Ádebıet • 31 Jeltoqsan, 2021

Ult tulǵalary ulyqtalady

10142 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Esigimizden endi attaǵan jańa 2022 jyl qazaq rýhanııaty úshin eleýli jyl bolýǵa tıis. Bul oraıda, tutas ulttyń ustazyna aınalǵan Ahań – Ahmet Baıtursynovtyń týǵanyna 150 jyl tolýyn, sondaı-aq zamanymyzdyń zańǵary – uly jazýshymyz Muhtar Áýezovtiń 125 jyldyǵyn taǵylymdy is-sharalarmen joǵary deńgeıde atap ótý paryzymyz bolmaq.

Ult tulǵalary ulyqtalady

Ahmet Baıtursynulynyń týǵanyna – 150 jyl

Máselen, jylnama boıynsha bıyl ult tulǵalarynyń mereıtoılary atap ótiledi. Eń aldymen, ámbebap ǵalym, ult ustazy, reformator Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyn aıtamyz. Aıta keteıik, buǵan deıin Ahmet Baıtursynuly turǵan mýzeı-úı memleket qaramaǵyna ótpe­geni, turaqty qarjylandyrý kózi joq­tyǵy qoǵamda jıi aıtylatyn. Alaıda byltyr  tuǵyrly tul­ǵa­nyń 150 jyldyq mereıtoıy qar­sańynda bul másele sheshimin taýyp, mýzeı qala qamqorlyǵyna ótti.

Memleket basshysynyń tap­syr­masyna sáıkes, Alash qozǵa­ly­synyń rýhanı kósemi Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıyn 2022 jyly mem­lekettik deńgeıde atap ótý maq­sa­tynda Úkimet tarapynan tıis­ti jumystar qolǵa alynyp, jal­py­respýblıkalyq jospar ázirlen­gen edi. Josparǵa sáıkes mereı­toı jyly aıasynda «Ahmet Baı­tur­synuly» ensıklopedııasyn, ǵalymnyń eńbekteriniń tolyq jına­ǵynyń kóptomdyǵyn ázirleý jáne baspadan shyǵaryp taratý; Ahmet Baıtursynulynyń qa­zaq mádenıetin damytýdaǵy róli týraly qoıylymdyq-derek­ti fılm túsirý; Qazaq álipbıi­niń tuń­ǵysh reformatory Ah­met Baıtur­syn­uly­nyń 150 jyl­­dyq mereıtoıy­na arnalǵan Halyqaralyq túrkologııalyq kongress ótkizý; Qazaq tili men ádebıetin úıretýge arnalǵan «Til – qural» atty arnaıy tanymdyq, zııatkerlik tele­baǵdarlama uıymdastyrý jos­par­la­nǵan. Nur-Sultan qala­sy ákimdigi ǵalym eskertkishin elor­dada ornatý máselesin qarasty­rýda. Ult­tyq bank Ahmet Baıtur­syn­ulynyń 150 jyldyǵyna ar­nal­ǵan mereıtoılyq monetalar, «Qazposhta» AQ mereıtoılyq markalar shyǵarady. Atalǵan mereıtoıdy IýNESKO-nyń 2022-2023 jyldarǵa arnalǵan ataý­ly datalar kúntizbesine engizý týraly óti­nim Uıym hatshylyǵyna 2020 jyly 25 qara­shada resmı túrde engizilgen edi.

Aıta keteıik, byltyr ǵalym­nyń 150 jyldyq mereıtoıyna oraı «Qazaqstan» ulttyq arnasy túsirgen, rejısser Murat Esjannyń «Ahmet. Ult ustazy» teleserıaly jaryqqa shyqqan edi. Budan bólek Mádenıet jáne sport mınıstrligi  «Sońǵy úkim» atty tolyqmetrajdy kórkem fılm túsirýdi josparlap otyr.

Zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń týǵanyna 125 jyl

Sondaı-aq bıyl zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń týǵanyna 125 jyl tolady. Eske salsaq, byltyr jazýshynyń uly Murat Áýezov mereıtoıǵa oraı Mádenıet jáne sport mınıstrligine arnaıy hat jazǵan edi. Onda 2014 jyly jaryq kórgen 50 tom­dyq shyǵarmalar jınaǵyna en­beı qalǵan qoljazbalary tolyq­­tyrylyp, akademııalyq 55 tom­dyǵyn qaıta shyǵarý usynyl­dy (jańa tehnologııaǵa saı aýdıo nusqasy men QR kod arqyly saıtqa kirip, onlaın oqý múmkindigi qarastyrylǵan). Áýezovtiń tań­da­maly shyǵarmalarynyń 10 tom­dyǵy jarııalanyp, álem tilderine aýdarý máselesi kóterildi. Sondaı-aq «Áýezov úıi» ǵylymı-mádenı ortalyǵyna «Ulttyq» mártebesin berý suraldy.

Buǵan deıin gazet betinde «Áýe­zov mýzeı-úıine kúrdeli jón­deý júrgizile me?» degen taqy­ryppen maqala jarııalanǵan edi. Onda qazirgi ýaqytta mýzeıdiń ǵylymı áleýeti táýir bolǵanymen, mate­rıal­dyq jaǵdaıy qıyndap turǵany hám shırek ǵasyr boıy murajaıǵa kúrdeli jóndeý jumys­tary jasalmaǵany aıtyldy. Alaıda ol másele memleket tarapynan qoldaý taýyp, Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty «Qazqaıtajańǵyrtý» mekemesi júzege asyryp jatyr. M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenje­han Matyjanovtyń aıtýynsha, jumystyń kúrdeliligine baılanys­ty kúrdeli jóndeý tolyq aıaqtalmaǵan. Sondaı-aq mýzeıdiń iri ekspozısııa jumystaryn qaıta mýzeılendirý isine Bilim jáne ǵylym mınıstrliginen qarjy su­ral­ǵanyn aıtty. Aıta keteıik, Áýe­zovtiń 125 jyldyq mereıtoıy­na baılanysty memlekettik komıssııa áli qurylǵan joq. Al M.Áýe­zov atyndaǵy Ádebıet já­ne óner ınstıtýty usynǵan is-shara­lar Memlekettik hatshyǵa joldanǵan.

t

Sońǵy jańalyqtar