Qoǵam • 19 Qańtar, 2022

Sary Qoshqar batyrdyń saýyty

480 ret kórsetildi

Qostanaı oblysy Arqalyq qalalyq Dala ólkesi murajaıynda Sary Qoshqar batyrdyń kireýke saýyty saqtalǵan. Tarıhı jádigerdi murajaıǵa 1973 jyly Amangeldi memorıaldyq mýzeıiniń dırektory Jańbyrshy Jańǵabylov tapsyrǵan.

Torǵaı jurty qoly ashyq jomart, sózge sheshen, qıyn sátte jol taba bilgen kósem, aýzy dýa­ly áýlıe, boljaǵany qate ket­peı­tin kóripkel dep dáripteıtin Sary Qoshqar Daýuly Qabyrǵa óze­niniń sýy men shabyndyǵy mol Qońyr­túbek degen jerinde ómir súrgen. Beıiti de sonda. Jasynyń ulǵaıyp qalǵanyna qaramastan Qoshqar batyr 1837-1847 jyldary Kenesary han bastaǵan Reseı otarshyldyǵyna qarsy ult-azattyq kóterilisine qatysyp, jan-jaqty qoldaý kórsetken. Han Kene de qart batyrdy qadirlep, syı­laǵan.

Qoshqar babamyz halyq batyry Amangeldiniń atasy Imanmen týys qana emes, jaqyn dos bolǵan. El ishinde eki batyrdyń dostyǵy týraly eski áńgimeler jeterlik. Sonyń bir mysaly retinde qart jýrnalıst Bógetbaı Álmaǵambetulynyń «Sary Qoshqar batyr» atty maqa­lasynan úzindi keltireıik:

«Kenesary han Torǵaıdan ońtústikke aýǵanda el jaqsylaryna adamdaryn jumsap, ózine erýdi talap etken. Qoshqarǵa Iman batyrdy jumsaǵan.

− Hanǵa sálem aıta bar. Ren­ji­mesin. Endi oǵan ere almaımyn. Jas ulǵaıdy. Bul saparda hannyń joly bolmaıdy, − depti Imanǵa Qoshqar batyr. − Qyrǵyz jeri taý-tasty ótkel bermeıdi. Qazaq­tyń dalada ósken jylqysy taý-tasty jerge jaramaıdy. Adamdar da qyrǵyz jeriniń oı-shu­qyryn bilmeıdi. Olar jerin soǵyssyz bermeıdi. Soǵys bolady. Onyń arty jaqsylyqpen bit­peıdi. Sen hannyń oń jaǵynda otyryp, qoıdyń basyn tartqanda kóz maıyn kóp jep ediń, sen qala almaısyń. Ne kórseń de hanmen birge kór. Sen menen Boztarlan atymdy dámetip kelgen shyǵarsyń. Minip ket. Sen elge oralmaısyń. Boztarlan Qońyrtúbekke kelip óler» dep aıtqan» deıdi. Shynynda, qarııalar batyrdyń Boztarlany týǵan jerine aman-esen kelgendigin aıtyp otyratyn.

Jalpy, Sary Qoshqar batyrdyń urpaqtary ata dańqyna saı bolǵan. Onyń úlken balasy Aıapbergen aıtýly bı bolsa, nemeresi Bıjan 1916 jyly patshanyń qazaq jastaryn qara jumysqa alý jónindegi jarlyǵyna qarsy shyǵyp, Orynbor men Sankt-Peterbýrgke Torǵaıdan barǵan ataqty tórt adamnyń biri. Bıjanda batyrdyń kireýke saýyty saqtalǵan deıdi. Ol kisi uzyn boıly, deneli adam bolsa da, atasynyń saýytyn kıgende tizesinen túsip, ıyqtary salbyrap turady eken.

Sońǵy jańalyqtar

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 11:35

Búgingi valıýta baǵamy

Qarjy • Búgin, 09:32

Elimizdiń birqatar oblysynda úsik júredi

Aýa raıy • Búgin, 09:18

Arǵymaqtar alamany

Aımaqtar • Búgin, 08:42

Azııanyń úzdigi dep tanyldy

Sport • Búgin, 08:40

Eki oıyn keıinge shegerildi

Sport • Búgin, 08:37

Jan Joandy jeńdi

Sport • Búgin, 08:34

Jeńilisten kóz ashpaı tur

Hokkeı • Búgin, 08:32

Túrik qyzdary top jardy

Sport • Búgin, 08:30

О́nerpaz órender tánti etti

Aımaqtar • Búgin, 08:25

Basty maqsat – qoǵam dertinen arylý

Ekonomıka • Búgin, 08:23

Sahna sańlaqtary qýanǵan kún

Pikir • Búgin, 08:18

О́ner adamdaryn alqalaý kerek

Pikir • Búgin, 08:15

Kásipkerliktiń áleýeti joǵary

Pikir • Búgin, 08:12

Sheshilýi kerek tórt túıtkil bar

Pikir • Búgin, 08:10

О́ńiraralyq kóshpeli kezdesý ótti

Referendým-2022 • Búgin, 08:05

Assambleıa belsene qatysady

Referendým-2022 • Búgin, 08:02

Uqsas jańalyqtar