«SMAK»-tyń dámdi taǵamdary

Oblys ortalyǵyndaǵy «Pav­lodarlyq Smak» seriktestigi azyq-túlik ónimderin óndirý salasynda damý jolyna túsken, qazaqstandyq-reseılik naryqta óz ornyn tapqan kásiporyndardyń birinen sanalady. Seriktestik jumysyn bastaǵan 15 jyl ýaqyt ishinde «SMAK»-tyń ónimderi óz elimizden basqa, Reseıge de jetkizilýde. Kásiporyn ózderi satyp alǵan 40-shaqty sheteldik kólikteri arqyly Ombydan bas­tap, Túmen, Chıta, Sahalın, Novosibir, Sankt-Peterbýrgke deıin barady. Bul kúnderi «SMAK»-ta 230 adam, negizinen, tushpara túıetin, manty jasaıtyn, quımaq quıatyn, kartop oramasyn búgetin qyz-kelinshekter eńbek etýde. Kásiporynda túgeldeı órkenıetti talaptar, sheteldik júıe, sheteldik qondyrǵylar ishke engennen-aq sizdi baqylaýǵa alady. Sehtardaǵy tazalyqty, qaýipsizdikti avtomatty kishkene túıme kózder túsirip turady. О́ıtkeni, tutynýshyǵa sapaly, taza, dámdi ónim jetýi tıis. Munyń bári ońaı emes, árıne. Naqty jumyspen, kúndelikti jospar-joba, eńbekpen keledi. Kásipkerlik erkin damyǵan jer­de ǵana bizder osylaı jumy­symyzdy nyǵaıtyp, elge senimdi boldyq. Árıne, bastapqy jyldary tushpara, manty, kartop oramasy, orys quımaǵy sııaq­ty ónimderimizdi Sankt-Peter­býrgke deıin jetkizetin bizde múmkindik te bolǵan da joq. Oblys kóleminen asa almadyq. Bul kúnderi kásiporynǵa jańa tehnologııalardyń kelýi, eńbek ónimdiliginiń artýy, tutynýshy baǵalaǵan sapaly ónimderdiń, kásipkerlik jumystyń durys qurylyp, jolǵa túskeniniń arqasynda, eki el naryǵyna tanylyp úlgerdik. Biz qazaqstandyq, otandyq ónimdi daıyndaýshy kásipkerlerdiń qatarynda júrgenimizge qýanamyz, deıdi kásiporyn dırektory Igor Pshenko. Igor aıtqandaı, turǵyndar ózimizdiń jergilikti jerde jasalǵan aty tanys, dámdi, súıikti taǵamdaryn paıdalanatyny belgili. Jumystan qol bosamaıtyn ýaqyt tyǵyz kezinde qaınap turǵan sýǵa salyp jiberesiz – «SMAK»-tyń tushparasy daıyn. Biz de osy qajettilikti túsindik. Jergilikti turǵyndardyń dastarqanyna qandaı taǵam túrleri kerek ekenin ekiniń biri biledi. Naryqty zerttemeı-aq túsinikti. Tús, ıa keshke amerıkalyq orama jep otyrmaıtyny, ózimizdiń halyqtyń salt-dástúrine saı tamaqtanatyny belgili. Kúndelikti dúkenderge túsetin ónimderimizdiń satylýy turǵyndardyń kóńilinen shyqqany ǵoı, deıdi kásiporyn basshysy. Kásiporyn sehtary taza, aq halat arnaıy kıimi, qal­paq, qolǵap kıgen qyz-kelin­shek­ter eńbek etýde. О́zimiz kúnde­likti oblys ortalyǵyndaǵy dúken­der­den kórip júrgen ónimder mine, osy jerde jasalady. Kúnine 10 ton­na daıyn ónim dúkenderge ji­beriledi eken. Kásiporyn eki aýysymmen jumys jasaıdy. Tushpara, manty, quımaq jasaıtyn qyz-kelinshekterge barlyq jaǵdaı jasalypty. О́z avtobýstary bar. Jumysqa ákelip-aparyp turady. Eńbekaqylary da jaqsy. Kásiporynnyń ekinshi bir sehtarynda orys juqa quımaǵy, et oramasy, hınkala, kók japyraq oramasy, mantynyń túr-túri, basqa da ónimder daıyndalady. Seh ishin aralap kórgenimizdeı, munda bári de jańa zaman tehnologııasymen jumys jasaldy. Bir ereksheligi, bul tehnologııalar tek qana tabıǵı ónimder jasaýǵa arnalypty. Jas mamandar óz isteriniń sheberi, tehnıka tilin meńgergen. Mysaly, joǵaryda aıtqan tabıǵı ónimder degenge keletin bolsaq, «Pavlodarlyq Smak» daıyndaý úshin Soltústik Qazaqstan, Qostanaı oblysy jaqtan ákelinetin asyltuqymdy iri qara eti paıdalanady. Tushpara, manty, orys quımaǵyn jasaý úshin de jumyrtqa, un, kúnbaǵys maılary túgeldeı joǵary sortty, tańdaýdan ótken ónimder. Oblys jurtshylyǵy «Zabava», «Kro­ha», «Babýshkına zabota» degen tushparanyń túr-túrin atyna zaty saı ásemdelgen qoraptarymen satyp alady. Mysaly, «Kroha» tushparasy kishkentaılarǵa arnalǵan. Al, 2011 jyldan bas­tap musylman dástúrine saı «Altyn-Toı» dep atalatyn halal tushpara ónimderin shyǵara bastady. Sonymen qatar, halal baǵytynda «Shyǵys dámdisi» dep atalatyn manty jáne ıisi muryn jaratyn dámdi shyǵys tushparasyna suranys arta tústi. Kásiporynda ártúrli ult ókilderi eńbek etedi. Ártúrli ulttyń súıikti taǵamdaryn jasaıdy. Osy jyldar ishinde «SMAK»-ta jasalatyn 45 túrli ónim birneshe respýblıkalyq baıqaýdyń jeńimpazy atandy. Kásiporynnyń syıymdylyǵy 400 tonna turatyn qoımasy da bar. Sonymen qatar, Astana, Almaty, Qaraǵandy, Jez­qazǵan, Semeı, Qostanaıda, О́ske­men jáne Reseıde, ıaǵnı Sankt-Peterbýrgte «SMAK»-tyń saýda oryndary jumys jasaýda. – Bizdiń elimizde kásipker­likke keń jol ashyldy. Prezıden­timizdiń ózi bas bolyp, árqashan kásipkerlerdi qoldaıdy. Bul bizge jaqsy kómek, bızneske qamqorlyq. Sondyqtan, bizder kásipkerler osy úmitti aqtaý úshin bar kúsh-jigerimizdi jumsap eńbek etýdemiz, – deıdi Igor Pshenko. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». PAVLODAR.