joq. Al M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty usynǵan is-sharalar Memlekettik hatshyǵa joldanǵan.
