Júrekterde jyr sáýlesin mazdatqan

Mektep oqýshylarynyń respýblıkalyq Muqaǵalı Maqataev oqýlary muzbalaq aqynnyń týǵan aýyly Qarasazda ótti. Abaıdyń jyruıyq Jıde­baıy sııaqty, Muqaǵalı­dyń qara shalǵyn óleńdi Qarasazy da qazaq jyrynyń bir Mekkesin­deı, adamdy alystan baýrap tart­atyn qasıetti meken desek, múlt ketpespiz. Men baqyttymyn, Baqytty jerde týyldym. Aınalaıyn Qarasaz, Qasıetinen sýyńnyń! Seniń árbir bulaǵyń Meniń árbir qan tamyrym emes pe? Qasıetti tuǵyrym – Qasıetinen sýyńnyń! Osyndaı aýylda, osyndaı berekeli-merekeli el men jerde týǵan aqynnyń baqytyna shúbásiz sengendeımiz. Qarasaz­dyń Muqaǵalı jyrlamaǵan bir qýraıy, bir tasy da qalmaǵandaı. Sonymen birge ol qazaǵynyń, halqynyń aqyny bolǵany úshin baqytty edi ǵoı. Shynnan-aq, Atyraý-Altaı, Alataý-Arqa aralyǵynda Muqaǵalı jyrǵa qospaǵan qazaq jeriniń birde-bir pushpaǵy, rýhymyz ben dilimizdiń birde-bir pushaımany joq ekeni baıtaǵymyzǵa belgi­li. Qyryqtyń beseýinde ja­­ryq sáýlemen zaryǵa qosh aı­tysqanǵa deıin osynshalyqty ulan-ǵaıyr mura qaldyryp, ulttyń ustyndy aqynyna aınalǵan naq osyndaı darqan daryn jáne sırek. Shynaıy aqyndyq baqyt osyndaı-aq bolar. Kózi tirisinde moıyndaldy, ózi ketkesin qas­ter­lenip keledi. Halqynyń mahabbaty Muqaǵalıǵa qulap tústi. Osynyń bir aıǵaǵyndaı, 10 shaqty jyldan beri ótkizilip kele jatqan dástúrli Muqaǵalı oqýlaryna asyqqan oqýshy óren­der naýryzdyń 13-i kúni Qara­sazǵa atbasyn tiredi. Tiri­sinde toılanbaǵanyna naz aıtyp, bolashaqqa aryz jazyp ketken aqyn­nyń shyn týǵan kúni de osy kórinedi. Qarasazdyń da kári-jasynyń Muqaǵalı degende shyǵarda jany ǵana basqa-aý. Aqyn murajaıynyń syrly jádigerine aınalǵan «Men ósken lashyq bir bólmesi», «Sý surasa sút bergen, aıran bergen qaıran jeńgesi», tipti, «Qarǵanyń vale­tindeı edireıgen» qara murtqa deıin asyl rýhty ańsap kelgen qo­naqtarǵa qýanyshyn bildir­gendeı. Muqaǵalı oqýlaryn ótkizýdiń amanat paryzyn Almaty ob­lys­tyq bilim basqarmasy ar­qalap júr. Oqýlardyń sal­tanatty ashylýynda bas­qar­­ma bastyǵynyń orynbasary Jańyl Súleımenova, ob­lystyq máslıhat hatshysy Ermek Kelimseıitov jáne basqalar bul ıgi istiń elimizdiń jas urpaǵyn otanshyl rýhta tárbıeleýdegi mańyzyna basa toqtalyp, oǵan qatysýshy jas talaptardy jadyra júzben quttyqtady. Qarasazdyń mektep oqýshylarynyń bul kúngi keshtegi aýyldyń alty aýyzyndaı kádeli konserti de kóńilden shyqty. Al erteńgi óner saıysynda jas talaptardyń da qanattary talmaı, bıikte samǵaı bilgenin aıtqan lázim. Respýblıkanyń túkpir-túkpirinen kelgen 29 jas óren eki kezeńde alty túrli ataýly synǵa tústi. «Aıtyp ótken aqynda arman bar ma?» dep aıdarlanǵan sonyń birinshisinde talapkerler Muqaǵalıdyń bir óleńin náshine keltire mánerlep jatqa oqydy. «Kókireginde jyr sáýlesi mazdaıdy» atalymynda oqýshylar óz óleńderin pash etse, «Jyr estafetasynda», «Raıymbek, Raıymbek!» jáne «Aqqýlar uıyqtaǵanda» poemalaryn jatqa aıtý jóninen beıne- bir súre aıtystaǵydaı alaman synǵa tústi. Odan ári jas daryndar berilgen uıqastarǵa óleń qurap, aqyndyq qabiletterin ortaǵa saldy. Al budan keıin Muqaǵalı shýmaqtaryn taldap sóıledi. Eń sońynda on suraqpen Muqaǵalı murasyn kim kóp biletini sarapqa salyndy. Osynaý mektep oqýshylary­nyń óneri, qabilet-daryndary kimdi bolsa da tánti etkendeı edi. Olar Muqaǵalı poe­zııasyn qaltqysyz súıetinin jáne biletinin kórsetti. Qazaq rýhynyń, qazaq tiliniń bola­shaq jarshylary da osylar. Joǵarydaǵy syndarda kópshi­ligi jasyndaı jarqyldap, muz­ba­laq aqynnyń jyry týǵan elin­de jalǵasyp jatqandyǵyn aıǵaqtady. Bas júldeni Almaty qalasyndaǵy №62 Shona Sma­han­uly atyndaǵy gımnazııa oqýshysy Aıaýlym Toqtasyn en­shiledi. Eki birinshi oryndy uly Abaı elinen kelgen Qaraýyl orta mektebiniń oqýshysy Maral Túgeljan men qarasazdyq mektep-gımnazııa óreni Birlik Bek­muhanbet qanjyǵalaryna baı­lady. Úsh ekinshi júldege Al­maty oblysy Panfılov aýdany, Á.Qasteev atyndaǵy mek­tepten Móldir Nurıeva men Alakól aýdany, Úsharal qazaq gımnazııasynan Sáýlet Dáýken jáne Pavlodar oblysy Ekibastuz qalasy, Atyǵaı orta mektebinen Aqmarjan Tilegen ıe boldy. Úshinshi oryn tuǵyrynan túgeldeı Almaty oblysynyń oqýshylary kórin­di. Olar – Eskeldi aýdanyndaǵy Sh.Ýálıhanov atyndaǵy orta mektepten Zaǵıpa Rızabek, qara­saılyq Altynsarın atyndaǵy orta mektepten Aımereke Ja­nash­baeva jáne Raıymbek aý­danyndaǵy A.Núsipbekov atyn­daǵy orta mektepten Din­muhamed Muhametjan. Muqaǵalı oqý­larynyń arnaıy júldesine Batys Qazaqstan oblystyq S.Seıfýllın atyndaǵy mektep-ınternat oqýshysy Indıra Qamıeva laıyq dep tanyldy. Qorǵanbek AMANJOL, «Egemen Qazaqstan». ALMATY. Sýretti túsirgen Qanat Birjansaluly.