Qaqtyǵys aımaǵynda bolǵandar áleýmettik mártebe suraıdy

О́tken ǵasyrdyń sek­se­ninshi jyldary Parsy shyǵa­na­ǵynda «Tankerler soǵysy» degen atpen tarıhqa engen shaıqas týraly málimet kóp aıtylmaıtyn-dy. Din­des elder ara­syndaǵy shaıqasqa KSRO-nyń qa­tysy da jarııa etile bermeıtin qu­pııa bolatyn. Soǵystyń basynda Iran men Irakqa qatysty «qa­tań beıtaraptyq» saıasatyn us­tan­ǵan Keńes Odaǵy áskeriniń sa­pyn­­daǵy júzdegen qandasymyz áske­rı qaqtyǵystar aımaǵynda boldy. So­lardyń biri – qyzylordalyq Baqytjan Jahanov. Ol 1986 jyly KSRO Áskerı-teńiz floty qata­ry­na sha­qyrylyp, Tynyq muhıt flo­tynyń súńgýir qaıyqqa qarsy «Mar­shal Shaposhnıkov» kemesinde áskerı qyz­metin bastaıdy.

– KSRO Áskerı-teńiz flotynyń 8-jedel eskadrılııasy quramynda Keńes Odaǵynyń azamattyq keme­le­rine konvoılyq qyzmet kórset­tik. Qur­lyq­­taǵydaı emes, teńizdegi soǵys­tyń óz ereksheligi bar. Jerde jasalǵan sha­býylǵa birden toıtarys bere al­ma­ǵan jaǵdaıda bekinip, qarsylyq kórsetýge bolady ǵoı. Al sý betinde mundaı múmkindik joq. Bes aıǵa deıin jer kórmegen kezimiz bar. Al­ǵashqyda bir-birimen ańdysyp tur­ǵan qos tarap kemeleriniń janynan ótýge júreksingenimizben keıin úırenip kettik, – deıdi keıipkerimiz.

Elimiz boıynsha áskerı boryshyn Parsy shyǵanaǵynda ótegender sany júz qaraly. Osylarmen qatar Angoladaǵy soǵys sarbazdarynyń da áleýmettik mártebesi aıqyndalmaı keledi. Sońǵy jyldar bederinde tıisti mınıstrlikterge hat joldap kele jatqan Baqytjan Jahanov jańa zań boıynsha ardagerler sanatyna engizilgenderden bular­dyń eńbegi bir mysqal da kem emestigin aıtady. Bular da burynǵy KSRO-nyń úkimettik organ­dary sheshimderine sáıkes basqa memleketterdiń aýma­ǵyn­daǵy urys qımyldaryna qatys­ty.

– Men jańa zań boıynsha ardagerler qataryna kirip otyrǵan­dar­da «Alty alasym, bes beresim» joq. Zań talqylanyp jatqan tusta azamattyq boryshyn Parsy shyǵa­na­ǵynda óte­gen Shyǵys Qazaqstan, Almaty ob­ly­syndaǵy jigittermen aqyl­da­syp, Qorǵanys, Eńbek jáne ha­lyqty áleý­met­tik qorǵaý mınıstr­­­likterine, Senat, Májilis depýtattaryna hat jazdyq. Kileń bir-birin qaıtalaǵan jaýap shar­shatty. Tek bir márte Qorǵanys mı­nıstrliginen «talqylanyp jatqan jo­baǵa engi­z­iledi» degen mazmunda hat kelip, úmitimiz oıanyp, qýanyp qalǵan edik. Keıin «jańa zańǵa TMD-daǵy mem­lek­etaralyq kelisimdi oryndap, Tájik-Aýǵan shekarasynda bolǵandar, Chehoslovakııadaǵy qaq­­ty­­ǵysty retteýge qatysqandar, bi­tim­gerler qatarynda Irak pen Taýly Qarabaqta bolǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı kúshteri qyzmetkerleri engizildi» degen jaýap álgi qýanyshymyzdy sý sep­­ken­deı basty. Tipti joǵaryda otyrǵan mamandardyń keıbiriniń Parsy shyǵanaǵyndaǵy soǵystan beıhabarlyǵy tańǵaldyrdy. Tıisti oryndardyń bul máseleniń Reseıde qalaı sheshilip jatqanyn bilgisi keletini tipti qyzyq. Oý, biz 30 jyldan beri táýelsiz memleket emespiz be? О́zgelerge nege jaltaqtaı bere­miz? – deıdi Baqytjan Temirbekuly.

Qaqtyǵys aımaǵynda bolyp, basyn qa­terge tikken jaýyngerdiń aı­týyn­sha, elimiz boıynsha áskerı-te­ńiz floty teńizshileriniń qoǵamdyq uıymy qurylmaǵan. Jaǵdaılaryn bilip, merekeler men ataýly kúnder qar­sańynda elep-eskerip jatqan taǵy eshkim joq. Bular da kezinde bastaryn qaterge tigip, jaýyngerlik min­det­terin adal oryndady. «Eń­be­­gi­mizdi mindet qylǵanymyz emes, biraq jat jerde janymyzdy shúberekke túıip júrgen sol qaterli kúnderdiń óteýi qaıtsa, tarıhı ádilettilik qalpyna keler edi» desedi «Tankerler soǵysyn» bastan keshken áskerı-teńiz sarbazdary.

QYZYLORDA