Álemdik statıstıka boıynsha kınoındýstrııa men kitap saýdasyn salystyrsaq, kitap shyǵarý áldeqaıda kóbirek paıda ákeledi. Bul tujyrymdy estip, bilgenimizben elimizdegi baspa salasy men kitap naryǵynyń jaǵdaıy ońalar emes. Máselen, qazirgi tańda 300-ge jýyq baspa men 800-ge tarta baspahana jumys isteıdi. Sonda da qoǵamda kitap óndirisiniń ımıdji tómen. Oǵan sebep, kitap basyp shyǵarýda naqty júıe men marketıngtiń joqtyǵy. Sodan bolar, kitap satýdan túsetin tabystyń tek 25 paıyzy ǵana otandyq ónimge tıesili.
Qazaqstan baspalarynan shyǵatyn kitap ónimderiniń 80 paıyzyn oqýlyqtar quraıdy. Al naryqtaǵy ózge kitaptardyń 80 paıyzy – reseılik baspalardan shyǵatyn kitaptar. Otandyq kitaptar az taralymmen shyǵatyndyqtan, satylymda kóp kezdespeıdi. Iаǵnı bul kommersııalyq baǵytta kitap naryǵy damymaı otyrǵanyn kórsetedi.
Al jańa shyǵyp jatqan qazaqsha kitaptardyń kóp bóligi memlekettik mekemelerge úlestiriledi. Sońǵy ýaqytta ǵana qazaq avtorlarynyń jınaqtary birneshe kitap dúkenderinde satylyp, qazaq kitap dúkeniniń kontenti qalyptasa bastaǵandaı. Alaıda olar da respýblıkalyq keńistikti baǵyndyra almaı otyr.
Máselen, qazirgi tańda «Atamura», «Jazýshy», «Folıant» baspalarynyń kitap dúkenderinen bólek Qazyna, Qasym kitaphanasy serııasy, akel.kz, ZIYAT, sondaı-aq ár óńirdegi kitap dúkenderi jumys istep tur.
Resmı derekke súıensek, Qazaqstanda kitap saýdasymen aınalysatyn 137 kásiporyn tirkelgen eken. Sonyń biri – búgingi kitap naryǵynda «Meloman» dúkeniniń úlesi zor ekenin de aıta keteıik. Bul dúkende kitap tez ári kóp ótetindikten bedeldi sanalyp otyr. Monopolııa bolǵan soń, taýarlarynyń baǵasy da joǵary. Osydan, shamamen eki-úsh jyl buryn «Melomanda» qazaq kitaptaryna arnalǵan burysh ashyldy. Sol kezderi qazaq ádebıetiniń klassıkalyq týyndylary satylymǵa qoıylǵan edi. Alaıda bul kórsetkish otandyq kitap dúkeniniń qazaq avtorlaryna kende ekenin baıqatady. Al keıingi avtorlardyń «Melomanǵa» degen bazynasy bólek. Iаǵnı oǵan kitap ótkizý úshin qalamgerdiń JK nemese JShS bolýy tıis. Budan bólek kitabynyń dızaıny men sapasyna erekshe kóńil bóledi. Al kelisimsharty boıynsha kitaptyń baǵalanýyna baılanysty 50-70 paıyzǵa deıin ústeme aqy qosylady. Osy sebepten de respýblıkadaǵy iri monopolııalyq kitap dúkeni, negizinen sheteldik kitaptardy satatyn orynǵa aınalǵan.
Eınshteın: «Bir nárseni isteýdi jalǵastyra berip, biraq odan basqa nátıje kútý bekershilik» deıdi. Otandyq kitap naryǵyndaǵy búgingi ahýal, árıne baspa salasyna tikeleı baılanysty. Baspa óndirisindegi jasalyp jatqan azdy-kópti is-áreket bul qaýqarsyz amaldan nátıje shyqpaıtynyn áldeneshe ret kórsetip otyr. Sondyqtan qoǵamda qazaqtildi kitaptardyń kontentin qalyptastyrý úshin eń aldymen, negizgi oshaq – baspa óndirisin bir júıege keltirý kerek-ti.
