Tanym • 23 Qańtar, 2022

Quldyramaıtyn qundylyq

1776 ret kórsetildi

Jan balasyna jaqsylyq jasaýdan artyq júrekke jylylyq uıalatar degdar is joq-aý, sirá?! Keýdeńe shárbat quıǵandaı rýhyńa tynyshtyq syılaıtyn da sol. Bolmysta bar bul qasıet boıda buǵyp qalsa kóńil kirlep, nıet ózgere bastaǵannyń belgisi bálkim... Adamzat balasy aıaldar tusqa deıin tirshilikti araıǵa bóleıtin quldyramas qundylyq áli de mıllıard keýdeniń tońyn jibitip, ómirdi nárlendire bermek.

Jaqsylyq jaıly aıtýdyń ózi janǵa jalaý, kóńilge mııat. Qaıyrymdylyq qanyna sińip, qaǵıdasyna aınalǵan halyq urpaǵyn da osy rýhta tárbıelegen. Qaısybir qıyn-qystaý kezeńderdiń ózinde qasıet-qalybynan jańylmaǵan jurtymyz jyǵylǵanǵa medeý, súringenge demeý bolǵanyn tarıh-tarazy aıshyqtap tur. Qańtardyń qasiretti kórinisterin eriksiz oıǵa oraltatyn beınejazbalardy sholyp otyryp, eńseńdi ezetin epızodtardan bir sát sanańdy jaryq sáýlege qaraı sýyryp alatyn taǵy da sol meıirimdi jandardyń jankeshtiligi.

Qalyń toptyń tepkisinen boı tasa­laý­ǵa tyrysqan áskerı jigitke syrt kıi­min usynǵan boıjetkenniń nıeti kó­ńiliń­di terbemeı kórsin. Kózin tuman torla­ǵandarǵa toqtaý aıtyp, «urmańdar» dep uran salǵan jigit aǵasy men sapta turǵan sarbazǵa nan-sý usynǵan aqsaqal adamdyqtyń alǵaýsyz kórinisi. Sol se­kil­di syn saǵatta joldasyn jolǵa tas­ta­maı ıyǵyna salyp aýrýhanaǵa apar­ǵan kýrsanttyń isi izgiliktiń úzdik úlgisi de­­meı kórińiz.

Kóligimen kezdeısoq ótip bara jatyp, jolaıy kezdesken jaralylardyń janyn aman alyp qalýǵa atsalysqan, odan soń da birneshe adamdy aýrýhanaǵa tasyǵan áıeldiń áreketi shúbásiz azamattyq. Osy tusta Muqaǵalı jyryndaǵy «qansha jan­nyń júzine shýaq septiń?» degen joldar adamdyq bıigine shaqyrǵan ómirlik mańyzdy saýal ekenin ańǵarasyz.

Almatydaǵy alashapqynda kópshilik­ke kómek qolyn sozǵandardyń biri – Ilııas Sarıev. Dúrbeleń tyıylǵan tusta joldastarymen birge jaralanǵandardyń jaǵdaıyn bilip, muqtajdarǵa as-sý ta­ratqan táýelsizdiktiń qurdasy shaǵyn ká­sipker. Kásipker bolǵanda da úıilip-tógilip jatqan eshteńesi joq. Adamǵa jaqsylyq jasaý úshin kishkentaı meıirim men nıettiń ózi jetkilikti degen jigittiń jigeri rızashylyǵyńdy oıatady.

– Bizdiń azamattyǵymyz syn saǵatta tanylady. Prezıdent shuǵyl sheshim qabyldap, halyqqa «Kúshimiz – birlikte» dep úndeý tastady. Bul sóz bárimizge rýh berdi. Shynynda táýelsizdiktiń qadir-qasıeti joǵary, ony qulatyp alsaq bárinen aıyrylatyn edik. Súıikti qa­lamyz tas-talqan bolǵanda jaǵdaı­dyń ýshyqqanyn túsindik. Munyń bárin ekrannan kórip otyryp, biz de kóme­gi­mizdi tıgizip, bir adamǵa bolsa da jaq­sy­lyq jasaıyq degen oıǵa keldik. «Elge kómek» qory arqyly buǵan deıin de qaıyrymdylyq sharalaryna úles qosyp turatynbyz. Dostarymyzben birge aýrýhanalarǵa baryp, naýqastarǵa rýhanı qoldaý kórsettik. Baıyptap qarasaq olardyń bári de óz baýyrlarymyz. Qalany retke keltirýmen aınalysqan kóshe qyzmetkerlerine ystyq tamaq usyndyq. Júzdegen otbasyna azyq-túlik sebetin úlestirdik. Muny azamattyq borysh dep bilemiz. Keshegi atalarymyz jesiri men jetimin qańǵytpaǵan. Qolda baryn muqtajdarǵa bólip bergen. Solardyń urpaqtary biz de osy dástúrdi óltirmeýimiz kerek, – deıdi I.Sarıev.

