Densaýlyqty qorǵaý jolynda

Elbasynyń ústimizdegi jylǵy «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda densaýlyq saqtaý salasyn damytý máseleleri ishinde alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek máselesine basty basymdyq berilgeni málim. Jalpy alǵanda, medısına qyzmetkerleriniń kásibı biliktiligin ornyqtyrý, joǵary tehnologııalardy engizý arqasynda kúrdeli operasııalardy oblys ortalyqtarynda jasaý tájirıbesi qalyptasty. Sonymen birge, «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda da naqty jumystar atqarylyp keledi. Soltústik Qazaqstan oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Qabdyrahman SAQTAǴANOV jergilikti medısınanyń básekege qabilettiligin arttyrý jóninde áńgimeleıdi. Oblys medısına mekemeleriniń básekelestik qarymyn kóterýdiń áleýeti zor. Dárigerler elimizdiń úzdik klınıkalarynda, shetelderde biliktilikterin arttyryp júr. Máselen, 2013 jyly Reseıde, Belarýste, Ońtústik Koreıada, Lıtvada, Avstrııada bilimderin jetildirip qaıtty. Budan tysqary medısına mekemeleriniń bazasynda oqytý modýlderine qatysady. Densaýlyq saqtaý mekemelerin zamanaýı medısınalyq qural-jabdyqtarmen tolyqtyryp otyrý udaıy nazarymyzda. Sońǵy úsh jylda kóptegen ozyq úlgidegi tehnıkalar satyp alyndy. Mundaı biregeı júıeni jaqsartý oblystyq ákimdiktiń qoldaýymen jáne Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qatysýymen memlekettik lızıngtik kompanııa – «QazMedTeh» AQ arqyly múmkin boldy. Bul oraıda, aldyn ala berilgen tapsyrysqa muqııat saraptama júrgizilip, jete eskeriletinin aıta ketken jón. Ol úshin jabdyq kórsetetin qyzmetter spektri men servıstik qolaılylyqqa basa kóńil aýdarylady.Sarapshylar medısına uıymdary oryndaýǵa tıis barlyq talaptar kórsetilgen tujyrymdama qorytyndysyn bergennen keıin ǵana tehnıkalardy lızıng shartymen satyp alýǵa ruqsat alady. Lızıngtik tólemderdi qaıtarý tetigi medısınalyq tehnıkany tıimdi qoldanýmen qatar dıagnostıkalyq jáne emdik qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrýǵa áser eteri sózsiz. Byltyr «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha 446 mıllıon 360 myń teńgege 12 medısınalyq qural-jabdyq satyp alyndy. Jergilikti densaýlyq saqtaý uıymdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý úshin 239 mıllıon 980 myń teńge jumsaldy. Baýyr aýrýlaryn dál ári jedel anyqtaıtyn apparat pen kompıýterlik tomograf ákelindi. Jýyrda oblystyq balalar aýrýhanasyna lızıng boıynsha jańa qondyrǵy ornatyldy. Germanııalyq mýltıspıraldyq-kompıýterlik tomograf bas mı­yna, ishki aǵzalarǵa, súıek-bul­shyq et júıesine jan-jaqty zert­teý júrgizýge múmkindik be­­redi. Jańa jabdyq 240 mıllıon teńge turady. Osyndaı naq­ty sharalardyń arqasynda tur­ǵyndarǵa kórsetiletin me­dısınalyq qyzmet túrleri kó­beıip, sapasy da aıtarlyqtaı jaqsardy. Qazirgi ýaqytta mun­daı medısınalyq kómekpen al­ty medısına uıymy aınalysady. Byltyr kardıologııalyq bólimshede 1347 koronarografııa, 539 stend qoıylyp, ashyq júrekke 181 ota jasaldy. Nátıjesinde júrek-qan tamyrlary aýrýlary aıtarlyqtaı kemidi. Joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómekti damytýdyń arqasynda úshinshi aýrýhananyń travmatologııa bólimshesinde qımyl-ti­rek júıesiniń aýrýymen jáne ja­raqat alǵan naýqastar arasynda múgedektik deńgeıin azaıtý, operasııadan keıingi asqynýlardyń aldyn alý múmkin boldy. 32 em­delýshiniń jambas-san býyny tolyq aýystyryldy. Iri býyndarǵa 174 artroskopııa, blok qoıylatyn ıntramedýllıarlyq osteosıntez boıynsha 100 operasııa jasaldy. Oblystyq aýrýhananyń oftalmologııa bólimshesinde glaýkoma, katarakta jáne basqa da kóz aýrýlaryna joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetiledi. Abdomınaldyq jáne torakaldyq hırýrgııada da zamanaýı tehnologııalar keńinen qoldanylady. Laparoskopııalyq ádister qolda­nylyp jasalǵan operasııalardan keıin qaýipti asqynýlarǵa jol bermeýge bolady. Qazirgi ýaqytta oblysta ót shyǵý joldaryna jasalatyn operasııalardyń 100, soqyrishek operasııalarynyń 65 paıyzy laparoskopııalyq ádistiń kómegimen jasaldy. Memleket basshysy qazaq­standyqtardyń ómir sú­rý uzaq­tyǵyn 80 jasqa deıin art­tyrýǵa múmkindik beretin joldardy aıqyndap berdi. О́mir súrý uzaqtyǵynyń artýy – bul medısınanyń, ekonomıkanyń, ınfraqurylymnyń jaqsy damýy degen sóz. Adam densaýlyǵynyń 15-20 paıyzy ǵana medısınaǵa táýeldi ekenin eskersek, uzaq ári baqytty ómir súrý árkimniń óz qolynda ekeni talassyz shyndyq. Jazyp alǵan Inna KELIMBET. PETROPAVL.