Jańashyldyqty qoldaý – ózimizden

Dýaldi oqytý ádisi álemdik tájirıbede bar: ıaǵnı, stýdentti oqý orny men óndiriste qatar oqytý. Bul ádis  Germanııa, Avstrııa, Danııa, Nıderlandy, Shvesııa, Anglııa, Ońtústik Koreıa sııaqty damyǵan memleketterde júzege asýda. Mysaly, Germanııada kásiptik mektep oqýshysy bir aptanyń 3,5 kúninde óndiriste, al qalǵan 1,5 kúnde oqý oryndarynda teorııalyq bilim alady eken. Elbasy bıylǵy Joldaýynda: «Qazaqstan-2050» Jańa baǵytyn eskere otyryp, Úkimetke 2013 jyldan bastap halyqaralyq úlgidegi kýálikter berý arqyly ınjenerlik bilim berýdi jáne zamanaýı teh­nıkalyq mamandyqtar júıesin damytýdy qamtamasyz etýdi tapsyramyn. Kásibı-tehnıkalyq jáne joǵary bilim eń birinshi kezekte ulttyq ekonomıkanyń mamandarǵa degen qazirgi jáne keleshektegi suranysyn barynsha óteýge baǵdar ustaýy kerek. Kóp jaǵynan bul halyqty eńbekpen qamtý máselesin sheship beredi» dedi. Bul bastama arqyly elimizdiń kásiptik-tehnıkalyq bilim berý salasyna jańa júıe – dýaldi oqytý ádisi qosyldy. Bul kúnderi oblys ortaly­ǵyn­daǵy «Hımııalyq-mehanıkalyq kolledjdiń» 3-shi kýrsynda oqı­tyn 44 stýdent kásiporyndarda óndiristik tájirıbeden ótýde. Stýdentterge 20 myń teńge stı­pen­dııa tólenedi. Jaýapty táji­rı­beli jetekshiler bekitilgen. О́ndiristegi oqý-tájirıbelerin bitir­gen soń, kolledj túlekteri óńirdegi óndiristik kásiporyndarda jumysqa ornalasa alady. Ob­lystyq kásipkerler palatasy dırektorynyń orynbasary Ba­qytjan Ilııasovanyń aıtýyn­sha, elimizdiń zańnamalyq qujat­tarynda stýdentterdi kásip­oryn­darǵa óndiristik tájirı­bege qa­byldaý boıynsha kelisim­shart­tyń arnaıy bekitilgen quqyqtyq nusqasy joq kórinedi. Iаǵnı, eli­mizde dýaldi oqytý júıesiniń jal­py negizin qurý qajet. Mem­leket, jumys berýshi jáne oqý oryn­dary arasyndaǵy talaptar, qaǵıdattar kerek. Kásiporyndarǵa stýdentterdi oqytqany úshin salyq­tyq jeńildikter de qaras­ty­rylsa, qanekı. Iаǵnı, kolledj túleginen buryn oqý oryndary men kásiporyn basshylary jańa­shyldyqqa úırenýdi – dýaldi oqytýdyń tıimdiligin qoldaýdy, qolǵa alynǵan qanatqaqty joba­nyń shynaıy jobaǵa aınalyp, qajettiligin dáleldep berýdi aldymen ózderinen bastaýlary kerek. Ekijaqty jumys júrgizýdiń quqyqtyq negizderin qolǵa alsa ǵana naqty jumys júretini belgili. – О́ıtkeni, bilim berý júıesi kún ótken saıyn alǵa basýda. О́ndi­ris­­ke jańa ınnovasııalyq teh­no­lo­gııalar engizilýde. Al dýaldi oqy­tý júıesiniń qatysýshylary osy talap údesinen shyǵa bilýi tıis. Oqý oryndary áleýmettik áriptestikti damytýǵa umtylǵandary mańyzdy, – deıdi B.Ilııasova. Iаǵnı, kolledj oqýshylary tájirıbe sabaqtaryn ótkizýi úshin ózderinde daıarlanatyn mamandyqtarǵa saı keletin kásiporyndarmen kelisimshartqa otyrýy tıis. Mysaly, dýaldi bilim berý jańa joba júıesinde oqyp shyqqan alǵashqy túlekter ENRC quramyna kiretin «Qaz­hrom» TUK» AQ fılıaly – Aqsý ferroqorytpa zaýytynda eńbek etýde. Iаǵnı, osy jańa joba boıynsha 21 jas zaýytta aqyly táji­rıbeden ótip, oqýlaryn ary qaraı óndiriste jalǵastyrady. Bul júıe stýdentterge jańa tehnologııalarmen jumys jasap úırenýge, zamanaýı qural-jabdyqtardy paıdalanýǵa múmkindik berdi. Dıplom jumystaryn óndiristiń basynda qorǵaǵan stýdentter zaýytqa jumysqa qabyldandy. Al, jobanyń qalǵan qatysý­shy­lary oqýlaryn joǵary oqý oryndarynda jalǵastyrýda. Dýaldi júıe boıynsha bilim alǵan kolledj túlegi jumyssyz qalmaıdy. О́ıtkeni, ol – daıyn maman. –Jumys berýshilerdiń sura­nys­taryna, talaptaryna saı kásip­tik-tehnıkalyq kadrlar daıarlaıtyn bolamyz. Ekinshiden, mamandardy daıarlaýǵa kásiporyndar da jaýapkershiligin arttyrady. Tájirıbe sabaqtary teorııalyq sabaqtardan kóbirek bolady. Bul júıe jastar úshin tıimdi. О́ıtkeni, ol teorııalyq jáne tájirıbelik daıyndyqtan ótedi. Kásibı bilim alýǵa múmkindik beredi,– deıdi Aqsý kolledjiniń dırektory Fedor Kısenkov. Aldaǵy jyldary da kolledj­degi dýaldi bilim berý júıesin engizý jalǵasyn tabady. Al óndi­risteri kóp shoǵyrlanǵan qala­ǵa jas bilikti mamandar qajet. Zaýyt hrom jáne marga­nes kenin, ferroqorytpa óndire­di. Son­dyq­tan, kolledjde «Elektr­men gaz pisirýshiler» mamandyǵy negiz­derin dýaldi júıe boıynsha oqytý bastaldy. О́tken jyly kolledjdiń 90 stýdenti dýaldi júıeniń arqa­synda dıplom jumystaryn «4» pen «5»-ke qorǵap shyqty. Sóıtip, ferroqorytpa zaýytynyń eńbek ujymy 38 elektrmen gaz pisirýshi, elektr monter, tokar, baqylaý-ólsheý quraldary men avtomatıka dánekerleýshisi mamandarymen tolyqty. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy, Aqsý qalasy.