Ilııaspen birge taǵylymdy iste taban­dy­lyq tanytqan Baǵdaýlet Qudaıqul, Estaı Basekenov, Mereı Jolshy sekildi azamattardy da erekshe ataýǵa bolady. Balaly áıelderdi, qart kisilerdi tegin tasymaldaǵan almatylyq taksı júr­gizýshisi Jandos Álimǵojanyń áreketi de erlikpen para-par. Nan tap­shy­lyǵy týyn­daǵanda óz qarjysyna shet aýdan­dardan nan alyp, qala tazalyǵy qyz­metkerlerine úlestirgen meıirimdi jan Bedelbek Talasbaı da qatardaǵy kólik júrgizýshisi. Halyq ishinen shyqqan osyn­daı qarapaıym qaharmandar adam­ger­shiliktiń názıra úlgisin kórsetip, izgi­lik­tiń básin bıiktetti.

Oıda joq oırannan Almatydaǵy qanshama tarıhı nysannyń zardap shekkeni málim. Máselen, órtke oranǵan qala ákimdigi ǵımaratyn tazalaýǵa 150 erikti óz erkimen úles qosty. Olardyń ba­sym bóligi stýdent jastar, arasynan myńboıaýly shahardyń zeınet ja­syn­daǵy turǵyndaryn da kózimiz shaldy. Júzderinen súıikti qalasyna degen aıanysh pen mahabbattyń, bekem birliktiń beınesin baıqadyq. «13 qańtar kúni bastalǵan tazalaý jumysyna 660 adam jumylǵan bolsa, onyń 150-i­ eriktiler. Olar óz erkimen keldi, bul jumystarǵa qatysýǵa nıet bil­di­rip ha­barlasqandar negizi budan da kóp boldy. Bul qala turǵyndarynyń yn­ty­maq-birligin, jaqsylyq jasaýǵa beıil turatynyn bildirdi», deıdi HAQ qo­ǵamdyq qozǵalysynyń jetekshisi Toǵjan Qojalıeva.

Onyń aıtýynsha, sońǵy 3 kúnde bir ǵana Alataý aýdanynda turatyn 600 muqtaj otbasyna azyq-túlik sebeti berilgen. Sebetke kúnbaǵys maıy, kespe, kúrish, un, kartop, sábiz, alma sekildi ónimder tol­tyrylǵan. Jomart jandardyń kóme­gimen júzege asqan jobaǵa 60 volonter jumyldy. Sol sekildi jappaı tártipsizdikten keıin qala kóshelerine taý-taý bolyp úıilgen qaldyqtardy tazalaýǵa óz erkimen qol ushyn sozǵan jigerli jastardyń nıeti ne turady.

«Kóp túkirse kól» degendeı, qoǵam­da­ǵy qordalanǵan máselelerdiń túıinin tarqatýǵa qaıyrymdylyq qorlary da qomaqty úles qosyp keledi. Áleýmettik jeliniń áleýetin tıimdi paıdalanǵan tanymal azamattar muń-muqtajy kóp talaı taǵdyrǵa arasha bolyp júr. Jeke qorlardyń kómegimen qanshama otba­synyń baspana jyry baıypty she­shimin tabýda. Bul izgilikte shekara bol­maıtynynyń dáleli.

Almatyda qaıyrymdylyqpen úzdik­siz aınalysatyn azamattar az emes. Solardyń taǵy biri – jaǵdaıy tómen otbasylaryna kómek kórsetý dástúrin úzbeı kele jatqan Syrymbek Taýuly. Kásipker taıaý kúnderi ǵana júz otbasyna ishine azyq-túlik toltyrylǵan jaqsylyq jáshigin úlestirdi. Jomart jannyń bul jobany birneshe jyldan beri qolǵa alǵanyn bilemiz. «Qazaqta «bólisseń toq bolasyń, bólinseń joq bolasyń» degen máni tereń sóz bar. Jaǵdaıly azamattar barymen bólisip, joq-jitikke qaraılassa isi de ilgeri basady. Bul jaratylystyń buljymas zańy. Qıyn-qystaý kezde halyqqa, sol arqyly memleketimizge kó­mek kór­se­týi­miz kerek. Eń bastysy, muny jaı ǵana naýqanshyldyqqa aınaldyrmaı, ómirlik maqsatymyz retinde qarasaq saýaby da mol bolmaq», deıdi ol.

Qaıyrymdylyq qanat qaqsa qandaı jaqsy. Jaqsylyqqa negizdelgen árbir istiń túpki ózeginde jaqsy úmit, ıgi se­nim, baýyrmaldyq pen bereke bar. Jer betinde qum túıirindeı izgilik pen meıi­rim bolmasa tirshilikte mán de qalmas edi. Basymyzǵa tóngen tumandy jaǵdaı birliktiń, jaqsylyqtyń, qaıyrym­dy­lyqtyń baǵasyn burynǵydan da bıiktetti. Jalǵyz Almatyda ǵana emes, óńir-óńirlerde «Halyq jasaǵy» degen atpen jaqsylyqqa bastamashy bolǵan jandardyń qaı-qaısysy da zor qurmetke laıyq. Olardyń bárin bir maqsatqa jumyldyrǵan tutastyq pen tilektestik hám ult rýhynyń myzǵymas beriktigi. О́zgeniń ómiri úshin óz basyn qaterge tik­ken qaharmandardy kópshilikke úlgi etý jaqsylyqtyń arnasyn odan saıyn keńite bermek.

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar