Ákimniń únsiz qalýynda ne syr jatyr?

«Men Shymkent qalasy, Abaı aýdany, Proletar kóshesindegi №26-úıde turamyn. Kórshi №24 úıge áldebir shaǵyn kásipkerlik nysany oryn tepken. Jaqynda olar bizdiń úıdiń jer ýchaskesine jaqyndatyp úlken transformator apparatyn qoıdy. Bizdiń úı men transformatordyń arasy nebári 2-aq metr. Shaǵyn kásipkerligine qoıa­tyn eshqandaı kinámiz joq. Biraq, osy transformatordyń ornalasýy, qu­jat­tary qanshalyqty zańdy? Den­saýlyqqa zııan emes pe?». О́tken jyldyń so­ńyna taman Shymkent qalasynyń tur­ǵyny Pakızat Syzdyqova redaksııaǵa osylaı dep hat jazyp, arasha suraǵan bolatyn. Bir qaraǵanda, árıne, kúndelikti tirshilikte san márte kezdesetin usaq-tú­ıek sharýa sııaqty kórinetini ras. Shaǵyn kásipkerlik ıesi bireýdiń emes, óz jer ýchaskesine tok beretin jáshikti ornatyp otyr. Jekemenshik aýmaǵyna qandaı zat qoısa da óz sharýasy emes pe?! Alǵashynda biz osylaı oılaǵanbyz. Biraq, hatta kórsetilgen mekenjaıǵa baryp, ornatylǵan transformatordy óz kózimizben kórgennen keıin jaǵdaıdyń múldem basqasha ekenin baǵamdadyq. Adam boıynan bıik bul úlken temir jáshik shynynda kórshi úıge tipten taqalyp tur. SES mamandary túgili qarapaıym adamnyń ózi bul jáshikten densaýlyqqa óte zııandy energııa taraıtynyn birden moıyndasa kerek. Ári bul transformatordan jazataıym órt shyǵa qalsa, týra túbinde turǵan úıdi tilsiz jaýdan saqtap qalý tipten múmkin emes. Ár nárseniń óz tártibi, óz erejesi bolady ǵoı, biz bul máseleni arnaıy mamandar zerttep, nátıjesin shyǵarsyn degen oımen Abaı aýdanynyń ákimi Ahmet Tatybaevqa hat jazdyq. Shynynda transformatordyń úı túbine ornalasýy qanshalyqty zańdy, qujattary durys pa, densaýlyqqa zııan emes pe, qanshalyqty qaýipsiz? Obaly ne kerek, kóp ótpeı-aq Abaı aýdany áki­miniń orynbasary Nurlan Tilesh habarlasyp, hatty alǵanyn, bul máseleni túbegeıli zerttep, eger shynynda zııandy bolsa temir jáshiktiń ornyn aýystyrýǵa yqpal etetinin aıtyp, aǵynan jaryldy. Árıne, ákimdik bul máseleni jaqsylap zerttegen bolýy kerek, artynsha Abaı aýdany ákiminiń orynbasary N.Tileshten «Sizdiń Abaı aýdany ákimdigi apparatyna Proletar kóshesi, №26-úı turǵyny P.Syzdyqovanyń transformator ornyn aýystyrý jónindegi aryzy boıynsha jazǵan hatyńyz «Ońtústik Jaryq Tranzıt» AQ bas dırektory M.Ibragımovtiń atyna joldandy. Sheshimi jónindegi jaýapty qosymsha habarlaıtynymyzdy eskertemiz» degen jaýap hat keldi. Hattyń sońyna aýdan ákimdiginiń «Ońtústik Jaryq Tranzıt» AQ bas dırektory M. Ibragımovqa jazǵan ótinishiniń kóshirmesi qosa tirkelipti. Onda ákimdik bas dırektordan transformatordy 10 metrge aýystyryp berýin ótingen. Iаǵnı bul hat temir jáshiktiń shynynda den­saýlyqqa zııan, turǵan orny durys emes ekenin aıǵaqtap tur. Áıtpese, ákimdik búıtip hat jazar ma edi? Biraq, Abaı aýdany ákimdigi osydan keıin «Bizdiń isimiz osymen bitti» degendeı tipten únsiz qaldy. Izdep barsań tappaısyń. Al, ákimniń hatshy qyzy ómiri bastyǵyn telefon baılanysyna qospaıdy. Al orynbasary N. Tilesh uıaly telefonyn múldem kótermeıdi. Ákim qadaǵalamaǵan soń «Ońtústik Jaryq Tranzıt» JShS-niń bas dırektory M. Ibragımov osy kúnge deıin transformatordy aýystyrýdy keıinge qaldyryp, bultalaqqa salyp keledi. Birese, «jaqyn kúnderde aýystyramyz» dese, birese «aýystyratyn oryn joq» degen syltaý aıtady. Ahmet Tatybaev «taptyrmaı» ketken soń bul másele boıynsha «Egemen Qazaqstan» gazeti Shymkent qalasynyń ákimi Darhan Satybaldyǵa hat jazdy. «Ándijanda bir apam bar, budan ótken soraqy» demekshi, Darhan Satybaldy basqaratyn apparattyń tirligi Abaı aýdany ákimdiginen de soraqy bolyp shyqty. Basqa-basqa, kelgen hat-habarǵa jaýap berýde ákimdikter óte uqypty, asqan jaýapkershilikpen qaraıdy dep oılaýshy edik, osy oıymyzdy Shymkent qalasynyń ákimdigi tas-talqan qyldy. О́tken jyldyń jeltoqsan aıynda As­tanadan Shymkentke jiberilgen hatqa áli kúnge lám-mım degen jaýap joq. Qala ákimi Darhan Satybaldy bul má­seleni usaq-túıek dep eseptep, jaýap berýdi artyq kórse kerek. Tipti, «Kelgen hatqa pálen ýaqytta jaýap berý kerek, turǵyndardan kelgen eshqandaı hat qaraýsyz qalmasyn» degen zań tar­maqtary da adyra qaldy. Biz Abaı aýdanynyń ákimi Ahmet Tatybaevty tappaı júrgen kezimizde birnárseni túsingendeı bolǵanbyz. Shynyn aıtqanda, ákimdik bul máseleden basyn alyp qashyp júr. Nege deısiz ǵoı? Bizdińshe temir jáshiktiń artynda temirdeı kerilip bireýler tur. Osylaısha sheneýnikter usaq-túıek degen sharýanyń «shańyn» shyǵarmaı otyr. «О́ziń qańbaqsyń, kimge tulǵa bolmaqsyń?» demekshi, bir transformatordy aýystyrýǵa (o basta «aýystyrý kerek» degen de ózi ǵoı) shamasy kelmeı, qalbalaqtap qalǵan ákim shynynda halyqtyń aldynda qalaı tulǵa bolmaq? Al Darhan Satybaldynyń únsiz qalýynda ne syr jatyr? Álde Astanadan at aryltyp kelgenine kóp bola qoımaǵan shahar basshysy Shymkenttiń dóılerimen «siz-biz» degen syılastyǵyna syn túsirgisi kelmeı júr me? Qalaı aıtsaq ta, «Ákim bol, halqyńa jaqyn bol» degendi umytpaýy kerek qoı... Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Ońtústik Qazaqstan oblysy.